Seminelí
Sioeli: “Te u Huaʻi [Hifo] Hoku Laumālié”


“Sioeli: ‘Te u Huaʻi [Hifo] Hoku Laumālié,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Sioeli: ‘Te u Huaʻi [Hifo] Hoku Laumālié,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Hōsea 1–6; 10–14; Sioeli: Lēsoni 147

Sioeli

“Te u Huaʻi [Hifo] Hoku Laumālié”

Water pouring on hands.

Ko ha taimi fakafiefia ʻeni ke moʻui ai ʻi he māmaní! ʻOku fakahoko ha ngaahi kikite mo ha ngaahi talaʻofa lahi mei he ʻEikí. ʻOku kau ʻi he ngaahi meʻá ni e talaʻofa ʻa e ʻEikí “Te u huaʻi [hifo] hoku laumālié ki he kakai kotoa pē” (Sioeli 2:28; vakai foki, Siosefa Sāmita—Hisitōlia 1:41). Fakakaukau angé ki aí—ʻoku fiemaʻu ʻe he Tupuʻanga ʻo e māmaní ke tāpuakiʻi koe ʻaki Hono Laumālié! ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke fakatupulaki ʻe he kau akó ʻenau malava ke maʻu ha fakahā fakataautaha mei he ʻEikí ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: ʻOange ki he kau akó ʻa e fehuʻi “Ko e hā ha meʻa te u lava ʻo fai ke maʻu lahi ange ha fakahā fakataautaha ʻi heʻeku moʻuí?” Fakaafeʻi ke nau fakakaukau ki he founga te nau tali aí. Te nau lava foki ʻo vakai ki he folofolá pe ngaahi akonaki ʻa e kau taki ʻo e Siasí pe kole ki he kakai ʻoku nau falala ki aí ke tali ʻa e fehuʻí.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko ʻetau malava ko ia ke maʻu fakahā fakatāutahá

Fakakaukau ke ʻomi ha ʻū koniteina saisi kehekehe ki he kalasí pe tā ha niʻihi ʻi he palakipoé. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo ʻomi (pe tā ʻi he palakipoé) ha kiʻi ipu mo ha sioki mo ha kane lahi. Te ke lava ʻo kole ki he kau akó ke nau vahevahe pe ko e koniteina fē te nau fili ki hono tānaki ʻo e vaí, paʻangá, pe ngaahi meʻa kehé pea fakamatalaʻi ʻa e ʻuhinga te nau fili ai ʻa e koniteina ko iá.

Fakaʻaliʻali e fakamatala ko ʻení pea fakaafeʻi e kau akó ke aleaʻi ʻa e fehuʻi ko ʻení mo ha hoa pe ʻi ha kulupu tokosiʻi. Kapau ʻe fiemaʻu, fakamatalaʻi ange ʻe lava ke ʻuhinga ʻa e kakano ʻo ha meʻá ki he tuʻunga malava lahi taha ʻe lava ke faʻoaki ʻi ha meʻa.

Naʻe fakahoko ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ʻa e fakaafe ko ʻení:

Official portrait of President Russell M. Nelson taken January 2018

ʻE hoku kāinga ʻofeina, ʻoku ou kole atu kiate kimoutolu ke fakatupulaki hoʻomou malava fakalaumālie ke maʻu ʻa e fakahaá. … Fili ke ke fai ʻa e ngāue fakalaumālie ʻoku fiemaʻu ke ke fiefia ai ʻi he meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní mo toutou fanongo pea mahino ange kiate koe ʻa e leʻo ʻo e Laumālié. (“Fakahā maʻá e Siasí, Fakahā ki Heʻetau Moʻuí,” Liahona, Mē 2018, 96)

  • Te ke fakaʻaongaʻi fēfē ʻa e ʻū koniteina kehekehé ke fakamatalaʻi ki ha taha ʻa e ʻuhinga ʻo e “fakatupulaki [hotau ivi] malava fakalaumālie ke maʻu ʻa e fakahaá?”

    Hili hono aleaʻi e fakaafe ʻa Palesiteni Nalesoní, te ke lava ʻo tuhu ki he ʻū koniteiná pea fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau fakalongolongo ki honau tuʻunga malava fakalaumālie fakataautaha ke maʻu ha fakahaá. ʻE lava ke nau lekooti ʻenau ngaahi tali ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení ʻi heʻenau tohinoa akó.

  • Ko e koniteina fē ʻokú ke ongoʻi ʻokú ne fakafofongaʻi lelei taha hoʻo tuʻunga malava lolotonga ko ia ke maʻu ha fakahā fakatāutahá? Ko e hā hono ʻuhingá?

  • Ko e hā ha meʻa ʻokú ke aʻusia ʻi hoʻo moʻuí ʻe ʻaonga ki hoʻo maʻu ha fakahā fakataautaha lahi ange mei he ʻOtuá?

