“Te Baeten ae Korakora ibukia Kaaro,” Riaona, Tebetembwa. 2022.
Te Baeten ae Korakora ibukia Kaaro
Boboto iaon Moan Tuua n te Euangkerio ao kamatebwai, te baeten ibukia kaaro e na buoka te kairi ni karoan taian reitaki raoi, karikirakeakean te onimaki ao te rikirake, ao karekean te nano teuana ao te karekean te rau inanon am utu.
N riki bwa te karo iai te kantaninga ae akea tokina ao e kona ni kanuanganaki, e karekea te wanawana n tamnei, ao te kimwareirei. Ma ibukina utu a roko ni mwaitia ma teia ao ni kaitaraa aia kangaanga ae kakaokoro, kaikawakiia natia e kona naba n taraa ni rawawata ke ni kakua n taai tabetai.
Koauana, ti aki karaoia n ti ngaira.
Ma ana kairaki Tarara are i Karawa, ana boutoka te Tia Kamaiu ao Ana euangkerio, ao karaoan te tataro ae kairaki iroun te tamnei taeka n ibuobuoki, ti kona n kunea te buoka ao te kantaninga n ara waaki ni karo.
Ana Baeten te Euangkerio ibukia Kaaro
Karekeann ana euangkerio Iesu Kristo ao n te kamatebwai ae boutokaaki iaoia kaaro ti kinai teniua kairiri iaon moan tua ibukin nabean aia namakin ataei ao karikirakean tamnei. Ngkana a bootakiaki, itera aika a katuruturuaki aikai a katea te baeten ae korakora are e kona ni buokia utu ni katobibia te aonaaba.
E korakora te baeten aei ibukina bwa e botii koaua nako n te euangkerio ma iango man karikirakean te waaki iaon te tararua ni karo ao ataei. Ukoran kaotioti iroun temanna bwa ko na kanga n kamwakurii tua n te baeten aei a kona n buokiko ni karekea te rau n am utu ao ni katea mwengam ae boto iroun Iesu Kristo.
Teniua anga ke tua ni kairiri:
-
Karika te tangira n te reitaki n utu
-
Karikirakea karekean te rabakau ao te rikirake
-
Karikirakea boonano ao te korakora inanon te beku
Te baeten aei e buokira ni katurui ara kantaninga iaon bwaai aika a kakawaki riki. Mwakoron te baeten aio ni kabane e rangi ni kakaawaki bwa e kakorakoraia ara utu. Te uaia ni mwakuri, a kaungaa te reitaki ao taneiai aika a nakoraoi, buokia ara utu ni kaitara te kangaanga, ao ni karikirakea te kona ao te nakoraoi.
Ngkai ti rikirake bwa kaaro, te baeten aei e kona ni mwakuri bwa te kawai ni ibuobuoki ibukin kuneana bwa e kanga n reirei raoi riki ao ni kanakoraoia ataei ni kabane.
Ae i mwiina bon taraan mwakoro ni kabane n te baeten ao te katooto ni maiun te Tia Kamaiu are e na kairira ni kabongana te baeten aei ni maiura. Rongorongo riki iaon aia waaki n tararua kaaro, ao taian kaeka nakon titiraki aika a okioki nakon aei a tauraoi n family.ChurchofJesusChrist.org.
1. Karika te Reitaki n Tangira n te Utu
Te tua aio e kauringira ni moanibwaia te reitaki n tangira ma Tamara i Karawa, te Tia Kamaiu, buura, ao natira. Reitaki n te utu aikai a karuanikai. Kinaakia natira mai karawa ao taian reitaki a otinako man taian koaua bwa “ni kabane bon te nati n tamnei mwane ao aine aika a tangiraki irouia ara karo ikarawa, ao, n anne, n tatabemania, iai arona mairoun te Atua.”1
Ti kona ni kaungaa nanoia bwa a na kina te Atua ao Iesu Kristo rinanon te onimaki, tataro, kamatebwaian koroboki aika a tabu, ao ana kaotioti temanna mairoun te Tamnei ae Raoiroi (taraa Ioane 17:3). Ti kona ni kaunga karikirakean te onimaki man uaboboan aia “tangiria ni kakoaua” ara ataei (Aramwa 32:27) ao ni buokia bwa a na namakina ana tangira te Atua. E kakaawaki ibukia ara ataei bwa a na ataia bwa Tamara i Karawa ao te Tia Kamaiu a ota raoi, kororaoi tangiraia, ao n tangiria ni buokiia bwa a na tokanikai (taraa I -Rom 8:38–39).2
Ngkai karo, e kakaawaki karikan te reitaki n tangira ma ataei ni kabane ae kaonaki n namakinan te tangira ao te nanoanga. Ataakin aia iango ara ataei ao ara kakauongo ma te karinerine nakon are a taekinna e karekea te reitaki n tangira ae mano. Natira a riai n ataia bwa ti nano irouia, tabe nanora n aia namakin, ao ti mena ikekei bwa ti na buokia. Ara waaki n tararua ao n reitaki ma natira e na buokia ni karikirakea te taratara ae tamaroa ibukia, kinai kakawakia mai karawa, ao ni karika te onimakinaki n te reitaki ma te Atua ao Iesu Kristo.
