“Ko Hono Kumi ʻa e Ngaahi Fakafehoanaki ʻi he Folofolá,” Ngaahi Taukei Ako Folofolá (2024)
Ko Hono Kumi ʻa e Ngaahi Fakafehoanaki ʻi he Folofolá
Fakaʻuhingaʻí
Fakamatalaʻi ange ko e fakafehoanakí ko hano fakatatau ia ha ngaahi faikehekehe ʻo ha meʻa pe ko ha tokotaha. ʻOku faʻa fakafehoanaki ʻe he folofolá ha ngaahi fakakaukau, ngaahi meʻa naʻe hoko, pea mo e kakai. Te tau lava ʻo kumi ʻa e ngaahi fakafehoanaki ʻi he ngaahi veesi takitaha, ʻi ha vahe, pe ʻi he ngaahi vahe kehé mo e ʻū tohi kehekehe. ʻE ala tokoni ʻa e fakakaukau ki he ngaahi fakafehoanaki ko ʻení ke mahino lelei ange ʻa e ngaahi akonaki he folofolá mo tau ʻiloʻi ai ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻo e ongoongoleleí ki heʻetau moʻuí.
Fakatātaaʻi
Ke fakatātaaʻi ʻa e taukei ko ʻení, fakakaukau ke fakaʻaongaʻi ha taha ʻo e ngaahi sīpinga ko ʻení pe ko haʻo sīpinga pē ʻaʻau. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi ha tokotaha ako ke ne fakatātaaʻi ʻa e taukei ko ʻení. Kapau te ke fakahoko ia, fakapapauʻi ke tomuʻa tala ia ʻi ha taimi lahi ki he tokotaha akó pea mo ha taimi ke ne teuteu ai.
Lau fakataha mo e kalasí ʻa e Mōsese 4:1–2 pea fakafehoanaki ʻa e ʻulungaanga ʻo Lusifaá mo e ʻulungaanga ʻo e Fakamoʻuí. Te ke lava ʻo fakamahinoʻi ʻa e toutou fakaʻaongaʻi ʻe Lusifā ʻa e foʻi lea “Ko aú” ʻi he veesi 1 pea mo ʻene holi ki he lāngilangí mo e nāunaú. Fakafehoanaki ʻeni mo e ngaahi folofola loto-fakatōkilalo mo taʻe-siokita ʻa e Fakamoʻuí “ke fai pē ʻa ho finangaló, pea ke ʻoʻou ʻa e lāngilangí ʻo taʻengata” (Mōsese 4:2).
Ko ha founga ʻe taha ke fakatātaaʻi ai ʻa e taukei ko ʻení ko hano fakafehoanaki e ngaahi tōʻonga ʻa Leimana mo Lemiuelá, mo e tōʻonga ʻa Nīfaí. Fakakaukau ki heʻenau fakafōtungá ʻi he taimi naʻe fekau ai ʻe he ʻEikí ke liʻaki honau ʻapi ʻi Selusalemá ka nau ō ki he maʻomaʻonganoá (vakai, 1 Nīfai 2:1–4). Fakafehoanaki ʻa e tōʻonga fakakaukau mo e ngaahi angafai ʻa Leimana mo Lēmiuela ʻi he 1 Nīfai 2:11–13 mo e tōʻonga ʻa Nīfai ʻi he 1 Nīfai 2:16. Pe ko e huluʻi ʻa e foʻi vitiō “Ko e Lotua ʻe Nīfai ʻa Leimana mo Lemiuelá—1 Nīfai 2:8–24” mei he taimi 0:00 ki he 2:52, kae ʻoua ʻe lau ʻa e ngaahi vēsí. Te ke lava ʻo vahevahe ʻa e meʻa ʻokú ke ako mei hono fakafehoanaki ʻa e ngaahi tōʻonga mo e angafai ʻa Leimana mo Lēmiuelá mo ia ʻo Nīfaí.
Fakaangaanga
Fili ha potufolofola mei he folofola ke laukonga he uike ní, pe fili mei he ngaahi potufolofola ʻoku hiki atu ʻi laló. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau ako ʻa e potufolofolá pea fakaangaanga ʻa hono kumi ʻa e ngaahi fakafehoanaki ʻi he ngaahi fakakaukaú, ngaahi meʻa naʻe hokó, mo e kakaí. ʻE lava leva ke vahevahe ʻe he kau akó ha fakafehoanaki naʻa nau ʻilo pea mo e meʻa naʻa nau ako mei aí.
Ngaahi potufolofola lahi ange ke fakaangaangá:
-
ʻIsikeli 34:2–6, 10–16. Fakafehoanaki ʻa e kau tauhisipi (kau taki) ʻo ʻIsilelí mo Sīsū Kalaisi ko e Tauhisipi ʻo Hono kakaí.
-
Luke 18:9–14. Fakafehoanaki ʻa e ngaahi lotu mo e ʻulungaanga ʻa e kau Fālesí mo e tangata tānaki tukuhaú.
-
ʻAlamā 36:12–14, 18–21. Fakafehoanaki ʻa e ngaahi ongo ʻa ʻAlamā kimuʻa pea ʻi he hili ʻene ui ʻa e huafa ʻo e ʻEikí mo fakatomala mei heʻene ngaahi angahalá.
-
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 76:50–54, 71–74, 79, 81–85, 101. Fakafehoanaki ʻa e ngaahi tali ki he ongoongolelei mo e fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisi ʻonautolu te nau maʻu ʻa e puleʻanga fakasilesitialé (vakai, 50–54), fakatelesitialé (vakai, 71–74, 79), mo e fakatilesitialé (vakai, 81–85, 101).
Fakaafe pea Toe Vakaiʻi
Poupouʻi ʻa e kau akó ke nau fakaangaanga ʻa e fekumi ki he ngaahi fakafehoanaki mo e ngaahi faikehekehe ʻi he folofolá ʻi he lolotonga ʻenau ako fakatāutahá. Toe vakaiʻi pea tuku ha taimi ʻi he ngaahi kalasi hokó ke vahevahe ai ʻe he kau akó ʻa e meʻa ʻoku nau ʻiló ʻi hono fakaʻaongaʻi ʻa e taukei ko ʻení. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau vahevahe ʻa e founga ʻoku tokoni ai ʻa e taukei ko ʻení ke mahino lelei ange kiate kinautolu ʻa e folofolá. Hokohoko atu hono fakaangaanga ʻa e taukei ko ʻení ʻi he kalasí.