“Hūrae 21–27: Ki te ‘Tuku Nui, Ka Tono Nui’: Whakaakoranga me ngā Kawenata 81–83,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Whakaakoranga me ngā Kawenata 2025 (2025)
“Whakaakoranga me ngā Kawenata 81–83,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2025
He whakanikoniko nō Ko te Karaiti me te Kīngi Taiohi Whairawa, nā Heinrich Hofmann
Hūrae 21–27: Ki te “Tuku Nui, Ka Tono Nui”
Whakaakoranga me ngā Kawenata 81–83
I te marama o Māehe 1832, i karangatia a Tehi Karauhe hei kaikaunihera ki a Hōhepa Mete i roto i te Tumuakitanga o te Tohungatanga Teitei (e kīa nei ināianei ko te Tumuakitanga Tuatahi). Ko teWhakaakoranga me ngā Kawenata 81 tētahi whakakitenga ki a Teina Karauhe e pā ana ki tana karangatanga hou. Engari kīhai a Tehi Karauhe i ū pono ki tana karangatanga, kātahi ka karangatia a Whererika T. Wiremu hei whakakī i tana tūranga. Ka whakaurua atu te ingoa o Teina Wiremu ki te wāhi i reira te ingoa o Teina Karauhe i roto i taua whakakitenga.
Tērā pea he mea iti noa iho tērā, engari e tohua ana tētahi mea pono whakahirahira: ko te nuinga o ngā whakakitenga i roto i te Whakaakoranga me ngā Kawenata he mea tuku ki tētahi, ētahi tangata ake, engari e taea ana te rapu huarahi kia whakahāngaitia ērā mea ki a tātou anō (tirohia 1 Nīwhai 19:23). Ina pānui tātou i tā te Ariki tohutohu ki a Whererika T. Wiremu kia “whakakahangia ngā turi ngoikore,” me huri ō tātou whakaaro ki te hunga mā tātou rātou e whakakaha (Whakaakoranga me ngā Kawenata 81:5). Ina pānui tātou i tā te Ariki tono ki ngā mema o te United Firm kia “herea koutou anō ki tēnei kawenata,” me huri ō tātou whakaaro ki ō tātou ake kawenata. Ā, ka taea e tātou te pānui Tana whakaari, “Kua herea … ahau ina meatia tāku e kī ai,” me te mea nei kei te kōrero Ia ki a tātou anō (Whakaakoranga me ngā Kawenata 82:10, 15). Ka taea te pēnei nā te mea, he pērā i tā te Ariki i whakapuaki, “Ko tāku ki te kotahi, tāku ki te katoa” (whiti 5).
Tirohia “Newel K. Whitney and the United Firm,” “Jesse Gause: Counselor to the Prophet,” i Revelations in Context, 142–47, 155–57.
Ngā Whakaaro mō te Ako i te Kāinga me te Hāhi
Whakaakoranga me ngā Kawenata 81:4–5; 82:18–19
“Ka meatia e koe ngā mea pai mutunga ki ō huānga.”
I roto i ngā whiti maha kei roto i Whakaakoranga me ngā Kawenata 81–83, ka tonoa tātou e te Ariki kia āwhinatia te hunga e hapa ana. Me māka e koe ēnei whiti i a koe e pānui ana. Ko tētahi o ngā tauira he nui tōna whakamāramatanga, arā, kei roto i te Whakaakoranga me ngā Kawenata 81:4–5. Anei ētahi pātai hei āwhina kia āta whakaaroarohia ēnei whiti:
-
He aha ētahi āhuatanga e “ngoikore” ai te tangata? He aha te tikanga o te kōrero kia “atawhaitia” rātou? Nōnahea au i āwhinatia ai e tētahi atu i ahau e ngoikore ana?
-
He aha ētahi mea nā konā ka “werewere iho” ngā ringaringa o tētahi? Me pēhea au e “hiki ake” i aua ringaringa?
-
He aha pea te tikanga o ngā “turi ngoikore”? Ka whakakahangia ake e te aha?
Me pēhea te Kaiwhakaora e mahi ai i ēnei mea mōu?
