“February 23–March 1. ‘Nte Ŋkpɔ Ɔsɔŋ Akan Jehovah’: Genesis 18–23,” Edi, Etiene Mi—Eke Ufɔkiduŋ ye Ufɔk Abasi: Akani Testament 2026 (2026)
“February 23–March 1. ‘Nte Ŋkpɔ Ɔsɔŋ Akan Jehovah?’,” Edi, Etiene Mi: 2026
Sarah ye Isaac, otode Scott Snow
February 23–March 1: “Nte Ŋkpɔ Ɔsɔŋ Akan Jehovah?”
Genesis 18–23
Uwem eke Abraham ye Sarah, ɔkɔyɔhɔde ye oyomonsia ye inem-inem ŋkpɔ-ntibe mbiba, edi idiɔŋɔ abaŋade akpanikɔ emi Abraham okokutde ke ŋkukut—ke nnyin idu ke isɔŋ man edomo nnyin, “ese mme [nnyin] iyenam kpukpru ŋkpɔ ekededi emi Jehovah Abasi [nnyin] edidɔŋde ete inam” (Abraham 3:25). Nte Abraham ye Sarah ema enam akpanikɔ? Nte mmɔ ema eka-iso ndinyene mbuɔtidem ke eŋwɔŋɔ Abasi eke ubon mmɔ nditɔt, kpa ke mmɔ mikisuk inyeneke eyen kini usɔŋ mmɔ? Ndien inikiet emi ekemande Isaac, nte mbuɔtidem mmɔ eyeyɔ se owo mikikereke—ewuhɔ kiet ndiwa kpasuk eyeneren oro emi Abasi ɔkɔŋwɔŋɔde ndida nnam ediomi oro ɔwɔrɔ-osu?
Abraham ye Sarah ema ebuɔtidem ke Abasi, ndien Enye ama enyene mbuɔtidem ke idem mmɔ (se Genesis 15:6; Romans 4:3). Ke Genesis 18–23, nnyin idikut mme mbuk otode uwem Abraham, Sarah, ye mbon efen emi ɔdɔŋde nnyin ndikere kabaŋa unyime nnyin ndinyene mbuɔtidem ke eŋwɔŋɔ Abasi, ndikpɔŋ idiɔk-ido ikunyuŋ ifiak inam idiɔk aba, ye ndinyene mbuɔtidem ke Abasi ke misehe ntakurua nnyin. Ke edidomo nnyin nse, Abasi ŋko eyenam nnyin ifɔn-ima.
Mme Ekikere ke Edibɔ-ukpep ke Ufɔkiduŋ ye ke Ufɔk Abasi
Genesis 18:9–14; 21:1–7
Jehovah eyenam mme eŋwɔŋɔ Esie ɔwɔrɔ-osu kini Esie.
Jehovah ama anam nti eŋwɔŋɔ ɔnɔ mbon emi enyenede mbuɔtidem, edi ke ubak-ini mme ndaha eke uwem nnyin edinam nnyin idikere nte mme eŋwɔŋɔ emi ekemede ediwɔrɔ-nsu. Ekeme edidi Abraham ye Sarah ema ekere ke usuŋ ntre. Nso ŋkpɔ ke mbufo ekpep oto mme ifiɔk-ukpep mmɔ? Akpaŋwam nditɔŋɔ edikot fo ke ndifiak-nse mme ŋkpɔ se Jehovah ɔkɔŋwɔŋɔde ke Genesis 17:4, 15–22. Didie ke Abraham ye Sarah ekenam? (see Joseph Smith Translation, Genesis 17:23 [ke Genesis 17:17, ikɔ idak-isɔŋ b]; Genesis 18:9–12). Didie ke Jehovah ɔkɔbɔrɔ man aŋwam mmɔ ndinyene akwa mbuɔtidem ke mme eŋwɔŋɔ Esie? (se Genesis 18:14).
Nso ŋkpɔ ke mbufo kut ke mme ufaŋ-ŋwed emi ndisɔŋɔ mbuɔtidem fo? Ewe ifiɔk-ukpep efen—ke uwem fo mme ke uwem eke owo efen—edisɔŋɔ mbuɔtidem fo ke Jehovah eyenam mme eŋwɔŋɔ Esie ɔwɔrɔ-osu ke ini ye ke usuŋ Esie? Mbufo emekeme ŋko edikere nte mbufo ekemede edimum mbuɔtidem fo ŋkama kini mme edidiɔŋ emi ekenwɔŋɔde ndinɔ mi wɔrɔke-isu ke uwem emi. Ewe item ke mbufo okut ke Mme Hebrew 11:8–13 ye ke etop President Russell M. Nelson “Christ Is Risen; Faith in Him Will Move Mountains”? (Liahona, May 2021, 101–4).
