“ʻIsikieli 34: ‘Te Ne Tauhi Kiate Kinautolu,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“ʻIsikieli 34: ‘Te Ne Tauhi Kiate Kinautolu,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
ʻIsikieli 1–3; 33–34; 36–37; 47: Lēsoni 139
ʻIsikieli 34
“Te Ne Tauhi Kiate Kinautolu”
ʻOku tau ongoʻi hē, loto-mamahi, puke, pe faingataʻaʻia kotoa ʻi he taimi ʻe niʻihi. Naʻe fekauʻi mai ʻe he Tamai Hēvaní ʻa Sīsū Kalaisi ke “nonoʻo ʻa ia naʻe mafesí” mo “fakamālohia ʻa ia naʻe vaivaí” (ʻIsikieli 34:16). ʻI he ʻIsikieli 34, ʻoku fakatatau ai ʻe he palōfita ko ʻIsikielí ʻa e founga ʻoku tokangaʻi ai ʻe ha tauhisipi lelei ʻene tākangá ki he founga ʻoku tokanga ai ʻa Sīsū Kalaisi ki he fānau ʻa e Tamai Hēvaní. ʻE lava ke tokoni e lēsoni ko ʻení ke muimui ʻa e kau akó ʻi he sīpinga ʻa e Fakamoʻuí ke fekumi mo tauhi ʻa e niʻihi kehé.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki ha ngaahi founga ʻoku hoko ai ʻa e “Tauhi [Sipi] Leleí” (Sione 10:11, 14) ko ha huafa feʻunga maʻa Sīsū Kalaisi. Te nau lava ʻo fakalaulauloto ki he founga ʻoku tokoniʻi ai kinautolu ʻe he huafa ko ʻeni ʻo e Fakamoʻuí ke mahino ʻEne ʻofá mo e hōifua ke tokangaʻi e fānau ʻa e Tamai Hēvaní.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ko ha fakataipe maʻá e Fakamoʻuí
Fakakaukau ke vahevahe ʻa e aʻusia mo e fakamatala ko ʻení. Fakaafeʻi e kau akó ke nau feinga ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi ngāue ʻa e tauhisipí ʻa ia ko ha fakataipe ʻo e ʻofa ʻa e Fakamoʻuí kiate kinautolú. Ka ʻikai, te ke lava ʻo huluʻi ʻa e “Shepherds of Israel” mei he taimi 1:07 ki he 4:09.
ʻI ha ʻaʻahi ʻa ʻEletā Sione R. Lasata ʻo e Kau Fitungofulú ki Molokó, naʻá ne ako ai fekauʻaki mo e ʻofa ʻa Sīsū Kalaisi ki he fānau ʻa e Tamai Hēvaní ʻi he taimi naʻe tuiʻi ai ha sipi ʻe ha kā fakatuʻi, ʻo maʻu ai ʻe he tauhisipí ha fuʻu totongi lahi. Naʻe pehē ʻe he fakatonulea ʻa ʻEletā Lasataá ne ʻikai tali ʻe he tauhisipí ʻa e paʻangá. Naʻe vahevahe leva ʻe ʻEletā Lasata ʻa e meʻa naʻe hokó:
ʻI heʻeku ʻohovalé, naʻá ku fehuʻi ange pe ko e hā hono ʻuhingá. Naʻá ne pehē, “Koeʻuhí ko ʻene ʻofa ʻi heʻene fanga sipí takitaha.” Ko e taimi ia ne u fakatokangaʻi ai e ala hifo ʻa e tauhisipi toulekeleká, hiki hake ʻa e lami naʻe laveá ki hono nimá, pea faʻo ia ʻi ha kato lahi ʻi muʻa ʻi hono pulupulú. Naʻá ne toutou milimilihi pē ʻulu ʻo e lamí, mo toutou lea ʻaki ʻa e foʻi lea tatau. ʻI heʻeku fehuʻi ange pe ko e hā e ʻuhinga ʻo e foʻi leá, naʻe fakahā mai kiate au, “ʻOkú ne ui ia ʻaki hono hingoá. ʻOku fakahingoa kotoa ʻene fanga sipí, he ko honau tauhí ia, pea ʻoku ʻiloʻi ʻe he tauhisipi leleí ʻa ʻene fanga sipí takitaha ʻaki honau hingoá.” (“Shepherds of Israel,” Ensign, May 1988, 74)
-
Ko e hā ha meʻa te ke lava ʻo ako fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi mei he ngaahi ngāue ʻa e tauhisipí?
ʻI hoʻo ako ʻi he ʻaho ní, fekumi ki he tokoni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke ako ʻa e founga te tau lava ai ʻo muimui ki he sīpinga ʻa Sīsū Kalaisí ke tokangaʻi e fānau ʻa e Tamai Hēvaní.