Tērā pea kua toko ake tētahi i ō whakaaro nā tō rangahau i tēnei whiti e taea te “atawhai,” te “hiki ake,” te “whakakaha” rānei. Ka aha koe hei minita atu ki a taua tangata?
He aha atu tāu e ako ai e pā ana ki te mahi whakarato ki ētahi atu i Whakaakoranga me ngā Kawenata 82:18–19? Me mātaki anō i te whitiāhua “Teachings of Thomas S. Monson: Rescuing Those in Need” (Wharepukapuka Rongopai). He aha tā ngā mema o te wāri o Pīhopa Monson hei whakatinana i ngā akoranga kei roto i ēnei whiti?
Teachings of Thomas S. Monson: Rescuing Those in Need
Tirohia anōtia Hākopa 2:17–19; Mōhia 18:8–9; “Works of God” (whitiāhua), ChurchofJesusChrist.org.
Works of God
Whakaakoranga me ngā Kawenata 82:3
He nui tā te Kaiwhakaora i tuku mai, ā, he nui Tāna e tono mai i ahau.
Mā tō pānui i tēnei whiti e hia arotake pea koe i ngā mea i tukuna mai ai e te Atua ki a koe—ngā manaakitanga ā-tinana, ā-wairua hoki. Me titi tēnei ki tō roro i a koe e pānui ana i te toenga atu o te wāhanga 82. He aha ngā mea e tonoa ana e te Atua i a koe?
Tirohia anōtia “Because I Have Been Given Much,” Hymns, no. 219.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 82:8–10
He tohu ngā whakahaunga mō te aroha o te Atua ki a tātou.
Mehemea kua whakaaro ake koe, tētahi rānei e mōhio nei koe he aha te Ariki e homai ai i ngā whakahaunga maha, tērā pea mā Whakaakoranga me ngā Kawenata 82: 8–10 e āwhina. Ēhea tirohanga i ēnei whiti ngā mea e āwhina ai i a koe ki te whakamārama atu ki tētahi atu he aha koe e ū ai ki ngā whakahaunga a te Ariki? E āhei ana te whakataurite i ngā whakahaunga ki te aha, hei āwhina? Ka rapua ngā tirohanga anō i Whakaakoranga me ngā Kawenata 1:37–38; 130:20–21 me te whitiāhua “Blessed and Happy Are Those Who Keep the Commandments of God” (Wharepukapuka Rongopai). He aha ngā āhuatanga i whakaako ai i a koe kia kitea ngā whakahaunga anō nei he manaakitanga?
Blessed and Happy Are Those Who Keep the Commandments of God
Me huri ō whakaaro ki ngā whakahaunga kua homai nei e te Atua ki a koe. He aha ngā mea e ako ai koe Mōna, ā, mō Tāna e pai ai hoki? (tirohia whiti 8). He aha ngā hua i tō oranga nā tō pupuri i ēnei whakahaunga?
He aha ngā akoranga māu mō te Ariki i whiti 10? He aha te tikanga ki a koe o te kōrero e mea ana ka “herea” te Ariki? (tirohia anōtia whiti 15).
Me pēhea te Ariki i whakatutuki i Ana kupu whakaari i tō oranga? He aha tāu nā kōrero ki tētahi kāore e tino hīkaka ana ki te pupuri i ngā whakahaunga nā te mea kāore anō kia whiwhi i ngā manaakitanga i manakohia e ia? Ka kite rānei koe i ētahi tirohanga e āwhinatia ana i tā Erata D. Todd Christofferson karere “Our Relationship with God”? (Liahona, Mei 2022, 78–80).
Tirohia anōtia ngā Kaupapa me ngā Pātai, “Commandments,” Wharepukapuka Rongopai.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 82:10
Ka manaakitia tātou e te Ariki i runga i Ōna ake āhua.
