“March 16–22. ‘Abasi Ekekere Se-ifɔnde’: Genesis 42– 50,” Edi, Etiene Mi—Eke Ufɔkiduŋ ye Ufɔk Abasi: Akani Testament 2026 (2026)
“March 16–22. ‘Abasi Ekekere Se-ifɔnde’,” Edi, Etiene Mi: 2026
Erifen-nnɔ, otode Megan Rieker
March 16– 22: “Abasi Ekekere Se-ifɔnde”
Genesis 42– 50
Edikpere ndisim isua Edip-ye-iba tɔŋɔ nte nditɔ-ete Joseph ekenyam enye esin ke ufun. Joseph ama okut ediwak idomo, ke-esit-edide nsu-nsu edidori-ikɔ, ye edisin ke ŋkpɔkɔbi. Ini emi enye edifiakde okut nditɔ-ete esie, Joseph ekedi andikara ofuri Egypt, udiana eke pharaoh kpɔt. Enye ama ekeme edisio usiene ye nditɔ-ete esie, ndien ndikere mbaŋa ŋkpɔ emi mmɔ ekenamde Joseph, oro ekeme ndibiet nte odot. Ndien edi Joseph ama efen ɔnɔ mmɔ. Idighe oro kpɔt, edi enye ama aŋwam mmɔ ndikut eti ufɔn ke ndutuhɔre esie. “Edi Abasi ekekere Se-ifɔnde” (Genesis 50:20), enye ɔkɔdɔhɔ mmɔ, koro emi ekenim enye ke ndaha ndinyaŋa “ofuri ufɔk ete esie” (Genesis 47:12) nsio ke unana-udia.
Ke ediwak usuŋ, Joseph eketie nte Jesus Christ. Okposuk edi nte mme idiɔk-ŋkpɔ ɔkɔnɔde Jesus akwa ndutuhɔde, Andinyaŋa ɔnɔ nnyin erifen-nnɔ, afak kpukpru nnyin osio ke ŋkpɔ emi ɔdiɔkde ebe unana-udia. Mme ana nte nnyin ibɔ erifen-nnɔ mme ndinɔ oro —ke ndusuk ini ana nte kpukpru nnyin inam mbiba—uwutŋkpɔ Joseph owut nnyin Andinyaŋa, ata ntɔŋɔ ukɔk ye edikpe emem.
Mme Ekikere ke Edibɔ-ukpep ke Ufɔkiduŋ ye ke Ufɔk Abasi
Genesis 45:5–7; 47:12
“Abasi ɔkɔnɔ mi mbemiso ndi man ndinyaŋa mbufo.”
Nte mbufo emokut mme mbiet ŋkpɔ ke uwem Joseph ye utom usio-isop eke Jesus Christ? Man edikut mme uwutŋkpɔ eke mbiet-ŋkpɔ emi, nam edida-ndomo ke:
-
Genesis 37:3 ye Matthew 3:17.
-
Genesis 37:26–28 ye Matthew 26:14–16.
-
Genesis 45:5–7 ye Luke 4:18.
-
Genesis 47:12 ye John 6:35.
Nso eti ekikere ke mbufo enyene kabaŋa Andinyaŋa ye iso-utom Esie ke nte mbufo okotde mme itie-ŋwed emi?
Genesis 45; 50:15–21
Erifen-nnɔ ada-da erikɔk edi.
Edikot kabaŋa Joseph efende-ɔnɔ nditɔ-ete esie ke ndiɔi ŋkpɔ emi mmɔ ekenamde ekeme ndinam fi ekere abaŋa owo emi mbufo aŋwanade idahaemi ke erifen-nnɔ. Mbume ntem ekeme ndiŋwam nte mbufo odomode edinam ukpep emi:
-
Nsidi ntak oro ekpeke-sɔŋde ɔnɔ Joseph ke erifen-nnɔ nditɔ-ete esie? (ke ndifiak-nse ŋkpɔ emi mmɔ ekenamde enye, se Genesis 37). Ewe ifiɔk-ukpep mme ido ekpeke-nɔ Joseph ɔsɔŋɔ man efen-ɔnɔ? (se, nte uwutŋkpɔ, Genesis 45:1–15 mme 50:15–21).
-
Ewe edidiɔŋ ekedi oto ke Joseph erifen-nnɔ nditɔ-ete esie? Nte uwutŋkpɔ, domo ebuana eke ufɔkemana Jacob ke ntɔŋɔ mbuk oro (se, nte uwutŋkpɔ, Genesis 37:3–11) ye ebuana emi odude ke utit mbuk oro (se Genesis 45:9–15; 50:15–21). Didie ke mme ŋkpɔ ekpekedi-wɔrɔ isio-isio edieke Joseph mikpiduak-ke erifen-nnɔ?
