“Mga Godbeite,” Mga Paksa sa Kasaysayan ng Simbahan
“Mga Godbeite”
Mga Godbeite
Ang mga Godbeite ay isang kilusan ng pagtutol noong huling bahagi ng dekada 1860 at unang bahagi ng dekada 1870 na tumutol sa pamumuno at mga patakaran sa ekonomiya ni Brigham Young. Tinatawag ang kanilang sarili bilang “Bagong Kilusan” at kalaunang inorganisa ang Simbahan ng Sion, kumatawan sila sa mga interes ng pangangalakal at pagmimina sa halip na agrikultural na interes, ipinagpilitan ang kapitalismo sa halip na pagtutulungan, at malugod na tinanggap ang mga panayam ng mga espiritista sa mga kaluluwa. Ang kanilang pamunuan ay karamihang binubuo ng mga miyembro ng Simbahan na British na nagmula sa mga uring mangangalakal at intelektuwal. Ang kilusan ay pinamunuan ni William Godbe, isang mayamang mangangalakal ng Salt Lake, at kalaunan ay kasa-kasama ng dating Apostol na si Amasa Lyman.
Nagsimula ang kilusang Godbeite noong 1869 bilang tugon sa isang bagong sistema ng ekonomiyang pangkooperatibang merkantilismo na pinasimulan ni Brigham Young. Nag-alala si Young na ang mga kapitalista na tulad ni Godbe ay magkamit ng napakalaking kita mula sa mga pagluwas ng mga kalakal kapalit ng kapakanan ng mga maralita. Upang mabawasan ang kapangyarihan ng mga kapitalista, hinikayat niya ang mga lokal na komunidad na tipunin ang kanilang mga pag-aari, gumawa ng sarili nilang mga kalakal, at ibenta ang mga ito sa mga tindahan ng kooperatiba sa murang halaga. Tinutulan nina Godbe at kanyang mga kasamahan ang koordinasyon ng Simbahan bilang panghihimasok sa ekonomiya at paghamak sa kalayaan ng budhi.
Noong 1870 ay sumama ang mga Godbeite sa iba upang itatag ang Partido Liberal at tuligsain ang impluwensya ng Simbahan sa mga gawaing temporal at pulitikal. Bilang tugon, tumulong ang mga lider ng Simbahan na itatag ang People’s Party (Partido ng mga Mamamayan), na hayagang itinataguyod ang kapakanan ng mga Banal sa mga Huling Araw. Ang mga muling pagsasa-ayos na ito ng pulitika sa Utah kasama ng mga isyung panrelihiyon ay nagpalubha sa mga tensyon sa pagitan ng mga miyembro ng Simbahan at kanilang mga kapitbahay na hindi Banal sa mga Huling Araw sa panahong bago naging estado ang Utah noong 1896.
Maraming Godbeite ang tumutol sa panrelihiyong awtoridad ng mga lider ng Simbahan sa pagsasabing may mga bagong paghahayag na natatanggap tuwing kinakapanayam ng mga espiritista ang mga kaluluwa. Naging popular sa Estados Unidos ang isang mas malawak na kilusang espiritista na kung saan ang mga tagasunod ay naniniwala na ang mga tao ay maaaring makipag-usap sa mga espiritu ng mga patay na. Matapos makibahagi sa maraming panayam sa mga kaluluwa, ipinahayag ni Godbe na ang mga espiritu nina Joseph Smith at iba pa ay nagsalita sa pamamagitan ng mga buhay na tao, o “mga sinapian,” upang gabayan siya na panibaguhin ang Simbahan. Nagsasagawa ang mga tagasunod ng mga regular na panayam sa mga kaluluwa, umaasang makipag-ugnayan sa mga yumaong propeta, kamag-anak, at iba pang maimpluwensyang mga tao mula sa kasaysayan. Ang mga salaysay na ito sa paghahayag ay nagpalalim sa tunggalian sa pagitan ng ilang mga Godbeite at ng pamunuan ng Simbahan.
Sa panahong ito, kumakatawan ang mga Godbeite sa pinakamalaki at pinaka-agresibong kilusang oposisyon sa pamumuno ni Brigham Young sa Teritoryo ng Utah. Bagama’t hindi nagtagal, nakasabay ng kilusan ang pagbabago sa pangangasiwa ng Simbahan sa mga lokal na kalagayang pang-ekonomiya. Nanatili ang mga kooperatibang mithiin na ang mga Banal ay magkakasamang gumawa para sa isang karaniwang interes, ngunit ang mga ward, hindi ang mga lunsod at bayan, ang pangunahing tumutulong sa pinansyal na kapakanan ng mga miyembro ng Simbahan. Pagkatapos, bumaba ang antas ng kahalagahan ng sentral na pagpaplano, at ang mga kusang-loob na kontribusyon ng mga indibidwal at pamilya—ang mga ikapu at mga handog—ang siyang nangibabaw na paraan ng pagtataguyod sa temporal na kaharian.
Bago ang mga Godbeite, halos lahat ng oposisyon sa Simbahan ay nagmula sa labas—mula sa mga kritikong Protestante na nakatira nang malayo mula sa mga miyembro ng Simbahan. Ang mga nagpoprotestang Godbeite, gayunman, ay nagtatag ng isang lokal na pahayagan (kalaunan ay tinawag bilang Salt Lake Tribune) noong mga huling taon ng siglo ng 1800 na sadyang laban sa Simbahan ngunit noong dekada ng 1920 ay naging isang mas mabuti, at paminsan-minsan ay mapanuri, na kapitbahay sa pag-aari ng Simbahan na Deseret News. Ang pamana ng pagsalungat ng mga Godbeite ay ang naging isang mas walang kinikilingan na pamamahayag. Ang mga isyung pulitikal, pangnegosyo, espiritista, at pamamahayag na isinulong ng mga Godbeite ay naghiwa-hiwalay noong dekada ng 1880, at noong unang bahagi ng dekada ng 1890 ang mga lider ng kilusan ay kung hindi pumanaw ay nagkalat sa magkakahiwalay na gawain.
Mga Kaugnay na Paksa: Pagiging Walang Kinikilingan sa Pulitika, Cooperative Movement