N raonakin anne, kain te utu a kona n anga aia boutoka ae bubura nakoia n tatabemania. Ti konaa ni kaunga te reitaki n te utu ngkai ti botira ni kabane n reitaki, tataro, anga taeka ni ibuobuoki, ao karekea kukureira.
Taraa Kristo
E tibwaa ana tangira Iesu Kristo, teuana mwiin teuana, rinanon te irekereke ae anga te reitaki, kantaninga, ao te kamaiuaki. Mwiina ngke e tia n maroro te Tia Kamaiu nakoia Nibwaite, E kawaria ao ni otinako ao ni karaoa ana mwakuri ni ibuobuoki n ti ngaia ni kamaiu ao ni kakabwaia ni tatabemania nako. “Ao e anai aia ataei [ake]a uarereke ma te tangira, temanna imwiin temanna, ao e kakabwaiaia, ao e tataro nakon te Tama i bukiia” (3 Nibwaai 17:21).
Ngkai kaaro, ko kona ni kakabwaiaia natim man karaoan te reitaki n tangira ma ngaia—te reitaki ae nano n te taina.
Iango ibukin Karaoan te Reitaki n Tangira n te Utu
-
Rereitaki ma natim man am kakauongo raoi, kaeka ma te tangira, ao rimwian aia babaire ni kaitarai kainnanoia nako.
-
Kakorakoran te onimaki iroun Tamara are i Karawa ao Iesu Kristo man ao boutokan te tataro ao te kaotioti iroun temanna ni kakorakorai irekereke mai karawa.
-
Tararuaiko ma am mare. E na buokiko aio ni katomako riki ma natim ao aia karo buu n ti teuana inanon te tangira, bwa titebo ngke ma kainnabam. Ngkana ko tuai iein, kaira am utu ma te onimaki ao te nano mwaaka. Ukora te boutoka riki mairouia ke ko onimakinia.
-
Tararuaan te kamanoaki, te bwaibwai, ao te kimwareirei ni mwengam.
2. Karikirakea Karekean te rabakau ao te Rikirake
Tararuaa rikirakeia natimi man boutokaan anuaia aika a kanaokoro, angania te tangira ae aki bwabwaka, ao boutokaa aia kekeiaki. Kunea bwa a bwaka iaa natimi n rikirakeia ao tararua am boutoka bwa e na bootau ma kainnanoia ae onoti. Am, katooto, kaetieti, kairiri, ao am kaunganano a rangi ni bongana ni karikirakea ana konabwai natim ao ana onimaki n arona. Kan ataia ao nanoanga ngkai am ataei a reiakina te rabakau rinanon taian waaki.
Kaaro aika taan boutoka a kararoai naba man te kairoro, anganga te kariaia ae riao, n rangi n tauraoi ni karaoan bwaai nako. Katauraon taian tia aika a tau, mwakuri aika a okioki, ao katautau aika a riai e na karikirakea rikiraken natim. N aron Tamara are i Karawa, kaaro a riai ni katurua riki aia taratara iaon ana ni karikirakean natia nakon kamwengaraoaia (taraa 2 Nibwaai 28:30; Reirei ao Berita aika Tabu 50:24, 40).
Kairiiri, kawakinaki, ao nakonako irarikia natimi a reiakina bwa a na rimwiin Iesu Kristo.3 Reireiniia bwa a na kanga n rairaki nakon te Tia Kamaiu ibukin Ana kamaiu bwa e na buokia n rikirake. Teutana mwiin teutana natim ana kunea man am katooto ao aia taneiai bwa a “kona ni karaoi bwaai nako iroun Kristo,” are e kabwarai bure ao ni kamatoaia (I-Biribi 4:13). Rikirake ao Bitaki a kona ni matoa ao tangira te tai ni mwakuriaki ae mwaiti. Kaaro aika raoiroi, ao ni botumwaka a reireia natia aron “te nakonako inanon kawain te koaua” (Motiaea 4:15) ma a kaota naba bukin karaoana. Karikirakean aia atatai ao boutoka aia raoiroi ni kabonganan inaomataia ma aia waaki ni kabane ake a karaoi.
