“Noema 3–9: ‘He Reo Koa mō te Hunga Ora me te Hunga Mate: Whakaakoranga me ngā Kawenata 125–128,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Whakaakoranga me ngā Kawenata 2025 (2025)
“Whakaakoranga me ngā Kawenata 125–128,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2025
Mātou me Rātou, ā, Rātou me Mātou, nā Caitlin Connolly
Noema 3–9:“He Reo Koa mō te Hunga Ora me te Hunga Mate”
Whakaakoranga me ngā Kawenata 125–128
I te Akuhata o te tau 1840, i whakarongo a Hēni Niumana ki te Poropiti a Hōhepa e kōrero ana i te tangihanga o tōna hoa a Himoa Paranitana. Kātahi anō te tama taiohi a Hēni ka riro i taua wā, ko Hairihi tōna ingoa. Hei āpiti atu ki taua mamae, te mōhio, kāore i rumakina a Hairihi, nā, he nui te māharahara a Hēni mō te oranga o tōna wairua. I pērā anō a Hōhepa mō tana teina a Aratini, i mate anō ia i mua i tana rumakitanga. Nō reira i hiahia ai te Poropiti ki te toha atu ki te katoa i reira i taua tangihanga tā te Ariki i whakakite mai ai ki a ia e pā ana ki ngā tāngata e mate ai kīhai i whiwhi i ngā tikanga tapu—me aha tātou hoki hei āwhina i a rātou.
I koa te Hunga Tapu i te whakaakoranga o te rumakitanga mō te hunga mate; ka huri wawe ō rātou whakaaro ki ngā mema o ō rātou whānau kua riro. Ināianei kua puta he huarahi mō rātou! I hari tahi hoki a Hōhepa, ā, i roto i tētahi reta e whakaakona ana tēnei whakaakoranga, i whakamahia e ia ngā kupu hari, hīkaka hei whakamārama atu i tā te Ariki i whakaakona ai ia e pā ana ki te whakaoranga o te hunga mate: “Tukuna ngā maunga kia hāmama i te koa, me koutou hoki ngā raorao kia karanga kaha; me koutou e ngā moana me ngā whenua maroke kia kōrero e pā ana ki ngā mea whakamīharo o tō koutou Kīngi Mau Tonu!” (Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:23).
Tirohia Saints; 1:415–27; “Letters on Baptism for the Dead,” i Revelations in Context, 272–76.
Ngā Whakaaro mō te Ako i te Kāinga me te Hāhi
Whakaakoranga me ngā Kawenata 126
Kei te hiahia te Ariki kia atawhai au i tōku whānau.
Whai muri iho i tana hokinga mai i tētahi mīhana ki Ingarangi—tētahi o ana mīhana maha—ka whiwhi a Pirikama Ianga i tētahi atu karangatanga whakahirahira i te Ariki. I tonoa ia kia “āta tiakina e ia [tana] whānau” (whiti 3), kua pāngia ki ngā mamaetanga i tana ngaronga atu. I a koe e rangahau ana i tēnei wāhanga, me huri ō whakaaro ki te pātai, he aha te Ariki e tonoa ai kia tuku whakahere tātou i roto i ā tātou mahi. He aha ngā mea e taea ana e koe kia atawhaitia tō whānau?
Tirohia anōtia “Take Special Care of Your Family,” i Revelations in Context, 242–49.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 127:2–4
E āhei ana ahau te whakawhirinaki ki te Ariki i ngā wā uaua.
Nā ngā whakapae teka me te whakahau kia mauheretia a Hōhepa Mete ka huri atu ia ki te huna i te Akuhata o te tau 1842. Heoi, ko ngā kupu katoa nāna nei i tuhi ki te Hunga Tapu i taua wā (ināianei ko te Whakaakoranga me ngā Kawenata 127) he mea kikī ana i te hari me te koa. He aha ngā akoranga i ngā whiti 2–4 ki a koe e pā ana ki te Atua? e pā ana ki te tāwai, ki te tauaro rānei? He aha ngā rerenga mai i ēnei whiti mā konā āwhina i a koe ina pākia mai te whakatoi? Me tuhi e koe ngā mea e meatia ana e te Ariki hei tautoko i a koe i ngā “wai hōhonu” o tō oranga.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 127:5–8; 128:1–8
“Ko ngā mea e tuhia ai i te whenua ka tuhia hoki i te rangi.”
I a koe e pānui ana i Whakaakoranga me ngā Kawenata 127:58; 128:1–8, rapua ngā take i tukuna mai ai e te Ariki ngā tohutohu tautuhi e pā ana ki te tuhituhi iho i ngā rumakitanga mō te hunga mate. He aha ngā akoranga māu i tēnei e pā ana ki te Ariki me Tana mahi? Me pēhea tēnei kōrero e hāngai atu ai ki a koe me ngā tuhinga hītori o tō whānau, pērā i ngā pukapuka mahara?
Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:5–25
He mea nui te whakaoranga o ōku tūpuna mō tōku whakaoranga.
He mārakerake te kite atu i tā te Atua i whakakite mai ai mā roto i a Hōhepa Mete he aha tātou e whakahirahira ai ki ō tātou tūpuna kīhai i rumakina i tēnei oranga: ka rumakina tātou mō rātou e taea ai e rātou te whakaae, te whakaparahako rānei i tēnei tikanga tapu. Engari nā te Poropiti anō i whakaako, nā, ko te whakaoranga o ō tātou tūpuna “tētahi mahi whakahirahira, tētahi mahi e tika ana mō tō tātou whakaoranga.” I a koe e pānui ana i Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:15–18, kia whakaarohia ake he aha e pērā ai.
E whakaako ana te whiti 5 arā, he mea “whakarite i mua i te orokohanga o te ao” te tikanga tapu o te rumaki mō te hunga mate. He aha ngā akoranga māu i tēnei mō te Atua me Tana mahere? He aha ngā āpitihanga o tā Erata Dale G. Renlund karere “Family History and Temple Work: Sealing and Healing” ki tō māramatanga? (Liahona, Mei 2018, 46–49).
I whakamahia e Hōhepa Mete ngā rerenga pērā i te “mana whakahere,” te “hono tātai,” me te “kotahitanga hē kore” i a ia e whakaako ana e pā ana ki ngā tikanga tapu o te tohungatanga mō te hunga mate. Rapua ēnei me ngā mea e rite ana ki ēnei rerenga i a koe e pānui ana i Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:5–25. E āhei ana rānei koe te whakaaro ake he aha ngā mea e taea te whakamahi hei whakamārama ake i ēnei rerenga, ngā mea pērā i te mekameka, te taura rānei? He aha ēnei rerenga e pai ai ki te whakamārama i tēnei whakaakoranga?
Mā te whakaaro ki ēnei pātai e whai ake nei e āwhina i tō rangahau i ēnei whiti:
-
Ki ō whakaaro, he aha e kīa ai ko te rumakitanga mō te hunga mate te “mea whai korōria o ngā mea katoa nō te rongopai mau tonu”? (whiti 17). He aha ngā āhuatanga kua pā nei ki a koe nā konā e pēnei ana ō whakaaro?
-
Me pēhea te ao e kangaia ai mehemea kāore he “hono tātai … i waenganui i ngā tūpuna me ngā tamariki”? (whiti 18).
-
He aha te mea pai rawa ki a koe mō ngā kupu a Hōhepa Mete i ngā whiti 19–25? He aha ō whakaaro e pā ana ki a Ihu Karaiti nā tō pānui i ēnei whiti? e pā ana hoki ki ngā mahi temepara mō ō tūpuna? (tirohia anōtia “Come, Rejoice,” Hymns, no. 9).
Whai muri iho i tāu rangahau i ēnei whiti, ka hihiko tō ngākau kia mahia tētahi mahi mō ō tūpuna. Mā ngā whakaaro i FamilySearch.org e āwhina.
Mā ngā “Inspirational Videos” i te kohinga “Temple and Family History” o te Wharepukapuka Rongopai e tuku i ngā āwhina tika, ngā paki kōrero whakaaweawe, me ngā karere mai i ngā kaiārahi e pā ana ki te hītori whānau.
Whakamahia ngā rauemi o te Hāhi. Mā ngā tūhono i Haere Mai, Whai Mai i Ahau e whakatakotoria iho ngā ara tōtika ki ngā rauemi pai hei āwhina i a koe kia mārama, ā, kia whakatinana i ngā mea pono, ki te whai atu rānei i ngā whakaaro e tau ai ki a koe. Hei tauira, mā te tūhono FamilySearch kei runga ake nei e ārahina ai ki ngā momo mahi pērā i te whakatupu i tō ake rākau whakapapa, te rapu i ngā tūpuna e tika ana kia meatia ngā tikanga tapu o te temepara mō rātou, te kite atu hoki i ngā wāhi i ahu mai ai ō tūpuna, te whakauru ake rānei i tētahi kōrero nō te whānau ki runga i te rorohiko.
Tirohia anōtia tā Kevin R. Duncan, “A Voice of Gladness!,” Liahona, Mei 2023, 95–97.
“He Tukunga Whakamīharo Whai Korōria.”
