Seminelí
Ko Hono Fakakau ʻa e ʻEikí ʻi Hoʻo Akó: ʻE Fakalahi mo Fakamālohia ʻe he ʻEikí Hoʻo Ngaahi Feingá


“Ko Hono Fakakau ʻa e ʻEikí ʻi Hoʻo Akó: ʻE Fakalahi mo Fakamālohia ʻe he ʻEikí Hoʻo Ngaahi Feingá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Ko Hono Fakakau ʻa e ʻEikí ʻi Hoʻo Akó: ʻE Fakalahi mo Fakamālohia ʻe he ʻEikí Hoʻo Ngaahi Feingá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Lavameʻa ʻi he Akó: Lēsoni 192

Ko Hono Fakakau ʻa e ʻEikí ʻi Hoʻo Akó

ʻE Fakalahi mo Fakamālohia ʻe he ʻEikí Hoʻo Ngaahi Feingá

teen doing homework

Te tau fehangahangai ʻi heʻetau akó mo ha ngaahi fakafeʻātungia ʻi heʻetau ngāue ke fakatupulaki ʻetau ʻilo mo e mahino ki he moʻoní. ʻOku ʻikai fiemaʻu ia ke tau fehangahangai toko taha pē mo e ngaahi faingataʻa ko ʻení. ʻOku tokanga mai ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kitautolu mo ʻetau fakalakalaká, pea ʻokú Na fie tokoniʻi kitautolu ʻi heʻetau ngaahi feinga ʻi he akó. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ki he kau akó ke fakakau ʻa e ʻEikí ʻi heʻenau akó.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki he founga kuo nau mamata ai ki hono tokoniʻi ʻe he ʻEikí kinautolu pe ko ha taha ʻoku nau ʻiloʻi ʻi he akó. Te nau lava ʻo teuteu ke vahevahe ʻa e aʻusia ko ʻení mo e kalasí.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ngaahi faingataʻa ʻi he akó

Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hano fakaafeʻi ha tokotaha ako ki muʻa ʻi he loki akó ke fakakakato ha ngāue ʻoku fiemaʻu ki ai e tokoni ʻa e niʻihi kehé. Hangē ko ʻení, haʻi e mata ʻo e tokotaha akó pea kole ange ke ne fokotuʻutuʻu e lolé pe ngaahi foʻi kulá ʻo fakatatau ki honau lanú. Ka faingataʻaʻia ʻa e tokotaha akó ʻi he kamatá, te ke lava ʻo fai ha fehuʻi hangē ko e, “ʻe tokoniʻi fēfē koe ʻe he niʻihi kehe ʻi he lokí?”

  • ʻE fekauʻaki fēfē ʻa e fakatātā ko ʻení mo ʻetau feinga ke ako ʻi he akoʻangá?

  • Ko e hā ha ngaahi tūkunga ʻi he akoʻangá pe ʻi he akó ʻe ala faingataʻa ki he toʻu tupú?

ʻE ala kau ʻi he tali ʻa e kau akó ha ngaahi meʻa hangē ko e faingataʻaʻia ʻi ha lēsoni pau ʻi he akó, ko ha pole fakaako, pe ngaahi palopalema ʻi hono levaʻi e taimí. ʻE lava ke ke lisi e ngaahi tali ko ʻení ʻi he palakipoé. Te ke lava ʻo poupouʻi e kau akó ke hiki ha faingataʻa ʻoku nau lolotonga fehangahangai mo ia ʻi heʻenau akó. ʻE tokoni ʻa e lisi ko ʻení ke vakai ki ai ʻi he lolotonga ʻo e lēsoní.

ʻOku tāpuakiʻi ʻe he ʻEikí ʻetau ngaahi feinga māʻoniʻoní

Lau ʻa e fakamatala ko ʻení meia ʻEletā Kalake G. Kilipati ʻo e Kau Fitungofulú, ʻo kumi e feituʻu te tau lava ʻo kumi tokoni ai ʻi he ngaahi faingataʻa ʻi heʻetau feinga ke ako ʻi he akó.

Official VIO portrait of Clark G. Gilbert.

ʻOku ou ʻilo ʻe lava ke faingataʻa hoʻo akó pea ʻoku fiemaʻu ki ai ha feilaulau. ʻOku ou ʻiloʻi hoʻo ngāue mālohí pea ʻoku lahi ha ngaahi pō faingataʻa ʻi hoʻo ʻā fuoloa ke fakakakato e ngaahi ngāué, ako ha ngaahi fakakaukau foʻou, mo fakahoko ha ngaahi tukupā kehe ʻoku fiemaʻu ʻi hoʻo moʻuí. Ka ke kātaki pē. Hokohoko atu hoʻo loto-toʻá. Kae mateuteu foki ke hiki mei he loto-toʻá ki he angaʻofá. Fakakau atu ʻa e ʻEikí. Lotua ʻEne tokoní pea te Ne fakalahi hoʻo ngaahi feingá. ʻIloʻi e lahi ʻo ʻemau ʻofa ʻiate koé. Kae mahuʻinga angé, ʻiloʻi ʻa e lahi ʻo e ʻofa ʻa e ʻEikí ʻiate koé pea te Ne fakamālohia koe ʻi hoʻo ngaahi feinga māʻoniʻoni kotoa pē ke ako mo tupulaki pea hoko ʻo hangē ange ko Iá. (“From Grit to Grace” [fakataha lotu Fakaemāmani Lahi ʻa e BYU–Pathway, 25 Sepitema 2018], 2, byupathway.edu)

  • Ko e hā naʻá ke maʻu ʻokú ne ʻoatu ha ʻamanaki lelei pe te ne lava ʻo poupouʻi ha taha taʻu hongofulu tupu ʻi heʻene akó?

