Seminelí
Tangata Malanga: “ʻE ʻOmi ʻe he ʻOtuá ʻa e Ngāue Kotoa Pē ki he Fakamāú”


“Tangata Malanga: ‘ʻE ʻOmi ʻe he ʻOtuá ʻa e Ngāue Kotoa Pē ki he Fakamāú,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Tangata Malanga: ‘ʻE ʻOmi ʻe he ʻOtuá ʻa e Ngāue Kotoa Pē ki he Fakamāú,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Lea Fakatātā 1–4; 15–16; 22; 31; Tangata Malanga 1–3; 11–12: Lēsoni 111

Tangata Malanga

“ʻE ʻOmi ʻe he ʻOtuá ʻa e Ngāue Kotoa Pē ki he Fakamāú”

A thoughtful young woman sitting at a kitchen table.

ʻE faingofua he taimi ʻe niʻihi ke tukutaha ʻetau tokangá ʻi he meʻa ʻoku hoko ʻi he moʻui ko ʻení kae ngalo ke tau vakai ki heʻetau moʻuí mei ha fakakaukau ʻoku taʻengatá. ʻOku fakamanatu mai ʻe he Tangata Malangá, ʻi he tohi ʻa Tangata Malangá ʻoku fakataimi pē ʻa e ngaahi meʻa ʻo e māmani ko ʻení. ʻOkú Ne faleʻi kitautolu ke tau teuteu ki he taimi ʻe fakamāuʻi ai ʻe he ʻOtuá ʻa ʻEne fānaú kotoa. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ʻa e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kinautolu ʻe he tokanga taha ki he feʻiloaki mo e ʻOtuá ʻi he Fakamaau Fakaʻosí ke nau fai ha ngaahi fili ʻoku fakapotopotó.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau talanoa mo ha mātuʻa pe taki falalaʻanga fekauʻaki mo e founga kuo nau mamata ai ki he ola taimi lōloa ʻo e ngaahi fili ne nau fai ʻi heʻenau kei taʻu hongofulu tupú.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko hono fai ha ngaahi filí

Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hono tokoniʻi e kau akó ke nau ʻiloʻi ʻa e founga ʻe lava ke tākiekina ai ʻe ha fakakaukau ʻoku taʻengatá ʻa e ngaahi fili ʻoku nau faí. Ke fai ʻení, te ke lava ʻo hiki e ngaahi meʻá ni ʻi he palakipoé. Fakaafeʻi e kau akó ke aleaʻi e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai ʻe he ngaahi fili takitaha ko ʻeni ʻi heʻenau kei siʻí ki honau kahaʻú.

  • Founga ʻeku tokangaʻi hoku sinó

  • Founga ʻoku ou fakaʻaongaʻi ai hoku taimi ʻataá

  • Founga ʻeku fakafeangai ki he kakaí

Hili iá pea vahevahe ʻa e fakamatala ko ʻení pea fakaafeʻi e kau akó ke nau fakafehokotaki ʻa e ngaahi fili ʻi ʻolungá mo e meʻa naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Nalesoní.

Naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni e ngaahi meʻá ni fekauʻaki mo ʻetau ngaahi filí.

Official portrait of President Russell M. Nelson taken January 2018

ʻE hanga ʻe he fili māʻoniʻoni kotoa pē ʻokú ke fai hení ʻo ʻoatu ha ngaahi lelei lahi ʻi he moʻuí ni. Ka ʻe hanga ʻe he ngaahi fili māʻoniʻoni ʻi he moʻui fakamatelié ʻo ʻoatu ha ngaahi lelei taʻemafakatataua ʻi he taʻengatá. …

Ko e moʻoni, ʻoku ʻikai loto ʻa e filí ke ke fakakaukau ki ʻapongipongi, pe ko e moʻui taʻengatá. (“Ngaahi Fili ki he Taʻengatá” [fakataha lotu fakaemāmani lahi maʻá e kakai lalahi kei talavoú, 15 Mē 2022], Gospel Library)

  • ʻE uesia fēfē nai kitautolu ʻi he ʻikai ke tau vakai ki heʻetau ngaahi filí ʻaki ha fakakaukau ʻoku taʻengatá?

