Ko Hono Akoʻi mo Akó
Ko e Mahino ʻa e Ngaahi Fakataipe ʻi he Folofolá


“Ko e Mahino ʻa e Ngaahi Fakataipe ʻi he Folofolá,” Ngaahi Taukei Ako Folofolá,” (2024)

Ko e Mahino ʻa e Ngaahi Fakataipe ʻi he Folofolá

Fakaʻuhingaʻí

Fakamatalaʻi ange ʻoku faʻa fakaʻaongaʻi ʻe he ʻEikí ha ngaahi fakataipe ke akoʻi kiate kitautolu fekauʻaki mo Ia mo ʻEne ongoongoleleí. ʻOku fakafofongaʻi ʻe he fakataipé ha faʻahinga meʻa; ʻoku meimei ko ha meʻa moʻoni ia ʻokú ne fakafofongaʻi ha faʻahinga meʻa ʻoku ʻikai hāsino. Hangē ko ʻení, ʻoku fakafofongaʻi ʻe he vaʻa ukamea ʻi he misi ʻa Līhaí ʻa e folofola ʻa e ʻOtuá (vakai, 1 Nīfai 15:23–24). Ko e taimi ʻe niʻihi ʻoku faʻa fakaʻaongaʻi ʻe he ʻEikí ʻa e ngaahi fakataipé ke fetuʻutaki mai kiate kitautolu ʻi ha tuʻunga ʻoku loloto ange. Ko hono ʻiloʻi mo maʻu ha mahino ki he ngaahi fakataipe ʻi he folofolá ʻe lava ke fiemaʻu ki ai ha taimi mo ha ngāue, ka ʻoku ʻaonga lahi ia.

Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali mo vahevahe ʻa e fanga kiʻi tokoni ko ʻeni ki hono maʻu ha mahino ki he fakataipe ʻi he folofolá:

  1. Feinga ke ʻiloʻi ʻa e fakataipé ʻaki hano kumi ʻa e ngaahi fakafehoanakí.

  2. Fekumi ki he fanga kiʻi tokoni fekauʻaki mo e ʻuhinga ʻo e fakataipé ʻi he fakamatala he folofolá pea ʻi he ngaahi futinoutí, ʻuluʻi vahé, Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, pe ko e toe ngaahi maʻuʻanga tokoni kehé.

  3. Fakakaukau ki he fakataipé. Te ke lava ʻo fehuʻi pē kiate koe: ʻOku faitatau fēfē nai ʻa e ongo meʻa ko ení? Pe, ʻoku tatau fēfē nai ʻa e meʻa, tokotaha, pe meʻa ʻoku hoko ko ʻení mo e ?

Fakatātaaʻi

Te ke lava ʻo fakatātaaʻi ʻa e taukei ko ʻení ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e sīpinga ko ʻení pe sīpinga pē ʻaʻau:

  1. Feinga ke ʻiloʻi ʻa e fakataipé ʻaki hano kumi ʻa e ngaahi fakafehoanakí. Lau ʻa e Saame 23:1, pea fakamatalaʻi ange naʻe fakafehoanaki ʻe Tēvita ʻa e ʻEikí ki ha taha tauhisipi.

  2. Fekumi ki he fanga kiʻi tokoní. Fakahinohino ange ʻa e ongo kupuʻi lea “ʻokú ne tataki au ki he veʻe vai ʻoku tafetafe mālié” mo e “ʻokú ne tataki au ʻi he ngaahi hala ʻo e māʻoniʻoní” ʻi he Saame 23:2–3. Fakamatalaʻi ʻa e founga ʻe lava ke ʻomi ai ʻe he ongo kupuʻi leá ni ha ʻilo ki he fakafehoanakí.

    Kumi ʻa e “Tauhi-Sipí” mo e “Tauhi-sipi Leleí” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá. Vahevahe ha ngaahi potufolofola kehe ʻoku nau ʻomi ha fanga kiʻi tokoni ki he fakataipe ko ʻení, hangē ko e Sione 10:14–15 mo e 1 Nīfai 22:25.

  3. Fakakaukau ki he fakataipé. Fehuʻi pē kiate koe: Ko e hā e meʻa ʻoku ou ʻilo fekauʻaki mo e kau tauhisipí [ea mo e meʻa ʻoku nau fai maʻa ʻenau fanga sipí? Ko e hā e founga ʻoku tatau ai ʻa Sīsū Kalaisi mo ha tauhisipi kiate kitautolú?

    Fakamatalaʻi ange ʻoku tatau ʻa Sīsū Kalaisi mo ha tauhisipí he ʻokú Ne ʻofa, tauhi, maluʻi, tataki, mo fafangaʻi kitautolu. ʻOkú ne ʻafioʻi takitaha kitautolu. Naʻá Ne finangalo lelei ke foaki ʻEne moʻuí maʻatautolu.

Fakaangaanga

Fili ha potufolofola mei he folofola ke laukonga he uike ní ʻoku kau ai ha fakataipe. Pe te ke lava ʻo fili mei he ngaahi sīpinga ʻoku ʻoatu ʻi laló. ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau lau ai ʻa e potufolofolá mo fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tokoni ʻoku maʻu ʻi he konga “Fakaʻuhingaʻí” ke mahino ʻa e fakataipé. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau vahevahe fakakalasi pe fakakulupu iiki ʻa e ngaahi fakataipe naʻa nau maʻú pea mo e ʻilo naʻa nau maʻu ʻi heʻenau ngāue ke mahino ʻa e fakataipé.

Ngaahi potufolofola lahi ange ki hono fakaangaanga ʻo e taukei ko ʻení:

Fakaafe pea Toe Vakaiʻi

Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau kumi ha fakataipe ʻi he folofolá ke fakaleleiʻi ʻenau ako folofola fakatāutahá. Manatuʻi ke tuku ha taimi ʻi haʻamou toe fakataha, ke fakamatalaʻi ai ʻe he kau akó ha ngaahi fakataipe naʻa nau maʻu, pea mo e founga naʻe tokoni ai ʻenau fakakaukau ki he ʻuhinga ʻo e ngaahi fakataipe ko ʻení ke mahino lelei ange kiate kinautolu mo nau fakaʻaongaʻi ʻa e folofolá. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau vahevahe ʻa e founga ʻoku tokoni ai ʻa e taukei ko ʻení ke nau saiʻia ange ʻi he ako folofolá. Hokohoko atu hono fakaangaanga ʻa e taukei ko ʻení ʻi he kalasí.