-
Kere-baŋa ndiwet enyiŋ owo kiet nim emi ediyomde mbufo efen-ɔnɔ—mme mmɔ ebup eyom mfen-nnɔ mme ibupke. Nso ŋkpɔ ke mbufo ekeme ndinam man ada odudu erikɔk eke Andinyaŋa esin ke ndaha oro? Edieke erifen-nnɔ etiede nte enehede ɔsɔŋ, kere-baŋa edifiak ŋkot item eke Elder Gerrit W. Gong ke akpatre eboho udim-ikɔ itiokiet eke etop esie “Inem ke Nsinsi” (Liahona, Nov. 2022, 85). Nso ŋkpɔ ke mbufo okut emi ɔnɔde fi idorenyin ke mbufo emekeme erifen-nnɔ?
Se ŋko Doctrine ye Covenants 64:9–11; “Erifen-nnɔ: Ema Enam Mbiomo Mi Efere” (ndise-vidio), Gospel Library.
Forgiveness: My Burden Was Made Light
Genesis 49
Jacob ɔnɔ ufɔkemana esie eridiɔŋ nte prophet.
Mme edidiɔŋ emi Jacob ɔkɔnɔde ubon esie esine ediŋwaŋa uwutŋkpɔ, edi mmɔ imemke edinehede mfiɔk. Ke mfɔniso, mfiak-mmen-ndi ikɔ-Abasi edinɔ nnyin usuk uŋwam. Kini mbufo ekotde eridiɔŋ emi ekenɔde Joseph ke Genesis 49:22–26, kot ufaŋ-ŋwed anditiene emi ŋko, yuŋ se mme ifiɔk emi mmɔ enɔde: 1 Nephi 15:12; 2 Nephi 3:4–5; Jacob 2:25; Doctrine ye Covenants 50:44.
Nte mbufo okotde abaŋa eridiɔŋ eke Judah ke Genesis 49:8–12, ti ke Jesus Christ okoto ubon Judah. Nso ŋkpɔ ke mbufo okut ke mme ufaŋ-ŋwed emi emi etide fi abaŋa Andinyaŋa? (se ŋko Eriyarare 5:5–6, 9; 1 Nephi 15:14–15; Doctrine ye Covenants 45:59; 133:46–50).
Ndikot mme eridiɔŋ emi ekeme ndinam fi afiak-okot eridiɔŋ eke patriarch fo— mme, edieke mbufo munyeneke kiet, oyom edibɔ eridiɔŋ oro. Ewe ikɔ mme udim-ikɔ ke eridiɔŋ fo ɔwɔŋɔde mme ekikere fo ebine Jesus Christ?
Se ŋko Randall K. Bennett, “Eridiɔŋ Patriarch Fo—Eti Ndausuŋ eketode Ete eke Enyɔŋ,” Liahona, May 2023, 42–44.
Genesis 50:19–21
Abasi ekeme ediŋwam mi ŋkut ufɔn ke mme idomo mi.
Okposuk nte oro mikiwaŋake kini enye okokutde idomo oro, Joseph ke akpatre ama ekeme edifiak nse ini ukut esie ke isɔŋ onyuŋ edikut ke “Abasi ekekere se-ifɔnde” (Genesis 50:20). Edieke mbufo ekpeke-kemede ndikise Joseph kini eksinde enye ke obube mme ke ufɔk ŋkpɔkɔbi, didie ke mbufo ekpekedɔŋ enye esit? Didie ke Genesis 50:19–21 ekeme ediŋwam fi ke mme ini idomo fo?
Se ŋko Doctrine ye Covenants 122; “How Firm a Foundation,” Hymns, no. 85.
Joseph Smith ke otu mme Prophet, otode Paul Mann (mbuk)
Genesis 50:24–25
“Asiak-uduak kiet ke Jehovah Abasi edimenere inim.”
Nte mbufo okotde Genesis 50:24–25 ye Joseph Smith Translation, Genesis 50:24–38 (ewetde edian ke Bible), kere baŋa ntak emi ekpekdide akpan-ŋkpɔ ɔnɔ Joseph ndidiɔŋɔ mbaŋa Moses ye Joseph Smith ke ediwak mme isua-ikie ekedide ke iso. Didie ke Joseph Smith akanam mme prophecy emi Joseph eketiŋde kabaŋa enye ɔwɔrɔ-osu? (se Doctrine ye Covenants 1:17–23; 20:7–12; 39:11; 135:3).
Ke oyomde awak, se mme ŋwed-ndise eke ɔfiɔŋ emi Liahona ye Enɔde ke Ŋsɔŋɔnda eke Iwaad .
Mme Ekikere nnɔ Edikpep Nditɔ-ŋwɔŋ
Genesis 42–44; 45:4–15
Ami mmekeme ndiwut ima ye erifen-nnɔ nnɔ mbon ufɔkemana mi.