Te ke lava ʻo fakamatalaʻi ange ʻoku ʻomi ʻe he seminelí ha ngaahi faingamālie ke “fai ʻa e ngāue fakalaumālie ʻoku fiemaʻú” ke maʻu ai ha fakahā fakataautaha. Poupouʻi e kau akó ke nau fai ha feinga ʻo hangē ko hano fai ha lotu fakalongolongo, fai ha ngaahi fakamatala, fakaʻilongaʻi e folofolá, pe hiki e ngaahi fakakaukaú ʻi heʻenau tohinoa akó. ʻI heʻenau ngāue mo kau atu ʻi he ngaahi founga ko ʻení, ʻe lava ke akoʻi kinautolu ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi he founga te nau lava ai ʻo fakatupulaki ʻenau malava ke maʻu ha fakahā fakatāutahá.

ʻE lilingi mai ʻe he ʻOtuá Hono laumālié

Naʻe kikiteʻi ʻe Sioeli ha ngaahi meʻa fakalilifu ʻe hoko kimuʻa ʻi he hāʻele ʻanga ua mai ʻa Sīsū Kalaisí (vakai, Sioeli 2:1–11). Naʻe kikiteʻi foki ʻe Sioeli ha ngaahi talaʻofa maʻongoʻonga ʻe fakahoko ʻe he ʻEikí ke tokoni ki Hono kakaí ʻi he ngaahi ʻaho fakaʻosí.

Lau ʻa e Sioeli 2:21 mo e laine ʻuluaki ʻi he veesi 22 mo e 23. Fakaʻilongaʻi ʻa e faleʻi naʻe fai ʻe he ʻEikí ki Heʻene ngaahi fakatupú ʻi he ngaahi ʻaho fakaʻosí.

  • Ko e hā ha “meʻa lahi” kuo fai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻe lava ʻo tokoni atu ke “ʻoua naʻá [ke] manavahē” ka ke “fiefia”?

Lau ʻa e Sioeli 2:27–29, ʻo kumi e ngaahi meʻa lahi naʻe talaʻofa ʻe he ʻEikí te Ne fai ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní.

  • Ko e hā ha meʻa naʻá ke mamata ki ai ʻi he ngaahi veesi ko ʻení ʻe lava ke pehē ʻoku “lahí”?

    ʻE lava ke tala atu ʻe he kau akó ha ngaahi moʻoni lahi, kau ai ʻa hono lilingi hifo ʻe he ʻEikí Hono Laumālié ki he kakai kotoa pē ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní. Fakakaukau ke vahevahe ange naʻe toutou lea ʻaki ʻe he ʻāngelo ko Molonaí ʻa e kikite ko ʻení ʻi he taimi naʻá ne ʻaʻahi ai kia Siosefa Sāmitá (vakai, Siosefa Sāmita—Hisitōlia 1:41).

  • Ko e hā ha ngaahi founga kehekehe ʻe lava ke lilingi mai ai ʻe he ʻEikí Hono Laumālié?

    ʻE lava ke lahi e ngaahi ʻuhinga mo e founga ʻoku fakahoko ai e kikite ko ʻení. Ko e founga ʻe taha ʻoku lilingi mai ai ʻe he ʻEikí Hono laumālié kiate kitautolú ko hono ʻomi ha fakahā fakataautaha kiate kitautolu.

    Kapau naʻá ke haʻu mo ha ʻū koniteina ki he kalasí, te ke lava ʻo fakatātaaʻi ʻa e faikehekehe ʻo hono lingi, fakatoʻi, pe fana ʻo e vaí ki ha loto koniteina. Aleaʻi hono mahuʻinga ʻo e talaʻofa ʻa e ʻEikí ke lilingi hifo Hono laumālié kiate kitautolú.

  • Te tau lava fēfē ʻo fakatokangaʻi ʻa e fakahā ʻoku lilingi hifo e ʻEikí kiate kitautolú?

    Kapau ʻoku fiemaʻu tokoni ʻa e kau akó ki hono tali ʻo e fehuʻi kimuʻá, te ke lava ʻo fakaafeʻi ha vaeua ʻo e kalasí ke lau ʻa e Kalētia 5:22–23 pea lau leva ʻe he vaeua ʻe tahá ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 11:12–13 pea vahevahe leva ʻa e meʻa naʻa nau maʻú. ʻE ala ʻaonga foki ki he kau akó hono aleaʻi e mahuʻinga ʻo e kupuʻi lea ko e kakai kotoa pē ʻi he Sioeli 2:28 pea toe fakamatalaʻi lahi ange ʻi he veesi 29. Tokoni ke mahino kiate kinautolu ko e talaʻofa ko ʻení ʻoku maʻá e fānau kotoa pē ia ʻa e Tamai Hēvaní, ʻa e houʻeiki fafiné mo e houʻeiki tangatá fakatouʻosi.

  • Ko e hā e meʻa ʻoku akoʻi atu ʻe he meʻá ni fekauʻaki mo e finangalo ʻo e Tamai Hēvaní maʻaú?

