“Pēpuere 10–16: ‘Kia Puta Toa Atu Koe’: Whakaakoranga me ngā Kawenata 10–11,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Whakaakoranga me ngā Kawenata 2025 (2025)
“Whakaakoranga me ngā Kawenata 10–11,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2025
He hanganga tuarua o te tuhinga tūturu o te Pukapuka a Moromona
Pēpuere 10–16: “Kia Puta Toa Atu Koe”
Whakaakoranga me ngā Kawenata 10–11
I te haeretanga tonutanga atu o ngā mahi whakapākehā i te Pukapuka a Moromona, ka toko ake tētahi pātai: Me aha a Hōhepa Mete rāua ko Ōriwa Kautere e pā ana ki ngā whārangi ngaro kua whakapākehātia ake i mua? He pai pea te whakapākehā tuarua mai i taua wāhanga, engari i kite atu te Ariki i tētahi mea kāore i taea e rātou te kite: i te whakatakoto rautaki ō rātou hoariri ki te panoni i ngā kupu i runga i aua whārangi hei whakarangirua i ngā whakaaro ki ngā mahi tapu a Hōhepa. He rautaki tā te Ariki hei karo atu i taua raru, ā, hei kōkiri tonu i ngā mahi ki mua. I ngā tau manomano i mua, nā te Atua te ngākau o Nīwhai i whakahihiko kia tuhia tētahi tuhinga tuarua mō taua wā anō “mō tētahi take whai mātauranga i a Ia” (1 Nīwhai 9:5).
“Ko tōku mātauranga,” tā te Ariki ki a Hōhepa, “he mea nui ake i te tinihanga o te rēwera” (Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:43). He karere pai tēnā i ēnei rā, i tēnei wā e whakakaha ake ana te hoariri i ana mahi ki te whakaiti iho i te whakapono. Pērā i a Hōhepa, ka taea e tātou te “whakapono me te ū tonu” i te mahi kua karangahia nei tātou hei mahi (whiti 3). Kātahi tātou ka kite kua whakaritea kētia e Ia tētahi huarahi kia “kore ai ngā kuaha o te ao rēwera e toa” ki a tātou (whiti 69).
Tirohia Hunga Tapu, 1:51–61.
Ngā Whakaaro mō te Ako i te Kāinga me te Hāhi
Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:1–33
“Kua kore rawa [te Atua] e tuku kia tutuki i a Hātana tana rautaki kino.”
Kua pai kē a Hātana me ka wareware tātou kei konei ia—ka kāpō rānei tātou ki āna mahi whakawai i a tātou (tirohia 2 Nīwhai 28:22–23). Engari ka whakaū ngā kupu a te Ariki i Whakaakoranga me ngā Kawenata 10 nā, he mea tūturu a Hātana—ā, e kaha ana ia ki te whawhai ki ngā mahi a te Ariki. Kei roto i ngā whiti 1–33, tohua tā te Atua i mōhio ai e pā ana ki ngā mahi a Hātana (tirohia anōtia whiti 62–63). Māu anō e ui atu ki te Ariki kia āwhina i a koe kia kitea ai tā Hātana mahi whakawai i a koe. I a koe e pānui ana i wāhanga 10, me huri ō whakaaro ki tā te Kaiwhakaora hei whakakaha i a koe kia kaua e tuohu iho i ngā mahi a Hātana.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:34–52
“He mea nui ake te mātauranga [a te Ariki] i te tinihanga o te rēwera.”