Hiki ha fili ʻokú ke lolotonga fehangahangai mo ia ʻa ia te ne lava ʻo “ʻoatu ha ngaahi lelei taʻemafakatataua ʻi he taʻengatá.”

ʻE ala tokoni ke ʻoange ki he kau akó ha ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo e faʻahinga fili te nau ala hiki, hangē ko e:

  • Pe ʻe kei hokohoko atu pē ʻa e feohi mo ha ngaahi kaungāmeʻa pau.

  • Pe ko e fakatomala mei ha angahala kuo fuoloa ʻene fakakaukau ki ai.

  • Ko e meʻa ʻoku nau fili ke fai ʻi he Sāpaté.

Fakalaulauloto ki he ʻuhinga ʻe fiemaʻu ai ʻe he Tamai Hēvaní ke ke fakakaukau ki he kahaʻú ʻi hoʻo fai ʻa e fili ko ʻení. Ko e hā ka ala hoko kapau he ʻikai te ke fakakaukau ki ai?

ʻI hoʻo ako ʻa e Tangata Malangá he ʻaho ní, feinga ke mahino ʻa e ngaahi moʻoní mo maʻu ha fakahā fakataautaha mei he ʻEikí ʻe lava ʻo tokoni atu ʻi he fili ko ʻení.

Tokanga taha ki he ngaahi meʻa fakatuʻasinó

ʻI he tohi Tangata Malangá, naʻe ui ʻe he tokotaha faʻu tohí ia ko e “Tangata malangá” (Tangata Malanga 1:1). Naʻe fakafehoanaki ʻe he Tangata Malangá ʻa e meʻa ʻoku mole ʻi hono fakatefito ʻetau moʻuí ʻi he ngaahi meʻa fakatuʻasinó ki he mahuʻinga ʻo e teuteu ke feʻiloaki mo e ʻOtuá.

Fakakaukau ke faʻu ha fanga kiʻi kulupu iiki pea fakaafeʻi e kulupu takitaha ke nau lau ha taha ʻo e ngaahi potufolofola ʻi laló. Ke tokoni ke mahino lelei ange ki he kau akó e potufolofolá, te ke lava ʻo fakaʻaliʻali e ngaahi fakaʻuhinga ko ʻení. Fakaafeʻi e kau akó ke fetongi e ngaahi foʻi lea mo e kupuʻi lea ko ʻení ʻaki ʻenau fakaʻuhingá ʻi heʻenau lau:

  • ʻOku ʻuhinga ʻa e “vaʻingá” ki he taʻeʻaonga pe taimi siʻi.

  • ʻOku ʻuhinga ʻa e “ʻi he lalo langí” pe “ʻi he lalo laʻaá” ki he moʻui fakamatelié ni.

  • ʻOku ʻuhinga ʻa e “fakamamahi ki he laumālié” ki he loto-foʻi.

Lau ʻa e ngaahi potufolofola ko ʻení, ʻo kumi ʻa e meʻa naʻe ʻilo ʻe he Tangata Malangá hili ʻene tulifua ki ha ngaahi meʻa pau ʻoku pehē ʻe ha kakai ʻe niʻihi te nau fiefia mo lelei ai ʻenau moʻuí:

Mahalo te ke fie fakamahinoʻi ange ʻoku ʻikai kovi pe hala ʻa e poto fakamāmaní mo e koloa fakamāmaní. Ka ʻi he taimi ʻoku tukutaha ai ʻetau tokangá ʻi he ngaahi meʻá ni, tautautefito ki hono fakamuʻomuʻa ia ʻi he fakahōifua ki he ʻOtuá, ʻoku fakatuʻutāmaki fakalaumālie leva ia. Fakaafeʻi e ngaahi kulupú ke aleaʻi e fehuʻi ko ʻení. Hili iá ʻe lava ke vahevahe ʻe ha mēmipa ʻo e kulupú ʻa e ngaahi fakakaukau ʻa e kulupú mo e kalasí.