-
Ekeme ndidi inem ŋkpɔ ɔnɔ nditɔ mbufo edifiak-ŋwut mbuk nte Joseph akafiakde ekediana ye ufɔkemana esie (se Genesis 42–44). Mme ke mmɔ ekeme ndida “Joseph ye Unana-udia oro” (ke Mbuk Akani Testament, 57–60) mme ndise ke ŋwed-ukpep emi ndikpep mbuk oro nnɔ kiet eken. Emi edi ubak mbume emi ekemede ediŋwam nditɔ ndibɔ-ukpep nto mbuk oro:
-
Nso ŋkpɔ ke Joseph akanam ndiwut ima nnɔ ufɔkemana esie? (se Genesis 45:4–15).
-
Nsidi ntak ekerede ke Joseph ama efen ɔnɔ nditɔ-ete esie?
-
Didie ke mbufo ekere nte nditɔ-ete Josepj ekekerede kini mmɔ edifiɔkde ete ke Joseph ama efen ɔnɔ mmɔ? Anie owo ke uwem fo oyom erifen-nnɔ? Didie ke mbufo ekeme ndiwut ima ye erifen-nnɔ?
2:26Joseph and the Famine
-
Nte mbufo ebeŋede-idem ndinɔ-ukpep-ŋkpɔ, bup ete, “Nso ŋkpɔ ke nditɔ mi ekpenam ndibɔ ukpep?” Nte uwutŋkpɔ, ke edinam emi nditɔ mbufo eyenam ewut mme ndifiak-ntiŋ mbuk oro. Ndinam emi eyeŋam mmɔ nditi ŋkpɔ emi eketibede ye ukpep-ŋkpɔ ikɔ-Abasi emi esinede ke mbuk oro.
-
Mbufo mme nditɔ mbufo ekeme ndiyom edibuana ifiɔk-ukpep kiet kini mmɔ ekefende-enɔ owo kiet mme ke owo kiet ekefende-ɔnɔ mmɔ. Mbufo ndien emekeme ndikwɔ ikwɔ nte“Love One Another” (Children’s Songbook, 136) mme “Help Me, Dear Father” (Children’s Songbook, 99).
Genesis 48:8–9
Jehovah eyeŋwam mi oto ke mme eridiɔŋ itie-oku.
-
Mbufo ye nditɔ mbufo emekeme ndise ndise nte Jacob ɔdiɔŋde nditɔ iren esie ke utit ŋwed-ukpep emi enyuŋ eneme se itibede (se Genesis 48:8–9). Edieke eyomde, nam-aŋwaŋa ke Jacob, ete Joseph, okoyom ndiyak eridiɔŋ itie-oku nnɔ ufɔkemana esie. Ndusuk mbufo emekeme edibuana ye kiet eken ifiɔk-ukpep ekededi emi mbufo ɔkɔbɔde uŋwam oto Abasi oto ke eridiɔŋ itie-oku. Nso idi ubak ntak emi nnyin ikemede ediyom eridiɔŋ itie-oku?
Genesis 45:5–11
Ete ke Enyɔŋ ɔkɔnɔ Jesus Christ man erinyaŋa mi.
-
Didie ke mbufo ekeme ediŋwam nditɔ mbufo ndikut Andinyaŋa ke mbuk emi Joseph anyaŋade ufuɔkemana esie osio ke unana-udia? Kere-baŋa ndinam ŋwed-ndise ye ikpehe iba ewetde Joseph ye Jesus Christ. Ŋwam nditɔ mbufo ndiduŋɔ mme itie-ŋwed Abasi mbiba emi ndien wet mme ŋkpɔ emi Joseph ye Jesus ebuanade ukem sin ke ŋwed-ndise oro : Genesis 37:3 and Matthew 3:17; Genesis 37:26–28 and Matthew 26:14–16; Genesis 45:5–7 and Luke 4:18; and Genesis 47:12 ye John 6:35.
-
Ebup nditɔ mbufo ŋkpɔ se oro ɔwɔrɔde ndinyaŋa owo mme erifak owo nsio. Edieke owo mmɔ ndomokiet ama ekenyene ifiɔk-ukpep emi enyaŋade mme efakde esio ke afanikɔŋ, dɔhɔ mmɔ ete ebuana oro. Didie ke Joseph akanyaŋa nditɔ-ete esie? (see Genesis 42:1–3; 45:5–7). Ekem mbufo emekeme ndise ndise eke Andinyaŋa ɔtɔkiet enyuŋ edɔhɔ nditɔ mbufo ete eneme kabaŋa nte Jesus anyaŋade mmɔ.
Ke oyomde awak, se ŋwed-ndise ɔfiɔŋ emi eke Ufan .