Kāore a Nīwhai i te mōhio he aha ia i ākina wairuatia ki te hanga i ngā tuhinga e rua mō tōna iwi. Ā, kīhai a Moromona i te mōhio he aha ia i ākina wairuatia ai ki te whakauru i aua tuhinga e rua ki roto i ngā papa kōura. Engari i whakawhirinaki ngā poropiti e rua i a te Atua “tētahi take whai mātauranga” (1 Nīwhai 9:5; Ko ngā Kupu a Moromona 1:7). Kei te mōhio tātou ināianei ki tētahi wāhi o taua take: kia whakakīa te āputa o ngā whārangi ngaro 116 o te Pukapuka a Moromona. Ki ō whakaaro, he aha tā te Ariki e pai ai hei akoranga māu i ēnei mea katoa? Me āta whakaaro taua pātai i a koe e pānui ana i Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:34–52. Māu pea tētahi whakarārangi o ngā mea pono e mahi mai i ngā akoranga e puta ai i ēnei whiti. Me pēhea ēnei mea pono e whakakaha ai i tō hononga ki a Ia? He aha te mea pai rawa ki a koe e pā ana ki te mātauranga a te Ariki me Tana titiro whakamua ki te whakarite mō te ngaronga atu o ngā whārangi 116?
Ka hihiko anō tō ngākau ki te kimi taunaki mō Tōna mātauranga me Tana titiro whakamua i roto i tō oranga. Pānuitia ngā tuhinga i tā Erata Ronald A. Rasband karere “By Divine Design”—mā konā toko ake ētahi whakaaro ki tō hinengaro (Liahona, Noema 2017, 55–57). Me tuhi iho aua mea i te wā e toko ake ai ki a koe. He aha tā te Ariki i roto i tō oranga? Hei tauira, he aha ngā mea whakamīharo Nāna nei i whakarite? He aha ngā tūāpapa Nāna nei i whakatakoto mō ō manaakitanga? Nonahea Ia ārahi ai i a koe ki te minita atu ki tētahi?
Tirohia anōtia Russell M. Nelson, Romana 8:28; Whakaakoranga me ngā Kawenata 90:24; Ngā Kaupapa me ngā Pātai, “Mahere o te Whakaoranga,” Wharepukapuka Rongopai.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 11
“Me whakawhirinaki koe ki [tō te Ariki] Wairua.”
I te hiahia te tuakana o Hōhepa, arā, a Hairama, kia mōhio ki tā te Ariki e pai ai mōna, nā konā ka tono atu ia ki a Hōhepa ki te rapu i tētahi whakakitenga mōna. I koa te Poropiti kia pērā ai, engari ko tētahi karere i roto i taua whakakitenga (Whakaakoranga me ngā Kawenata 11) koia ko te rapu atu a Hairama i tētahi whakakitenga mōna ake anō. Ā, e taea ana anō hoki te “hunga katoa e whai kōingo pai ana, ā, te hunga kua torona atu ā rātou toronaihi ki te kokoti” (whiti 27). I a koe e pānui ana i wāhanga 11, he aha tā te Ariki e whakaako nei ki a koe mō te whakakitenga mōu ake? Pehea te hāngaitanga o tēnei ki Tāna i whakaako ai ki a Ōriwa Kautere i wāhanga 6–9? He aha atu ngā karere kei a Ihu Karaiti mō tātou?
Tirohia anōtia “Let the Holy Spirit Guide,” Hymns, no. 143.
Tonoa ngā ākonga ki te tuku pātai. Mā te pātai ka puta ko te whakakitenga. Mehemea kei te whakaako koe i tō whānau, i tētahi akomanga Hāhi rānei, me akiaki i a rātou ki te rapu i ngā whakautu i roto i ngā karaipiture. Hei tauira, mehemea he pātai ō rātou e pā ana ki te whakakitenga mōu ake, rapua ngātahitia ngā whakautu i Whakaakoranga me ngā Kawenata 11:12–14.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 11:15–26
I ahau e ngana ana ki te “rapu i [tā te Atua] kupu,” ka whiwhi au i Tōna Wairua me Tōna mana.
I mua noa atu i te whakapākehātanga o te Pukapuka a Moromona, i te hīkaka a Hairama Mete ki te āwhina i te mahi o te Whakahokinga. I a koe e pānui ana i te whakautu a te Ariki ki ana hiahia, me huri ō whakaaro ki te tino tikanga o te “rapu i [tā te Atua] kupu” (whiti 21). Me pēhea te rapunga i tā te Atua kupu e āwhina i a koe ki te mahi ki a Ia i runga i te kaha?