  • Ko e hā ha ngaahi founga ʻe lava ai ʻe he tulifua ki he ngaahi meʻa ko ʻení ʻo ʻai ke tau ongoʻi liʻekina pe loto-foʻí?

Ko e faifai pea tau feʻiloaki mo e ʻOtuá

Hili e fekumi ʻa e Tangata Malangá ki ha ʻilo mo ha koloa fakatuʻasinó, ʻokú ne fakaʻosi ʻene tohí ʻaki e ngaahi lēsoni naʻá ne akó. Lau ʻa e Tangata Malanga 12:7, 13–14, ʻo kumi e meʻa naʻá ne akoʻi ʻe lava ʻo tokoni ke tau tauhi ha fakakaukau ʻoku taʻengatá.

ʻOku fuʻu mahuʻinga ʻaupito ʻa e fakakaukau ko ʻení pea kuo ueʻi ai ʻe he ʻOtuá ha tokolahi ʻo ʻEne kau tamaioʻeikí ke nau akoʻi ia. Fakafekauʻaki pe fakafehokotaki ʻa e Tangata Malanga 12:7, 13–14 mo e ʻAlamā 34:32 mo e Molomona 3:20, 22. Lau e ngaahi potufolofola ko ʻení, ʻo kumi e founga naʻe akoʻi ai ʻe ʻAmuleki mo Molomona ha pōpoaki tatau.

  • Te ke fakamatala fakanounouʻi fēfē ʻa e ngaahi meʻa ʻoku akoʻi ʻe he ngaahi veesi ko ʻení ʻi ha fakamatala ʻo e moʻoní?

    Tokoni ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: ʻE fakapapauʻi ʻe heʻetau ngaahi fili ʻi he moʻui ko ʻení ʻetau tuʻunga mateuteu ke tuʻu ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá ʻi he Fakamaau Fakaʻosí. Kimuʻa pea tali ʻe he kau akó ʻa e fehuʻi hokó, te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke kuikui honau matá pea fakakaukauloto ʻoku nau feʻiloaki mo e ʻOtuá hili ʻa e moʻui ko ʻení. Poupouʻi kinautolu ke fakakaukau ki he meʻa ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo Ia mo Hono ngaahi ʻulungāngá.

  • Ko e hā ha ngaahi ʻulungaanga ʻo e ʻOtuá ʻokú ne fakafeʻungaʻi makehe Ia ke hoko ko hotau Fakamāú?

Te ke lava ʻo fakamanatu ki he kau akó ʻa e fatongia ʻo Sīsū Kalaisi ʻi hono tokoniʻi kitautolu ke tau teuteu ki he Fakamaau Fakaʻosí ʻaki hono vahevahe e potufolofola mo e fehuʻi ko ʻení.

Lau ʻa e 3 Nīfai 27:16, 19, ʻo kumi e founga te tau lava ai ʻo teuteu ke feʻiloaki mo Sīsū Kalaisi ʻi he Fakamaau Fakaʻosí.

  • Ko e hā ʻoku mahuʻinga ai ke mahino he ʻikai ke tau lava ʻo teuteu ki he Fakamaau Fakaʻosí taʻe kau ai ʻa Sīsū Kalaisí?

Ko ʻetau taumuʻa fakasilesitialé

Tokoni ke ʻilo ʻe he kau akó ʻa e founga ʻoku hanga ai ʻe heʻetau ʻilo ʻokuʻi teuteu kitautolu ʻe heʻetau ngaahi filí ki he taʻengatá ʻo tokoniʻi e ngaahi fili fakaʻaho ʻoku tau fakahokó. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko hono tuku ke akoako fakahoko ʻe he kau akó ʻa e meʻa naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Nalesoni ʻi he fakamatala ko ʻení.

