“2 Ngaahi Tuʻi 6: ‘Ko Kinautolu ʻOku Kau Mai Kiate Kitauá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“2 Ngaahi Tuʻi 6: ‘Ko Kinautolu ʻOku Kau Mai Kiate Kitauá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
2 Ngaahi Tuʻi 2–7: Lēsoni 85
2 Ngaahi Tuʻi 6
“Ko Kinautolu ʻOku Kau Mai Kiate Kitauá”
ʻI hono ʻākoloʻi ʻe he kau tau Sīliá ʻa ʻIlaisá, naʻe kalanga e tamaioʻeiki ʻa e palōfitá ʻi he manavahē, “Ko e hā te ta faí?” (2 Ngaahi Tuʻi 6:15). Naʻe fakafiemālieʻi ʻe ʻIlaisa ʻene tamaioʻeikí ʻaki ʻene tokoniʻi ia ke vakai ki he tokoni ʻa e ʻEikí. ʻE lava foki ke fakafiemālieʻi kitautolu ʻi heʻetau ako ke vakai ki he tokoni ʻa e ʻEikí. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ongoʻi ʻe he kau akó ha loto-falala lahi ange ki he tokanga taʻetūkua ʻa e ʻEikí.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke teuteu ke vahevahe ha aʻusia ne tāpuekina pe maluʻi ai kinautolu ʻe he ʻEikí pe ko ha taha ʻoku nau ʻilo.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ko hono fakatokangaʻi e tokanga ʻa e Fakamoʻuí
Ke kamata hoʻo lēsoní, fakakaukau ke tā ha fakatātā faingofua ʻi lotomālie ʻi he palakipoé.
ʻOku fonu ʻa e folofolá ʻi he ngaahi talaʻofa ʻa e Fakamoʻuí maʻa Hono kakai ʻoku feinga ke tauhi kiate Iá. Ke fakakaukauloto ki ha taha ʻo e ngaahi talaʻofa ko ʻení, tā ha fakatātā faingofua ʻi lotomālie ʻi ha peesi ʻi hoʻo tohinoa akó pea fakahingoa ia Ko Au.
Hili iá, lau leva ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 84:88, pea tā takatakai ʻi hoʻo fakatātaá ʻa e founga ʻokú ke fakakaukauloto ai ki he ngaahi talaʻofa ʻa e ʻEikí.
Te ke lava ʻo fakaafeʻi ha tokotaha ako ke tānaki atu ki he fakatātā ʻi he palakipoé ʻa e meʻa naʻa nau tā ʻi heʻenau tohinoá, ʻo fakamatalaʻi ʻa e ʻuhinga naʻa nau tā ai ʻa e meʻa naʻa nau taá. ʻE lava ke fakaafeʻi ha kau ako kehe ke tānaki atu ha meʻa kehe naʻa nau mei tā. Pe ko hono vahevahe mo fakamatalaʻi ʻe he kau akó ʻenau ʻū fakatātaá mo ha kaungāʻapi.
-
ʻOkú ke pehē ʻe ala tokoni fēfē nai ki ha taha kapau naʻá ne lava ʻo fakatokangaʻi e ngaahi talaʻofa ko ʻení ʻoku hoko ʻi heʻene moʻuí?
-
Ko e hā e ʻuhinga ʻe lava ke faingataʻa ai ke tau sio pe fakatokangaʻi e ngaahi tāpuaki mo e maluʻi ʻa e ʻEikí ʻi heʻetau moʻuí?
Mahalo ʻe tokoni ke fakamoʻoniʻi ʻoku kau mālohi ʻa e Tamai Hēvaní mo e Fakamoʻuí ʻi he moʻui ʻa e tokotaha ako takitaha.