Se ŋko Doctrine ye Covenants 88:68.
Genesis 19:12–29
Jehovah akpan mi ete mkpɔŋ idiɔk-ido ŋkuse edem aba.
Ewe ukpep-ŋkpɔ ke mbufo ɔbɔ kabaŋa edikpv idiɔk-ido ke nte mbufo okotde abaŋa Lot ye ufɔkemana esie? Nte uwutŋkp, nso ŋkpɔ inem fi kabaŋa ŋkpɔ se me angel oro eketiŋ enyuŋ enam ndiŋwam Lot ye ufɔkemana esie ndibɔhɔ nsobo? (see Genesis 19:12–17). Didie ke Jehovah aŋwam fi ye ufɔkemana fo ndikpɔŋ mme ndikut ukpeme emi otode ndiɔi odudu ke ererimbot? Kere baŋa mme ndaha emi ekemede ndidomo fi ete “[ese] edem” (ufaŋ 26) kini mbufo ekpesede iso ye mbuɔtidem ke Andinyaŋa. Nso ŋkpɔ ke Luke 9:62 adian ke ifiɔk fo kabaŋa ukpep emi?
Se ŋko Joseph Smith Translation, Genesis 19:9–15 (ewetde edian ke Bible).
Genesis 19:26
Nso ŋkpɔ ke ŋwan Lot akanam edue?
Elder Jeffrey R. Holland ekpep ete:
“Iŋwaŋ-iŋwaŋ, ŋkpɔ se ikidiɔk ye ŋwan Lot ekedi ke enye ikisehe edem kpɔt; ke esit esie enye okoyom ndifiak nka do. Oro ekeme ediwut ete kpa mbemiso enye edisaŋa ebe adaŋa isɔŋ obio oro, enye ama ebebem-iso ekere-abaŋa ŋkpɔ emi Sodom te Gomorrah ekenɔde enye. …
“Ekeme ndidi ke ŋwan Lot ekese edem ke ifiopesit ye Jehovah ke se Enye ɔkɔdɔhɔde enye ete ayak enim. … Ntre ikidighe ke enye ekese edem ikpɔŋ; enye ekese edem ye udɔŋ. Ke ibio-ibio, udɔŋ esie ɔnɔ ŋkpɔ emi ekebede edikan mbuɔtidem esie kabaŋa ini-iso. Oro, ke akpanikɔ, ekedi ata ubak-ŋkpɔ eke idiɔkŋkpɔ esie.
“… Ami mbeŋe mbufo nte ekuduŋ ke mme usen emi ama eke-be mme ndiyom mme ikpikpu ŋkpɔ emi ekebede, ibeheke nte nti ŋkpɔ andikibe ekedide. Ini edem edi ndibɔ ukpep nto edi idighe ndiduduŋ do. Nnyin ise edem ndibɔ mme uyama otode nti ifiɔk-ukpep mmɔ idighe ndibɔ se mifɔnke. Ndien kini nnyin ima ikibɔ ukpep emi anande nte inyene inyuŋ ida nti-ŋkpɔ emi nnyin ikikpepde, ekem nnyin idise iso inyuŋ iti ke mbuɔtidem ke ofuri ini osuk owut ndaha ini-iso. …
“… Ndiduŋ ke uwem ini edem, ke esit edide mme ndudue eke ini edem, itimke inen! Oro idighe ikɔ-Abasi Jesus Christ. …
“Eke kpukpru [owo] ke emana kiet-kiet, ami ndɔhɔ nte, ‘Mbufo eti ŋwan Lot [Luke 17:32]. Mbuɔtidem edi ɔnɔ ini-iso. Mbuɔtidem ɔkɔŋɔ ke ŋkpɔ emi ekebede edi akananam iyomke ndiduduŋ do. Mbuɔtidem enim ke Abasi enyene ikpɔ ŋkpɔ ke ufɔkurua ɔnɔŋ nnyin owo kiet-kiet ndien ke Christ enehede edi ‘akwa oku eke nti ŋkpɔ emi edidide’ (Mme Hebrew 9:11)” (“The Best Is Yet to Be,” Ensign, Jan. 2010, 24, 26–27).
Abraham ye Isaac, otode Harold Copping
Genesis 22: 1–19
Unyime Abraham ndiwa Isaac edi ukem-mbiet eke Abasi ye Eyen Esie.