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Liahona me For the Strength of Youth .
Ngā Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:5
I ahau e inoi ana i ngā wā katoa, ka whiwhi kaha au i te Atua.
-
Hei timatanga kōrero mō koutou ko ō tamariki, māu rātou e ui atu mō ngā mea e mahi nei rātou i ngā “wā katoa”. He aha tā te Ariki e kī nei me mahi e tātou i ngā wā katoa i Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:5? He aha Ia e hiahia ai kia mahi tātou i tēnei?
-
Me aha koe hei āwhina i ētahi atu i ō tamariki kia maumahara ai ki te inoi i ngā wā katoa? Tērā pea me kohikohi e rātou ētahi kohatu māheniheni, kātahi ka peitahia i runga rā te “Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:5” te “Inoi i ngā wā katoa” rānei. Ka purua ā rātou kohatu ki roto ki ngā momo wāhi e hiahia ana hei whakamaharatanga mō rātou ki te inoi, e pātata ana ki ō rātou moenga, i te taha i ā rātou pukapuka kura, ki te wharekai rānei. E ai ki Whakaakoranga me ngā Kawenata 10:5, he aha tā te Ariki hei manaaki i a tātou ina inoi tātou? Ka rapua e ō tamariki ētahi atu whakautu i tētahi waiata pērā i “A Child’s Prayer” (Children’s Songbook, 13).
Whakaakoranga me ngā Kawenata 11:12–13
Ka ārahina tātou e te Wairua Tapu ki te mahi pai.
-
Ka ako ngā tamariki kia mōhio ai ki te reo o te Wairua i a Ia e kōrero ana ki a rātou. Hei āwhina mō rātou, māu tētahi rama e huna me tētahi pikitia o tētahi kanohi harikoa i te ruma; kātahi ka tonoa ō tamariki ki te rapu i ēnei mea. Pānuitia Whakaakoranga me ngā Kawenata 11:13, kātahi ka āwhina i ō tamariki ki te tohu atu i ngā kupu e hāngai atu ana ki ngā mea i rapua ai e rātou. He aha ngā akoranga e puta mai ana i ēnei kupu mō tā te Wairua Tapu āwhina i a tātou?
-
Mā tō toha atu i ngā āhuatanga ā-wairua i pā ai ki a koe ake ki ō tamariki e āwhina ai i a rātou kia kitea ai te kaha o te Wairua Tapu i ō rātou oranga. I a koe e toha kōrero ana, tono rātou kia kōrerohia ake ai ngā āhuatanga i pā ai ki a rātou. Me pānui tahi anō hoki i Whakaakoranga me ngā Kawenata 11:12–13, e kimihia ana te huarahi e mōhio ai tātou kei te ārahi te Wairua Tapu i a tātou. Me whakaatu atu kei te hiahia te Matua i te Rangi ki te ārahi i a tātou mā roto i te Wairua Tapu.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 11:21, 26
Me matua mōhio au ki te rongopai e taea ai te āwhina atu i ētahi atu kia rapua te mea pono.
-
Pērā i a Hairama Mete, ka huhua noa ngā wā e taea ai e ō tamariki te tohatoha atu i ngā kōrero o te rongopai ki ētahi atu. Me pānui ngātahi i Whakaakoranga me ngā Kawenata 11:21, 26, kātahi ka tonoa ō tamariki ki te rapu i tā te Ariki ki a Hairama hei mahi māna kia taea ai e ia te whakaako i te rongopai. He aha te tikanga o te “rapu” i tā te Atua kupu? Me pēhea tātou e pēnei ai? Me pēhea tātou e “poipoia ake” ai te kupu a te Atua i roto i ō tātou ngākau? Tērā pea me mahi whakaari ō tamariki anō nei kei te toha kōrero mō Ihu Karaiti, mō te Pukapuka a Moromona rānei ki ētahi atu.
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Friend.