Fakalaulauloto ki he tuʻunga ʻoku ʻi ai hoʻo fakatokangaʻi e kau ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi hoʻo moʻuí. Hili iá pea tali e ngaahi fehuʻi ko ʻení ʻi hoʻo tohinoa akó:
-
Te ke lava nai ʻo fakatokangaʻi ha founga ʻe taha ʻoku hoko ai ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ko ha tāpuaki pe ko ha maluʻi kiate koe? Kapau ko ia, ʻokú Na fakahoko fēfē ia?
-
Ko e hā ha tūkunga ʻokú ke fehangahangai mo ia ʻi hoʻo moʻuí ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke fakatokangaʻi lelei ange ai ʻEna ngaahi tāpuakí mo e maluʻí?
ʻI hoʻo ako ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 6, fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoniʻi koe ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi founga ʻoku tāpuekina mo maluʻi ai koe ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.
Tokoni fakalangí
Fakakaukau ke fakamatalaʻi ʻeni ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e puipuituʻa ʻo e 2 Ngaahi Tuʻi 6.
Lolotonga ha taimi ʻo e tau ʻi he vahaʻa ʻo ʻIsileli mo Sīliá, naʻe aleaʻi fakafufū ʻe he tuʻi ʻo Sīliá ʻa ʻene ngaahi palani taú mo ʻene kau tamaioʻeikí. Ka neongo ia, naʻe toutou fakahā ʻe he ʻEikí ʻa e ngaahi palani ʻa Sīliá ki he palōfita ko ʻIlaisá, ʻa ia naʻá ne fakatokanga leva ki he tuʻi ʻo ʻIsilelí. ʻI hono ʻiloʻi ʻeni ʻe he tuʻi ʻo Sīliá, naʻá ne fekauʻi atu ha kau tau ke puke pōpula ʻa ʻIlaisa (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 6:8–13).
Fili ha founga lelei ke ako ai ʻe he kau akó ʻa e ngaahi veesi ko ʻení ke tokoni ke nau ʻiloʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni fakauluí. Hangē ko ʻení, mahalo ʻe tokoni ki he kau akó ke ako mei he fakakaukau ʻo e tamaioʻeiki ʻa ʻIlaisá. ʻE lava ke nau kiʻi tuku ha taimi ke fakakaukau ki he ongo te nau maʻu kapau ne nau ʻi hono tuʻungá. ʻE lava foki ke lau fakakalasi pe fakakulupu iiki ʻa e kau akó, kae lau ʻe ha kau ako kehekehe ʻa e ngaahi konga maʻa ʻIlaisá, tamaioʻeiki ʻa ʻIlaisá, mo e tuʻi ʻo ʻIsilelí.
Mahalo ʻe tokoni ke fakamatalaʻi ange ko Samēliá ko e kolomuʻa ia ʻo e puleʻanga ʻo ʻIsilelí.
Lau ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 6:14–23, ʻo kumi e ngaahi founga naʻe tāpuakiʻi mo maluʻi ai ʻe he ʻEikí ʻa ʻIlaisa mo ʻene tamaioʻeikí.
-
Ko e hā e meʻa naʻe makehe kiate koe mei he talanoa ko ʻení?
-
Ko e hā ha ngaahi moʻoni mei he talanoá ni ʻe lava ke mahuʻinga kiate kitautolu he ʻahó ni?
Fakakaukau ke vahevahe ʻa e moʻoni ko ʻení kapau naʻe teʻeki vahevahe ʻe he kau akó ha foʻi moʻoni tatau ʻi he lea pē ʻanautolu: ʻE lava ke tokoniʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ke tau ʻiloʻi ʻEne ngaahi tāpuakí mo e maluʻí ʻi heʻetau moʻuí.
-
ʻOkú ke pehē naʻe tokoni fēfē kia ʻIlaisa mo ʻene tamaioʻeikí ʻa hono ʻiloʻi e ngaahi tāpuaki mo e maluʻi ʻa e ʻEikí?