Kau Tauhisipí
Naʻe fakafehoanaki ʻe he ʻEikí ʻi he ʻIsikieli 34, ʻa e kau taki ʻo ʻIsilelí ki he kau tauhisipi naʻe ʻikai ke nau tokangaʻi ʻenau tākangá. Lau ʻa e ʻIsikieli 34:1–6, ʻo fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi kupuʻi lea naʻe fakaʻaongaʻi ʻe he ʻEikí ke fakamatalaʻi ʻaki ʻa e kau taki ʻIsilelí.
-
Ko e hā e meʻa ʻokú ke ako fekauʻaki mo e ʻEikí mei he ngaahi meʻa naʻá Ne tokanga ki ai ʻi he ngaahi veesi ko ʻení?
Ke tokoni ki he kau taki ʻo ʻIsilelí ke tokangaʻi lelei ange ʻenau tākangá, naʻe fakamatalaʻi ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e founga ʻokú Ne tokanga ai ki Heʻene tākangá (vakai, Sione 10:11, 14, ʻa ia ʻoku fakamatalaʻi foki ai ʻe Sīsū Ia ko e “Tauhi Leleí”).
Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo Sīsū Kalaisi ko ha tauhisipi, ʻo hangē ko e fakatātā ʻi he kamataʻanga ʻo e lēsoni ko ʻení. ʻI he tafaʻaki toʻohema ʻo e fakatātaá, fakakaukau ke tohiʻi ʻa e “ʻI he hoko ʻa e Fakamoʻuí ko e Tauhisipi Leleí, ʻokú Ne …” ʻE lava ke fakamatalaʻi fakanounou ʻe he kau akó ʻa e meʻa ʻoku nau fakaʻilongaʻi ʻi he ʻIsikieli 34:11–16 ʻi lalo ʻi he ʻuluʻi tohi ko ʻení.
Lau ʻa e ʻIsikieli 34:11–16, ʻo fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi kupuʻi lea ʻoku nau fakamatalaʻi ʻa e meʻa ʻoku fai ʻe Sīsū Kalaisi maʻá e fānau ʻa e Tamai Hēvaní.
ʻE lava ke kau ʻi he ngaahi fakamatala fakanounou ʻoku ʻomi ʻe he kau akó mei he ngaahi vēsí ʻa e:
-
Fekumi kiate kinautolu ʻoku heé (veesi 11–12, 16)
-
Fakahaofi ʻa kinautolu mei he fakapoʻulí (veesi 12)
-
Fafanga kinautolu mo tokonaki maʻa ʻenau ngaahi fiemaʻú (veesi 13–15)
-
Nonoʻo ʻa ia naʻe mafesí (veesi 16)
-
Fakamālohia ʻa ia naʻe vaivaí (veesi 16)
Te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha ngaahi talanoa mei he folofolá ki he founga naʻe fakahoko ai ʻe he Fakamoʻuí ha niʻihi ʻo e ngaahi ngāue ko ʻení ki he fānau ʻa e Tamai Hēvaní.
Ke tokoni ke fakakaukau e kau akó ki heʻenau ngaahi feinga ke muimui ki he sīpinga ʻa e Fakamoʻuí ke tokangaʻi e niʻihi kehé, fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e sivi-fakaekita ko ʻení.
Fakafehoanaki ʻa e meʻa kuó ke fakaʻilongaʻi ʻi he ongo seti veesi kuó ke ako ʻi he ʻIsikieli 34, pea fakalaulauloto leva ki he founga te ke tali ʻaki ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení:
-
Ko e hā ha ngaahi founga ʻokú ke ongoʻi ʻokú ke hangē ai ko e Fakamoʻuí?
-
ʻOku ʻi ai nai ha ngaahi founga te ke lava ai ʻo hangē ko e kau tauhisipi ʻi ʻIsilelí?
-
Ko e hā ha ngaahi fakafeʻātungia ʻokú ke fehangahangai mo ia ʻi hono tokangaʻi ʻo e niʻihi kehé ʻo hangē ko e Fakamoʻuí?
Ko hono tokangaʻi ʻEne fanga sipí
Fakakaukau ke hiki ʻa e “Te u lava ʻo muimui ki he sīpinga ʻa e Fakamoʻuí ʻaki ʻa e …” ʻi he tafaʻaki toʻomataʻu ʻo e fakatātā ʻo e Fakamoʻuí. Vahevahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki pea ʻoange ʻa e fakahinohino ko ʻení.
Fakaʻaongaʻi e meʻa naʻá ke maʻu ʻi he ʻIsikieli 34:11–16, ke hiki ha lisi ʻo e ngaahi founga ʻe lava ke tokangaʻi ai ʻe he toʻu tupú e niʻihi kehé ʻo hangē ko ia ʻoku fai ʻe he Fakamoʻuí.