Ko hono fakatupulaki hotau tuʻunga malavá

fakaʻilonga seminelí Ke tokoni ke ako ʻe he kau akó ʻa e founga ke “fai ʻa e ngāue fakalaumālie” ʻoku fiemaʻu ki hono maʻu ʻo e fakahā fakatāutahá, te ke lava ʻo ʻoange kiate kinautolu takitaha ha tatau ʻo e laʻipepa tufa “Ko Hono Fakatupulaki Hoʻo Malava ke Maʻu Fakahaá.”

Fakakaukau ke vahevahe e kau akó ki ha ngaahi kulupu tautau toko tolu pea ʻoange ki he tokotaha ako kotoa pē ha fakamatala kehe ke ako mei ai ʻi he konga ʻuluaki ʻo e laʻipepa tufá. Hili iá, ʻe lava ke vahevahe ʻe he kau akó mo ʻenau kulupú ʻa e meʻa ne nau akó. Te nau lava ʻo fakakakato fakakulupu pe fakafoʻituitui ʻa e sitepu hono ua ʻi he laʻipepa tufá.

ʻI hono fakakakato ʻe he kau akó ʻa e laʻipepa tufá, fakakaukau ke fakaafeʻi kinautolu ke fili ha fokotuʻu ʻe taha pe ua ʻoku nau ongoʻi ʻe tokoni lahi taha ki he toʻu tupú ke nau maʻu ha fakahā fakatāutahá. Fakaafeʻi kinautolu ke hiki e ngaahi fokotuʻu ko ʻení ʻi ha ʻū laʻipepa kehekehe pea faʻo kinautolu ʻi he koniteina lahi taha naʻá ke haʻu mo ia ki he kalasí. Te ke lava ʻo fakahaaʻi ange ʻe lava ke fakataipe ʻe he koniteina lahi tahá ʻa ʻetau fiemaʻu ke fakatupulaki ʻetau malava ke maʻu ha fakahaá.

Fakakaukau ke hiki e ngaahi fakahinohino ko ʻení ʻi he palakipoé.

Vahevahe ha taha ʻo e ngaahi meʻa ko ʻení ʻoku fekauʻaki mo e fokotuʻú:

  1. Ko ha aʻusia fakataautaha

  2. Ko ha faleʻi

  3. Ko ha potufolofola pe fakamatala

  4. Ko ha fehuʻi

Te ke lava ʻo fakaafeʻi taha taha ha niʻihi ʻo e kau akó ke nau toho ha laʻipepa mei he koniteiná. Te nau lava ʻo lau ki he kalasí ʻa e fokotuʻu naʻa nau tohó pea fili leva ha meʻa ʻe taha mei he palakipoé te nau fie vahevahe pe kole ki he kalasí ke vahevahe.

Fakakaukau ki he taimi ʻokú ke maʻu ʻi he kalasí mo e tuʻunga tokanga hoʻo kau akó ʻi hoʻo fakapapauʻi e lahi ʻo e ngaahi fokotuʻu ke aleaʻí. Fakapapauʻi ke tuku ha taimi feʻunga ke fakaʻaongaʻi ai ʻe he kau akó ʻa e meʻa kuo nau akó.

Fakaʻaongaʻi ʻa e meʻa kuó ke akó

Ke tokoni ke ʻilo ʻe he kau akó ʻa e loto-falala ʻoku maʻu ʻe he kau taki ʻo e Siasí ki he toʻu tupú ke maʻu ha fakahaá, fakakaukau ke mamataʻi ʻa e “2020 Temple and Family History Leadership Instruction” mei he taimi 56:06 ki he 58:29, ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org. Ko e lea ʻa ʻEletā Tēvita A. Petinā ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ki he kau palesitenisī ʻo e toʻu tupú fekauʻaki mo e ngaahi liliu naʻe fai ke fakakau lahi ange kinautolu ʻi he ngāue ʻo e fakamoʻuí.

59:35

Fakakaukau ke fai hoʻo fakamoʻoni ʻoku finangalo ʻa e ʻEikí ke lilingi hifo Hono Laumālié pea mo folofola ki he kakai kotoa pē, kau ai hoʻo kau akó. Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki ha ngaahi founga te nau lava ai ʻo fakatupulaki ʻenau malava ke maʻu fakahā ʻi heʻenau moʻuí. Te ke lava ʻo fai ʻeni ʻaki haʻo ʻoange ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení:

  1. Toe fakakaukau ki he meʻa ʻokú ke aʻusia ʻi he moʻuí ʻe ʻaonga ki ai ha fakahā fakataautaha lahi ange mei he ʻOtuá.

  2. Tā ʻi hoʻo tohinoa akó ha fkoniteina ʻoku ʻi ai ha meʻa ʻoku huaʻi ki ai.

  3. Fakahingoa hoʻo koniteiná ʻaki ha meʻa ʻe taha pe ua te ke fai ke fakatupulaki hoʻo malava ke maʻu ʻa e fakahā ʻoku lilingi hifo ʻe he ʻEikí kiate koé. Te ke lava ʻo tānaki atu ha ngaahi fakaikiiki pau ki he founga te ke feinga ai ke fakahoko lelei ʻa e ngaahi meʻá ni.

Te ke lava ʻo fakaafeʻi ha kau ako ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau tohí.