I kōrero a Tuahine Virginia H. Pearce, tētahi mema o mua nō te Tumuakitanga Whānui o ngā Taitamāhine, e pā ana ki tētahi wahine i kaha āwangawanga mō ana tamariki nā ā rātou kōwhiringa kino. I runga i te māharahara nui, ka meatia e ia ngā mea katoa e taea te whakaaro hei tono i ngā manaakitanga a te Ariki mō rātou. Hei āpiti atu ki te inoi kaha, i whakaritea e ia tētahi whāinga nui kia nui ake tana haere ki te temepara, ā, i kaha whakapono ia mā konei whakatahuritia ai e te Ariki ngā ngākau o ana tamariki. Anei te pūrongo a taua wahine:
“Whai muri iho i ngā tau tekau o taku kaha haere ki te temepara me te kaha inoi, ko taku pōuri, nā, kāore anō kia tīni ngā kōwhiringa o aku tamariki. …
“Engari kua tīni au. He wahine rerekē au. … He ngāwari ake tōku ngākau. Kua kī i te aroha. He nui kē atu tāku e taea ai, ā, kua wātea au i te wehi, i te mānukanuka, i te kaniawhea, i te whakahē, i te mataku hoki. Kua riro atu aku tepenga wā, ā, e taea ana te tatari ki te Ariki. Ā, he rite tonu ngā whakakitenga mai o te mana o te Ariki. Ka tukua mai e Ia te aroha, ngā karere iti e whakaatu mai ai Tana aroha mōku, mō aku tamariki hoki. Kua tīni aku manako. Mahue taku manako kia tīni ngā ngākau o aku tamariki, ka manako kē au ki ēnei mea aroha ka rite tonu te tuku mai, ā, kua kī au i te whakawhetai mō aua mea. …
“Kua tīni aku inoi. He nui ake taku tuku aroha, ā, he nui ake tōku whakawhetai. … E mahi ana te Ariki i runga i ngā āhuatanga mīharo, ā, kua tino kī pono au i te rangimārie e hipa noa atu i ngā māramatanga katoa” (i “Prayer: A Small and Simple Thing,” At the Pulpit [2017], 288–89).
Whakaakoranga me ngā Kawenata 83
“Ka whāngaia ngā pouaru me ngā pani.”
I te Āperira o 1832, pērā i tā te Ariki i whakahau ai, neke atu i te 800 maero i haere ai a Hōhepa Mete kia toro atu ki te Hunga Tapu kua huitahi nei ki Mītori (tirohia Whakaakoranga me ngā Kawenata 78:9). I a ia i reira, i peka atu ia ki tētahi hapori i reira ngā pouaru tokomaha e whakatipu ana i ā rātou tamariki ko rātou anake. I waenganui i a rātou a Whipi Peke rāua ko Ana Rotia, ngā wāhine i mōhio nei te Poropiti. I Mītori i ngā tau 1830, e ai ki te ture whenua kāore i taea e ngā pouaru te toro atu ki ngā rawa o ā rātou tāne kua mate. He aha tāu e ako ai i wāhanga 83 e pā ana ki ngā whakaaro a te Ariki ki ngā pouaru me ngā pani? E mōhio ana rānei koe ki tētahi e whai hua ai i tō aroha me tō atawhai? He aha ētahi atu huarahi e taea ai te tohatoha atu i ā tātou rawa ki te hunga pouaru, te hunga pani, ngā whaea takakau, me ērā atu e mate nuitia ana?
Tirohia anōtia Ihaia 1:17; Hēmi 1:27.
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o ngā makahīni Liahona me For the Strength of Youth .
Ngā Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
Whakaakoranga me ngā Kawenata 81:3
E taea ana e au te inoi “ā-waha, i roto hoki i [tōku] ngākau.”
-
I a koe e pānui ana i Whakaakoranga me ngā Kawenata 81:3 me ō tamariki, āwhinatia rātou kia huri ō rātou whakaaro ki ngā wāhi “tūmatawhānui” me ngā wāhi “tūmatawhāiti” e taea ai te inoi ki reira. Me whakarongo, me waiata rānei e koutou tētahi hīmene mō te inoi, pērā i “Secret Prayer” (Hymns, no. 144). Me kōrero atu e pā ana ki tētahi mea i tīkina ai i taua hīmene e whakaako ana e pā ana ki tētahi mea pono o te inoi. Me kōrero hoki koe e pā ana ki te kōrero mārie ki te Matua i te Rangi.