Okposuk-edi nte nnyin midiɔŋɔke ofuri ntak emi Abasi ɔkɔdɔŋde Abraham ete ada Isaac anam uwa, nnyin imidiɔŋɔ ke ekedi ndidomo mbuɔtidem esie ke Abasi nse. Nnyin ŋko imidiɔŋɔ ke oro ekedi “ke ukem-mbiet eke Abasi ye Ikpɔŋ-ikpɔŋ Eyen emi Enye Obonde” (Jacob 4:5). Nte mbufo okotde Genesis 22:1–19, mbufo emekeme ndise nyom mme idiɔŋɔ ye ukem-mbiet ke ufɔt Abraham ndinɔ Isaac ye Ete ndikinɔ Eyen Esie, Jesus Christ. Kere-baŋa ediwet ŋkpɔ emi mbufo okutde ke ŋwed-ukpep ntem;
|
Abraham ye Isaac |
Ete ke Enyɔŋ ye Jesus Christ |
|---|---|
Abraham ye Isaac Isaac ekedi ikpɔŋ-ikpɔŋ eyen emi Abraham ye Sarah ekenyenede (Genesis2:22; se ŋko Mme Hebrew 11:17) | Ete ke Enyɔŋ ye Jesus Christ Jesus edi Ikpɔŋ-ikpɔŋ Eye emi ete Obonde (John 3:16) |
Abraham ye Isaac Ekpeke-da Isaac enɔ ke itie eyenerɔŋ (Genesis 22:7–9) | Ete ke Enyɔŋ ye Jesus Christ Jesus Christ edi Eyenerɔŋ Abasi (John 1;29) |
Ewe idiɔŋɔ mme ukem-ŋkpɔ kabaŋa uwa isop eke Andinyaŋa ke mbufo okut nte enehede enyene ufɔn? Kere-baŋa ndikwɔ mme ndikot ikɔ ikwɔ kiet emi owutde ima emi Ete eke Enyɔŋ enyenede ɔnɔ nnyin, utɔ nte “God Loved Us, So He Sent His Son,” Ikwɔ, no. 187. Mbufo emekeme ŋko ediwet ekikere fo kabaŋa Ete ke Enyɔŋ ye Jesus Christ ye nwaidem emi Mmɔ ekenamde enɔ mbufɔ.
Ediek mbufo oymde ndikot awak kabaŋa nwaidem eke Andinyaŋa nnyin, kere-baŋa ndikot etop President Jeffrey R. Holland “Behold the Lamb of God” (Liahona, May 2019, 44–46). Nsidi ntak emi eyenerɔŋ edide ɔsɔŋɔ idiɔŋɔ eke Eyen Abasi? Nso ŋkpɔ ke President Holland ekpep emi anamde uteŋe fo kabaŋa mme enɔ emi Ete eke Enyɔŋ ɔnɔde okpon?
Se ŋko “Akedah (The Binding)” (ndise-vidio), Gospel Library.
Akedah (The Binding)
Kama ŋkpɔ emi ekutde-ke-enyin kpep. Man adian inem-ŋkpɔ ke edinɔ-ukpep ye edibɔ-ukpep, mbufo emekeme ndida ndise kiet mme ediwak ke ŋwed emi ke nte mbufo okotde mme mbuk ke Genesis 18–23. Nte uwutŋkpɔ, mbufo ye ufɔkemana mme ubet ukpep fo emekeme nditi ikɔ ke ndise eke Abraham ye Isaac. Eneme ebaŋa ntak eke ikɔ emi edide akpan-ŋkpɔ ɔnɔ mbuk oro, ndien ediyom mme ikɔ-mbuk oro ke ŋwed Abasi. Didie ke mmɔ enam idiɔŋɔ mbuk oro abaŋade nwaidem eke Eyen Abasi aŋwaŋa?
Ke oyomde awak, se mme ŋwed-ndise eke ɔfiɔŋ emi Liahona ye Enɔde ke Ŋsɔŋɔnda eke Iwaad .
Mme Ekikere nnɔ Edikpep Nditɔ-ŋwɔŋ
Genesis 17:15–21; 18:14; 21:1–7
Ami mmekeme edinyene mbuɔtidem ke Abasi eyenam eŋwɔŋɔ Esie.