Naʻe fakamoʻoni ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ki he mahuʻinga ʻo e kamata “mei hono fakakaukauʻi e ikuʻangá”:

19:15
Official portrait of President Russell M. Nelson taken January 2018

ʻI heʻeku fuofua pōpoaki ko e Palesiteni ʻo e Siasí, naʻá ku poupouʻi ai kimoutolu ke mou kamata mei hono fakakaukauʻi ʻo e ikuʻangá. ʻOku ʻuhinga ʻeni ke ʻai ʻa e nāunau fakasilesitialé ko hoʻo taumuʻa taʻengatá pea fakakaukauʻi lelei pe ʻe ʻave koe ki fē ʻi he maama kahaʻú, ʻe hoʻo ngaahi fili ʻi māmaní. (“Fakakaukau Fakasilesitiale!,” Liahona, Nōvema 2023, 118)

  • Ko e hā ha ngaahi founga ʻoku fakahaaʻi ai ʻe he ngaahi akonaki mo e sīpinga ʻa Sīsū Kalaisí naʻá Ne fai ha ngaahi fili ʻo “fakakaukauʻi e ikuʻangá”?

Fakamatalaʻi ange ʻe akoako fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e meʻa ʻoku akoʻi ʻe Palesiteni Nalesoní. Kimuʻa pea nau kamatá, te ke lava ʻo kole ange ke nau fakakaukau ki ha ngaahi fili te ne tākiekina kinautolu ʻi he moʻui ka hokó. Tānaki atu ʻa e ngaahi fili ko ʻení ki he lisi ʻo e ngaahi fili ʻi he palakipoé mei he kamata e kalasí.

Hili iá, ʻe lava ke aleaʻi ʻeni ʻe he kau akó ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki.

Fili ha taha ʻo e ngaahi fili ʻi he palakipoé pea tali e ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā ha ngaahi fili ʻe fai ʻe ha taha taʻu hongofulu tupu fekauʻaki mo e meʻá ni te ne uesia ʻenau teuteu ke feʻiloaki mo e ʻOtuá?

  • Ko e hā kuó ke ako mei he ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí ʻe lava ʻo tokoni ki ha taha taʻu hongofulu tupu ke ne fai ha ngaahi fili fekauʻaki mo e meʻá ni?

Fakaafeʻi e ngaahi kulupú ke vahevahe ʻenau ngaaahi fakakaukaú mo e kalasí. Te ke lava ʻo poupouʻi e kau akó ke kumi mo vahevahe ha ngaahi potufolofola pe fakamatala mei he kau taki ʻo e Siasí ʻokú ne poupouʻi e meʻa ʻoku nau vahevahé.

Ko e aofangatukú

Kimuʻa pea fakakakato ʻe he kau akó ʻa e ʻekitivitī ko ʻení, te ke lava ʻo fakamanatu kiate kinautolu ʻa e fili ne nau hiki ʻi he kamata ʻa e kalasí.

Fakakaukauloto ʻokú ke tuʻu ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá ʻi he Fakamaau Fakaʻosí peá ke fanongo ki Heʻene folofola atu kiate koe, “Mālo, ko e tamaioʻeiki lelei mo angatonu” (Mātiu 25:23).

Fakakaukauloto leva, lolotonga hoʻo tuʻu ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá, ʻokú ke maʻu ʻa e faingamālie ke fakahoko ha pōpoaki kiate koe ʻi he lolotongá. Hiki ha pōpoaki ʻo fai ha faleʻi kiate koe ʻi he lolotongá ʻe tokoni ke ke teuteu ai ki he Fakamaau Fakaʻosí. Te ke lava ʻo fakakau ai ʻa e meʻa naʻá ke ako mo ongoʻi he ʻahó ni fekauʻaki mo e:

  • Founga ʻoku uesia ai ʻe he ngaahi fili ʻi hoʻo kei talavoú ʻa hoʻo teuteu ke feʻiloaki mo e ʻOtuá.

  • Ko e hā ha ngaahi liliu te ke poupouʻi koe ke ke fakahoko fekauʻaki mo e ngaahi fili ʻokú ke lolotonga fehangahangai mo iá.

Fakakaukau ke fakamoʻoni ki he mahuʻinga ʻo hono fakahoko ha ngaahi filí kae tokanga taha ki he ʻaho te tau tuʻu ai ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá ke fakamāuʻí.