-
Hei akiaki i ō tamariki ki te inoi i ō rātou ngākau, me hoatu ki a rātou ngā pepa manawa katahi ka tonoa rātou ki te tā, ki te tuhi rānei i tētahi mea e pai ai hei inoi ake ki te Matua i te Rangi. Me tuku whakaaturanga e pā ana ki tō te Matau i te Rangi mōhio ki ō tātou whakaaro me ō tātou kare ā-roto, ā, e rongo ana Ia i ā tātou inoi ahakoa kāore e whakahuatia ā-waha. Māu tētahi āhuatanga i pā ai ki a koe e whāki atu ki a rātou mō tētahi wā i inoi ake koe i tō ngākau kātahi ka rongo te Matua i te Rangi ki a koe.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 81:5
E hiahia ana te Ariki kia āwhina au i te hunga e hiahia āwhina ana.
-
Me tā pikitia koutou ko ō tamariki mō ngā ringaringa me ngā turi, kātahi ka tonoa ō tamariki kia rapua ēnei wāhanga o te tinana i Whakaakoranga me ngā Kawenata 81:5. He aha tā te Ariki e tono nei hei mahi mā tātou i tēnei whiti? Māu e whāki atu ētahi mahi kua pā nei ki a koe nā konā whakakahangia ake koe i ngā wā i “ngoikore” i “kahakore” rānei koe. Mā te whitiāhua “Pass It On” (ChurchofJesusChrist.org) e tuku whakaaro ai ki ō tamariki e pā ana ki tā rātou hei mahi ki ētahi atu. Waiatahia ngātahitia tētahi waiata mō te mahi whakarato, pērā i “Have I Done Any Good?” (Hymns, nama 223). Me āwhina i ō tamariki kia whakaritea tētahi rautaki hei āwhina i tētahi tangata e hapa ana i tēnei wiki.
2:18Pass It On
-
Māu hoki e whakamahi pikitia, whitiāhua rānei hei kōrero mō tā Ihu Karaiti e mahi ana ki ētahi atu (tirohia ngā pikitia i tēnei whakatakotoranga mahi; Gospel Art Book, nos. 41, 42, 46, 47, 55; tētahi rānei o ngā Bible Videos i te Wharepukapuka Rongopai). He aha tā tātou hei whai i te tauira a te Kaiwhakaora ki te āwhina i ētahi atu?
Āwhinatia ō tamariki kia rapu whakaawenga mō rātou ake anō. He nui ake te whakaako i tā te toha i ngā mea pono noa iho—ko tāna he āwhina i ngā tāngata kia rapua tō rātou ake mana motuhake ki te ako. Mahue tō kī atu ki ō tamariki me pēhea rātou e mahi ki ētahi atu, hei tauira, me akiaki i a rātou kia rapua te ārahitanga a te Ariki kia mōhio ai rātou me āwhina rātou i a wai.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 82:10
E whakaaria mai ana ngā manaakitanga e te Matua i te Rangi i ahau e ngana ana ki te whakarongo ki a Ia.
-
Me titiro iho koutou ko ō tamariki i Whakaakoranga me ngā Kawenata 82:8–10 mō ngā whakautu ki te pātai “He aha te Matua i te Rangi e homai ai i ngā whakahaunga?” Māu pea ō tamariki e āwhina kia rapua ngā tauira mō Ana whakahaunga (hei tauira, tirohia, Ekoruhe 20:4–17; Matiu 22:37–39; Whakaakoranga me ngā Kawenata 89:5–17). Ka pai pea mēnā ka āwhina koe i ō tamariki kia rapua, kia tāngia ngā pikitia hei tohu mō ētahi o aua mea. Me pēhea ngā whakahaunga a te Matua i te Rangi e whakaatu mai i Tōna aroha ki a tātou?
-
Tērā pea, mā tētahi kemu māmā e āwhina kia kitea ai ngā whakahaunga e ō tamariki anō nei he manaakitanga, ehara i te pīkaunga. Mā tētahi ngā tohutohu hei āwhina i tētahi atu, e mau ārai karu ana, ki te mahi i tētahi mahi pērā i te hanga hanawiti, i te tā pikitia rānei. Me whakaaro ki tētahi mea pai rawa, ā, tētahi mea auaha! Kātahi ka kōrero atu e pā ana ki te taurite o ngā whakahaunga a te Atua ki ngā tohutohu o tētahi kēmu.
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Friend .