Taraa Kristo
Iesu Kristo e kakorakora rikirakem man taraan nanom aika a raraoi ao ni buokiko bwa ana kakoroi nanoia (see 1 Tamuera 16:7; Enoti 1:12). E titirakiniia Ana reirei te Uea “temanna mwiin temanna … : tera te bwai ae kam tangiria mai irou?” (3 Nibwaai 28:1; taraa naba 1 Nibwaai 11:1–3). Iangoan raoi te titiraki aei e kona n buokiko ni kunea ao ni karikirakei bwaai ake a kakaawaki riki nakoim. Iangoia bwa e kanga te Tia Kamaiu ni karikirakea te rabakau ao te rikirake nakoia tarin Iareta man karinean ana inaomata n rinerine ao n titirakinna, “Tera ae ko tangiria bwa N na karaoia?” (Ita 2:23). E boutokaaki iroun te Uea man anganakina kaetieti aika a onoti, ma bon man kakorakorana bwa e na kunea tabeua bwaai i bon irouna. Te Tia Kamaiu e aki kairoro ke ni taua arom ma e reirei ao ni karikiko bwa ko na kabongana inaomatam n rinerine ibukin te raoiroi (taraa Reirei ao Berita aika Tabu 58:26–28).
Kaunga rikiraken natimi man boutokakina nakon te tangiran te raoiroi inanoia—teuana te atatai ae nano n titiraki n te taina.
Iango ibukin Karikirakea karekean te rabakau ao te rikirake
-
Kairiia natim nakon Iesu Kristo ao reireinia aroia ni karekea mwaakan ana mwakuri ni kamaiu.
-
Katotonga Iesu Kristo man karaoan te tangira, kairiri, boutoka ao te nanoanga ngkai natim a reiakinna bwa ana Rimwiina.
-
Boutokaa te rikirake man boutokaan otaia natim, aia konaa, inaomataia, ao aia konabwai.
-
Nakomai nakon Kristo man reiakina Ana euangkerio ao ni mwakuria maiuakinana ni botaki ngkai ko rikirake n te kawai ae tabu.
3. Karikirakea bonnano ao te korakora inanon te beku
“Te Tia Kamaiu e reirei nakoia Ana reirei ‘kam na i tangitangiri; n ai arou ngkai I tangiringkami’ (Ioane 13:34). Ngkai ko anga te rau n nano, tabekarake, ao ni beku ibukin temanna, ko kabutanako ana tangira ae itiaki Kristo ao n riki n ai Arona. Te Atua e katauraoa kawai aika a bati ibukia natim bwa ana reiakinaki ao n rikirake man karaoan Ana mwakuri ao ni kakoroan aia berita ni beku ibukia tabeman (taraa Moote 1:39; Motiaea 18:7–11). Tibwauakin ana tangira Kristo ao kaotaan Ana ota e na bitiia ma ake a beku ibukia.
Am utu a reke naba kabwaiaia man kaainakin te uoote ke mwaanga ike a anga ao ni karekea te tangira ao te boutoka iai natim. Rarangaan nanomi “te nano ae ti teuana i nanon te tangira imarenaia” (Motiaea 18:21) e karika te ngao ae rarangaaki ni boutokaa te irekereke ao taneiai aika a tamaroa are a kakorakoraia am utu. Ngkana ko beku ibukia tabeman ma ana tangira Kristo, ko kona ni buoka katean Tion inanon am utu ao n am kaawa ae bwanin (taraa Moote 7:18).
Reireia natim bwa te mwakuri ni ibuobuoki e kona n riki bwa te kataneiai ni katoa bong nakon te karikirake ae onoti. Kataakin te beku ibukia tabeman e na buokia natim ao kairake ni kunea te maiu ae tabwanin raoi ngkai aia taraa riki are iaon are a bon kainnanoia nakon aia kainnano temwangina. E rangi n kamimi bwa katean Tion e kateiraoia naba aomatan Tion.
Taraa Kristo
E kaoira te Tia Kamaiu n tatabemanira bwa ti na tangiria ao ni beku ibukia tabeman (taraa Ioane 13:34–35). Ira buakon ana mwakuri ni kamaiu Tama are i Karawa e kakorakoraira ao ni bitiira. Ibukin taekan “Kumean [Ana] ana bwai Tamana” (Ruka 2:49) bon mwakoron te rikirake ae reke iroun Iesu n Kairakena ngke E “riki rake n rabakau ma n ikawai, ma n akoaki iroun te Atua ma aomata” (Ruka 2:52).