Nā Tumuaki Gordon B. Hinckley i kī:
“Ko te Whakamārietanga o Ihu i meatia ai mō te katoa hei tohu mō tētahi whakahere whakakapi nui whakaharahara. Nāna te tauira i whakatakoto nā konā meinga ai Ia hei kairīwhi mō ngā tāngata katoa. E kawea ana tēnei tauira e tū ana tētahi tangata hei kairīwhi mō tētahi atu i roto i ngā tikanga tapu o te whare o te Ariki. I konei mahi ai tātou mō te hunga kua mate kīhai i mātau ki te rongopai. Ko tā rātou he whiriwhiri mehemea ka whakaae, ka whakaparahako rānei i te tikanga tapu kua meatia nei mō rātou. Ka taurite rātou ki te hunga e hīkoi tonu nei i te mata o te whenua. Ka tukuna taua kōwhiringa anō ki te hunga mate kia rite ki te hunga ora. Hei āpiti anō, anō te tukunga whakamīharo whai korōria kua meatia nei e te Mea Kaha Rawa mā roto i Tana whakakitenga ki Tana Poropiti” (”The Great Things Which God Has Revealed,” Liahona, Mei 2005, 82–83).
Ngā Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
Whakaakoranga me ngā Kawenata 126:3
Ka taea e au te atawhai i tōku whānau.
-
Hei āwhina i ō tamariki ki te mahi ki ngā mema o te whānau, me tuku noa ngā kōrero mō Pirikama Ianga i “Chapter 50: The Saints in Nauvoo” (in Doctrine and Covenants Stories, 184, te whitiāhua e hāngai ana i roto i te Wharepukapuka Rongopai) me whakarāpopoto rānei te Whakaakoranga me ngā Kawenata 126 ki ō ake kupu. Māu te kīwaha “kia āta tiakina tō whānau” e whakahua ake (whiti 3) kātahi ka kōrero ki ō tamariki e pā ana ki te hiranga o te tiaki kaha o ō tātou whānau.
1:33Chapter 50: The Saints in Nauvoo: January–July 1841
-
Ka pai pea ki a koutou ko ō tamariki kia titiro ki ngā pikitia o te whānau (te tā rānei i ngā pikitia) i a koutou e kōrero tahi ana mō ngā huarahi hei “atawhai” i ngā mema o te whānau. Me waiata i tētahi waiata pērā i “Home Can Be a Heaven on Earth( Hymns, no. 298).
Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:5, 12
Me wātea ngā tamariki katoa a te Atua kia rumakina.
-
Tonoa ō tamariki kia rapu māramatanga i Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:1 he aha te kaupapa i titia ki te hinengaro o Hōhepa Mete. Mā rātou anō e pānui whiti 17 kia kitea ai he aha te kaupapa “whai korōria rawa” ki a ia. Tukua rātou kia kōrero e pā ana ki ngā mea e kite ai rātou, he aha hoki e hīkaka ana te ngākau ki tēnei kaupapa.
-
Hei āpiti ki tō āwhina i ō tamariki kia whakarite (kia whakatinana hoki) i ō rātou ake kawenata rumaki, māu rātou e āwhina kia mōhio ai me pēhea rātou e āwhina i te hunga kīhai i meatia e rātou ēnei kawenata i te wā i a rātou. Me kōrero atu ki ō tamariki e pā ana ki tētahi i mate atu kīhai i rumakina. Kātahi ka taea te pānui tahi i Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:5 kātahi ka titiro ki tētahi pikitia o tētahi rumakanga i te temepara (pērā i te mea kei te pito whakamutunga o tēnei whakatakotoranga mahi). Me whāki atu e koe ki ō tamariki e pā ana ki te rumaki i ngā temepara mō te hunga kua mate e wātea ana te katoa kia meatia ngā kawenata ki te Matua i te Rangi.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:18
Kei te hiahia te Matua i te Rangi kia ako au e pā ana ki tōku whakapapa.
-
Ka pai pea ki ō tamariki kia hangaia ake tētahi mekameka pepa kei runga rā ngā ingoa mātua, kaumātua, tūpuna, me ērā atu ingoa (tirohia te whārangi mahimō tēnei wiki). Kātahi ka tohaina atu tētahi ki tētahi tāu e mōhio nei mō ēnei tūpuna. Pānuitia tahitia Whakaakoranga me ngā Kawenata 128:18 kia kitea ai he aha te “hono tātai” ”e whakakotahi ai, e whakaoti ai” i tō tātou hītori whānau. Me mātaki anō i te whitiāhua “Courage: I Think I Get It from Him” (Wharepukapuka Rongopai).
1:38Courage: I Think I Get It From Him
-
Ka rapua ētahi atu mahi hei whakakotahi mai i ngā tamariki ki roto i ngā mahi whakapapa i “The Temple and the Plan of Happiness” i āpitihanga B, i FamilySearch.org rānei.
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Friend .