-
Man ekpep kabaŋa Abraham ye Sarah edibuɔt-idem ke eŋwɔŋɔ Abassi, mbufo ye nditɔ mbufo emekeme edineme kabaŋa ini kiet emi mmɔ ekenyenede editie-mbet ŋkpɔ emi mmɔ ekenehede eyom. Ekem mbufo emekeme ndise ndise eke Sarah ye Isaac ke ntɔŋɔ ŋwed emi enyuŋ eneme ebaŋa eŋwɔŋɔ emi Abasi akanamde ɔnɔ enye ye Abraham (se NKo “Abraham and Sarah,” ke Mbuk Akani Testament, 28–31). Ŋwam ndit mbufo edikere mme ŋkpɔ emi Abasi ɔkɔŋwɔŋɔde ɔnɔ nnyin edieke nnyin inyenede mbuɔtidem. Teme mmɔ ete enyene ime enyuŋ enyene mbuɔtidem ke Abasi eyenam eŋwɔŋɔ Esie.
2:20Abraham and Sarah
-
Man eŋwam nditɔ mbufo ekpep ufɔn akpanikɔ ke Genesis 18:14, mbufo emekeme ediwet ikɔ kiet-kiet otode akpa udim-ikɔ eke ufaŋ-ŋwed oro ke nsio-nsio mbai ababru. Ekem buak mme ababru oro nim, ndien dɔhɔ nditɔ mbufo ete esin mme ikɔ ke nnen-nnen itie. Ekem mbufo ye nditɔ mbufo emekeme ndikot Genesis 17:15–21; 21:1–7 man ekut uwutŋkpɔ kiet abaŋa ŋkpɔ emi Jehovah akanamde emi ɔkɔsɔŋde ndinam. Ebuana ye nditɔ mbufo mbuɔtidem emi mbufo enyenede ke Jehovah eyenam mme eŋwɔŋɔ Esie ɔwɔrɔ-osu, kpa ke mmɔ ebietde nte idusuhɔ mme adade anyan ini ndiwɔrɔ-nsu.
Genesis 19:15–26
Ami mmekeme ndikpɔŋ idiɔk-ido.
-
Bup nditɔ mbufo kabaŋa mme ndaha kini owo ekemede edidɔhɔ mmɔ ŋkpɔ emi mmɔ efiɔkde ete ke inenke. Didie ke nnyin ikeme “edikpɔŋ” mme ndaha emi? Enam Genesis 19:15–26 edi ibio-ibio ke ndinam-aŋwaŋa ke ufɔkemana Lot ekeduŋ ke ata idiɔk obio ndien mme angel ekedisian mmɔ ete ewɔrɔ do. Nte mbufo ye nditɔ mbufo ekotde mme ufaŋ 15–17, 26ɔtɔkiet, bup mmɔ se oro ekemede ediwɔrɔ nnɔ nnyin mfin emi ndi “bɔhɔ” idiɔk inyuŋ “isehe edem aba” (ufaŋ 17).
Sodom, otode Julius Schnorr von Carolsfeld
Genesis 22: 1–14
Abraham ama anam-uyo Jehovah.
-
Ndida mme ndise eke Abraham ye Isaac ye eke Edikɔŋ ke cross ŋwot (se Gospel Art Book, nos. 9, 57) ekeme ediŋwam nditɔ mbufo ndida mbuk ke Genesis 22 ndomo ye nwaidem Andinyaŋa (se Matthew 27:26–37). Nso ŋkpɔ ke nnyin ikeme ndikpep kabaŋa Ete ke Enyɔŋ ye Jesus Christ nto mme mbuk eke Abraham ye Isaac ye Edikɔŋ ke cross ŋwot. (Se ŋko “Abraham ye Isaac,” ke Mbuk Akani Testament, 34–37.)
2:0Abraham and Isaac
-
Nte mbufo emekeme ndikere mmem-mmem mbre ndibre ye nditɔ mbufo emi oyomde mmɔ ete etiene ndausuŋ? Ekeme-ndidi ndausuŋ oro eyeda ekesim ndedibe ndise eke Andinyaŋa. Mbre oro ekeme editɔŋɔ nneme kabaŋa mme ŋkpɔ emi Ete eke Enyɔŋ ɔkɔdɔhɔde ete nnyin inam man otodo nnyin ikeme ndiduŋ ye Enye ye Jesus Christ. Kere-baŋa ndikwɔ ikwɔ kiet nte “Enim mme Mbet” (Ŋwed-ikwɔ eke Nditɔ-ŋwɔŋ, 146–47). Edinam ikpa-ŋwed eke udua emi ekeme ndiŋwam ŋko.
Ke oyomde awak, se ŋwed-ndise ɔfiɔŋ emi eke Ufan .