    ʻI he vahevahe ʻa e kau akó, tokoni ke nau ʻiloʻi ha tefitoʻi moʻoni hangē ko ʻení, ʻi heʻetau fakakau ʻa e ʻEikí ʻi heʻetau akó, te Ne fakalahi mo fakamālohia ʻetau ngaahi feingá.

  • ʻE tāpuekina, fakalahi, pe fakamālohia fēfē ʻe he ʻEikí ʻetau ngaahi feingá ʻi he taimi ʻoku tau fakakau ai Ia ʻi heʻetau akó?

Mahalo ʻe talaatu ʻe he kau akó ha ngaahi meʻa hangē ko e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kinautolu ʻe he ʻEikí ke nau manatuʻi ʻa e meʻa kuo nau akó, faʻa kātaki ki he kau faiakó mo e kaungāakó, pe ongoʻi nonga lolotonga ha sivi. Te ke lava ʻo fakamatalaʻi ange ʻe faʻa tokoniʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ke tau ako ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní, ʻa ia te ne lava ʻo fakafonu kitautolu ʻaki ʻa e melinó, tokoni ke tau ʻilo ʻa e moʻoní, mo fakamaama hotau ʻatamaí (vakai, Loma 15:13; Molonai 10:5; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 6:15).

Founga ke fakakau ai ʻa e ʻEikí ʻi hoʻo akó

fakaʻilonga seminelí Ke tokoni ki he kau akó ke fakakaukau ki ha ngaahi founga kehekehe te tau lava ai ʻo fakakau ʻa e ʻEikí ʻi heʻetau ako ʻi ʻapiakó, te ke lava ʻo ʻoange kiate kinautolu ha ngaahi sīpinga mei he folofolá. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko e laʻipepa tufa “Ko Hono Fakakau ʻa e ʻEikí ʻi Heʻetau Akó.” Te ke lava ʻo vahevahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki ange pea vahe ki he kulupu takitaha ha konga ʻo e laʻipepa tufá. Ko ha founga ʻe taha, ʻe lava ke fili ʻe he kau akó ha konga ʻe taha ʻo e laʻipepa tufá ke ako pea ngāue fakataha mo e kau ako kehe naʻa nau fili ʻa e konga tatau.

Hili hono fakakakato ʻe he kau akó ʻa e laʻipepa tufá, fakakaukau ke fakaafeʻi kinautolu ke fili ha tokotaha lea ke vahevahe ʻa e meʻa naʻe aleaʻi ʻe he kulupú.

  • Makatuʻunga ʻi he meʻa kuó ke akó, ko e hā ha ngaahi meʻa pau te tau lava ʻo fai ke fakakau ai ʻa e ʻEikí ʻi heʻetau akó?

Kapau ʻoku fiemaʻu ʻe he kau akó ha fakahinohino lahi ange, te ke lava ʻo vahevahe ha niʻihi pe kotoa ʻo e ngaahi meʻá ni ko ha ngaahi founga ke fakakau ai ʻa e ʻEikí ʻi heʻetau akó:

  1. Fakatokangaʻi pea houngaʻia ʻi he fanga kiʻi fakalakalaka iiki pe tuʻumaʻú (2 Nīfai 28:30).

  2. Kole ʻi he lotu ki he Tamai Hēvaní ha ngaahi tāpuaki pau hangē ko e loto-toʻa ke hiki ho nimá, fai ha ngaahi fehuʻi, pea maʻu ha tokoni lahi ange (ʻEta 2:18–23).

  3. Fakahaaʻi ho ngaahi vaivaí pea tui ki he ʻEikí te Ne tokoniʻi koe mo kinautolu (Mōsese 6:31–34; Mōsese 7:13).

  4. Ako e ngaahi fakamatala mei he kalasí ʻi he ʻaho takitaha pea kole ha tāpuaki lakanga fakataulaʻeiki kimuʻa ʻi ha sivi pe ngāue mahuʻinga (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 88:118).

Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha aʻusia ʻo e founga kuo fakalahi mo fakamālohia ai ʻe he ʻEikí kinautolu pe ko ha taha ʻoku nau ʻilo ʻi heʻenau fakakau ʻa e ʻEikí ʻi heʻenau akó.

Ko hono fakakau ʻa e ʻEikí ʻi heʻetau akó

ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau faʻu ha palani ke fakakau ʻa e ʻEikí ʻi heʻenau akó. Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení pea poupouʻi ʻa e kau akó ke hiki ʻenau palaní ʻi heʻenau tohinoa akó.

Fakakaukau ki he faingataʻa ʻokú ke lolotonga fehangahangai mo ia ʻi he akó. Fakakakato ʻeni ʻi hoʻo tohinoa akó.

  • Ko e hā ha meʻa ʻi hoʻo ngāue fakaakó ʻokú ke loto-fiemālie ke feinga ke fakakau ai ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi? Fakapapauʻi ʻa e meʻa te ke faí.

ʻE lava ke ke kole ki ha kau ako ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau ongoʻi naʻe ueʻi kinautolu ke nau faí. Fakakaukau ke vahevahe hoʻo fakamoʻoni ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi pea mo e founga te Na tāpuekina ai kitautolu ʻi heʻetau fakakau Kinaua ʻi heʻetau akó.