Am utu e karaoa te mwakuri ni kamaiu ao ni karietataki iroun te Atua man maiuakinan ana euangkerio Iesu Kristo, buokia ake a kainnano, butimwaeia ni kabane bwa ana karekea te euangkerio, ao ni botaki n akea tokina ma aia utu.4
Kanakoraoa rikirakeia natimi man te reitaki n teuana n ana “mwakuri ae korakora” te Atua (Reirei ao Berita aika Tabu 64:33)—teuana te mwakuri n tangira n te teuana te tai.
Iango ibukin Karekean te Ikotaki ao Karikirake rinanon te mwakuri ni ibuobuoki
-
Kaota am tangira ibukin te Atua ao roko bwa ko na Kina riki man tangirakia ao buoakaia natina.
-
Tangira tabeman man karaon te mwakuri ni buobuoki nakoia ake i rarikim ao taabe ma ake a tangira te buoka.
-
Ikotakiia Iteraera man tibwaan te euangkerio, mwakurian rongorongon te utu, mwakuri ni ibuobuoki n te tembora, ao buokaia tabeman ni karaoi ao ni kawakina berita aika a tabu.
-
Karekea te ikotaki ao te korakora man kaotan te tangira, karekean te namakin n bwaibwai, ao boutokakin temana ma temanna.
Karaoan te Baeten ni Mwengam
Tua ni kairiiri aikai e kona ni buokiko ni katurua arom ni karo ni katoa bong. N te katooto, n te bong aei ko konaa ni iangoia ni karaoia ma nanom karaoan te rereitaki n tangira , karikirakea karekean te rabakau, ke katean raoi tabeman. Mwakurian te baeten aei e karikirakea reiakinan te Euangkerio, kanakoraoa rikiraken natim, ao boutokaa katuruan te waaki ae tamaroa are e na buoka ao ni kakabwaia am utu. Mwakurian tua aikai e kona ni kanakoraoa am waaki n reirei ni mwengam are e katauraoaki man te Ekaretia n aron Nakomai, Irirai ao aia Burokuraem Ataei ao Kairake.
A mwaiti kawai ake ko kona ni mwakuri tua aika n te baeten aei. Tatauraoi ao ukora am kaotioti ni kabongana nakon kainnanon am utu. “Karaoan, tararuan, katean” te baeten e aki tau ibukin karaoan ae bati riki. E na kona n iai bwaai tabeua ae ko namakina bwa ko na mwakuria ni ikotia ma ake ko bon mwakuria ngkai, te baeten e katauaki ni buokiko bwa ko kanakoraoa ami tai ae reke iroumi ni bootaki.
Ngkana ko karaoa te bwai teuana ni karika rereitaki n tangira, karikirakea te rabakau ao te rikirake, ke katea raoi te ikotaki ao te korakora rinanon te mwakuri ni ibuobuoki, ko kawenea aan te waaki ae matoa ibukin bwaai ni kabane ake ko karaoi ni mwengam.
Kaaro aika a Tamaroa a Onimakinaki, Aki Kororaoi
E kakaawaki bwa e na uringaki bwa ko aki kainnanoia bwa ko na kororaoi bwa ko aonga n riki bwa kaaro aika a tamaroa. Ma, ukora bwa ko na onimakinaki raoi ibukin te tangira ao te boutoka ibukia natim. Te reitaki ma natim ae tau ae tara n anga aika a uarereke e kona ni karika te bitaki ae bubura.
Ngkana e kabwara nano namakinan te tararua ni karo, uringa ni ikeike, ana te motirawa ae tau, ao keiaki kataia. Ko kona ni waaki rake ma te onimaki n ataia bwa te Tia Kamaiu e tabeakiniko ni koaua ma natim ao e na kabubura am konabwai ao am iango aika raoiroi.
Te Kantaninga inanon Kristo
Ngkai ko keiaki ni karaoi bwaai ni kabane ae ko konaa n tangiria, kawakinna, ao ni kakorakoraia ataei n tatabemania, temanna mwiin temanna, ngke ma am utu kam kona ni karekea te kantaninga iroun Kristo ibukin Ana berita ae akea tokina nakoimi: “Tai maaku, ataei, aika a uarereke, bwa au bwai ngkami, ao I a tia n tokanikai iaon te aonaaba” (Reirei ao Berita aika Tabu 50:41).