Ko ha ngaahi fakakaukau ʻeni ʻe lava ke maʻu ʻe he kau akó:
-
ʻAʻahi ki ha taha kuo fuoloa ʻenau taʻefesiofakí (“Te u hakule ʻa ʻeku fanga sipí, mo kumi ki ai” [ʻIsikieli 34:11])
-
Fakaʻaongaʻi lelei honau taimí pe maʻuʻanga tokoní (“Te u fafanga ʻa ʻeku fanga sipí” [ʻIsikieli 34:15])
-
Fakaafeʻi ha taha ke kau mo koe ki ha ʻekitivitī (“Te u toe ʻomi ʻa ia naʻe fakaheeʻi atú” [ʻIsikieli 34:16])
-
ʻIloʻi e ngaahi fiemaʻu fakatuʻasino pe fakaeloto ʻa e niʻihi kehé (“Te u nonoʻo ʻa ia naʻe mafesí, pea te u fakamālohia ʻa ia naʻe vaivaí” [ʻIsikieli 34:16])
Hili hono faʻu fakakulupu e lisi ko ʻení, mahalo te ke fiemaʻu ke lisi ʻe he kulupu takitaha ha taha ʻo ʻenau ngaahi fakakaukaú ʻi he palakipoé. Hili hono hiki ha ngaahi fakakaukau ʻi he palakipoé, ʻe ala tokoni ke aleaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení:
-
Ko e hā ha meʻa te ne lava ʻo ʻai ke faingataʻa hono fai ʻo e ngaahi meʻá ni?
-
‘E ala tokoniʻi fēfeeʻi koe ʻe he Fakamoʻuí ke ke ikunaʻi e ngaahi faingataʻa ko ʻení?
Fakakaukau ke fakaʻaliʻali e ngaahi fehuʻi ko ʻení pea fakaafeʻi e kau akó ke fili ha fehuʻi ʻe taha pe lahi ange ke tali. ʻI he fakakaukau ʻa e kau akó ki he ngaahi aʻusia fakatāutahá, ʻe lava ke tokoniʻi kinautolu ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ke nau ongoʻi ʻa e moʻoni mo e mahuʻinga ʻo e meʻa ʻoku nau akó.
-
Kuo tāpuekina fēfē koe pe ko hoʻo fāmilí ʻe he Fakamoʻuí ʻaki hono fekauʻi atu ha taha ke fekumi mo tokangaʻi koe?
-
Kuo fakaʻaongaʻi fēfē koe pe ko hoʻo fāmilí ʻe he Fakamoʻuí ke kumi mo tokangaʻi e niʻihi kehé?
Kapau ʻokú ke ongoʻi ʻe tokoni ki he kau akó ke nau vakai ki ha sīpinga ʻo hono tokangaʻi ʻe he toʻu tupú ʻa e niʻihi kehé ʻo hangē ko Sīsuú, fakakaukau ke huluʻi ʻa e “Face to Face with President and Sister Oaks (Strive to Be)” mei he taimi 57:50 ki he 59:55, ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org. ʻI he foʻi vitiō ko ʻení, ʻoku vahevahe ai ʻe he toʻu tupú ha ngaahi fakakaukau ki he founga ʻoku nau fekumi mo tokangaʻi ai e niʻihi kehé.
Faʻu ha palani
ʻE lava ke tokoni hono faʻu ha palani ʻi he kalasí ke ngāueʻi ʻa e meʻa kuo nau akó ke fakaloloto ai e ului ʻa e kau akó kia Sīsū Kalaisí.
Fakaʻaongaʻi ha kiʻi taimi ke ke fakakaukau ai ki he kakai ʻi hoʻo moʻuí ʻoku nau hangē ko e fanga sipí (hē, fakamoveteveteʻi, loto-mamahi, vaivai) ʻi he ʻIsikieli 34. Mahalo ko ha kakai ʻeni ʻi hoʻo kalasí pe kōlomú, fāmilí mo e kaungāmeʻá, pe kakai ʻi he akó. Fekumi ki he tokoni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi hono fakakaukauʻi pe ko hai te ne fiemaʻu hoʻo tokoní.
Mei he ngaahi fakakaukau kuo tau aleaʻí, pe ko ha meʻa kehe ʻokú ke ongoʻi ʻoku ueʻi koe ke ke fai, tohi ʻa e founga te ke lava ai ʻo muimui ʻi he sīpinga ʻa e Fakamoʻuí ke fekumi mo tokangaʻi ʻa e tokotaha ko ʻení.
Ke fakamanatu kiate koe hoʻo palaní, te ke lava ʻo hiki ia ʻi ha laʻipepa pe ʻai ia ko ha fakamanatu ʻi hoʻo telefoní.
Mahalo te ke fie palani ke fakaʻaongaʻi ha ngaahi miniti siʻi ʻi ha lēsoni he kahaʻú ke muimuiʻi mo e kau akó ʻenau ngaahi palaní pea vakaiʻi ʻenau fakalakalaká. Ke fakaʻosí, te ke lava ʻo vahevahe ʻa e founga kuo tokangaʻi ai koe ʻe ha taha pe ko e founga kuó ke tokangaekina ai e niʻihi kehé ʻo hangē ko ia ko e founga ʻoku fakahoko ʻe he Fakamoʻuí.