Ko hono fakatokangaʻi e ngaahi tāpuaki mo e maluʻi ʻa e ʻEikí
Ke tokoni ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha ngaahi founga ʻe lava ke tāpuakiʻi mo maluʻi ai kinautolu ʻe he ʻEikí, te ke lava ʻo fokotuʻutuʻu kinautolu ki ha ngaahi hoa pe fanga kiʻi kulupu iiki ki he ʻekitivitī ko ʻení.
Fakatokangaʻi ange: ʻE ʻoange ki he kau akó ha faingamālie ke nau fakakaukau ki he lisi ʻoku nau faʻu ʻi he ʻekitivitī ko ʻení ʻi he Lēsoni 96: “Siviʻi Hono 6 Hoʻo Akó.”
Hiki ha lisi ʻo e ngaahi founga kehekehe ʻe lava ke tokangaʻi mo tauhi ai kitautolu ʻe he ʻEikí. Hiki ki he lahi taha te ke lava ʻo fakakaukau ki aí ʻi ha miniti ʻe ua.
Hili e miniti ʻe uá, te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke kumi ha toe ngaahi fakakaukau te nau lava ʻo fakakau mei he Mōsaia 24:13–15; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 8:2–3; 38:7 pe ngaahi potufolofola kehe te ke ala fokotuʻu ange. Te ke lava foki ‘o vahevahe e lea ko eni meia Palesiteni ʻAealingí.
Naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Henelī B. ʻAealingi ʻo e Kau Palesitenisī ʻUluakí ʻa e meʻá ni fekauʻaki mo e tokoni ʻa e ʻEikí:
Hangē pē ko e tamaioʻeiki ko ia ʻa ʻIlaisá, ʻoku lahi ange ʻa e kakai ʻoku mou kau fakatahá, ʻiate kinautolu ʻoku mou mamata ʻoku fakafepaki atú. ʻOku ʻi ai ha niʻihi ʻoku mou kau ʻoku ʻikai ke lava e mata fakamatelié ʻo sio ki ai. ʻE tokoniʻi kimoutolu ʻe he ʻEikí pea ʻe ʻi ai e taimi te ne ui mai ha niʻihi kehe ke tuʻu fakataha mo kimoutolu. (“ʻA Kimoutolu ʻOku Fai ʻa e Ngāué,” Liahona, Nōvema 2008, 58)
Fakakaukau ke fakaafeʻi ha ngaahi kulupu ke nau taufetongi ʻi hono vahevahe ha ngaahi sīpinga mei heʻenau lisí ka ke hiki ʻe koe pe ko ha niʻihi ʻe loto-fiemālie ʻa e ngaahi sīpingá ʻi he palakipoé. Te ke lava ʻo fakaʻatā ha ngaahi kulupu ke hokohoko atu ʻenau vahevahé kae ʻoua kuo vahevahe ʻa e ngaahi fakakaukau makehe kotoa pē.
Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha ngaahi sīpinga te nau lava ʻo fakakaukau ki ai mei he folofolá ʻo ha taimi naʻe tokangaʻi ai ʻe he ʻEikí ha taha ʻi he ngaahi founga ʻoku hiki he palakipoé.
ʻI hoʻomou aleaʻi e ngaahi fehuʻi ko ʻení, te ke lava ʻo fili ke vahevahe ʻi he taimi kuó ke fakatokangaʻi ai e ngaahi tāpuaki pe tokoni ʻa e ʻOtuá ʻi hoʻo moʻuí.
-
Ko e hā ha meʻa te ne lava ʻo ʻai ha niʻihi ʻo e ngaahi tāpuaki ko ʻeni mei he ʻEikí ke faingataʻa ange hono fakatokangaʻí ʻi he ngaahi tāpuaki kehé?
-
Ko e fē ha taimi kuo tāpuekina pe maluʻi ai koe ʻe he ʻEikí, pe ko ha taha ʻokú ke ʻilo, ʻi ha taha ʻo e ngaahi founga ko ʻení?
-
Ko e hā e meʻa ‘oku akoʻi atu ʻe he aʻusia ko ʻení fekauʻaki mo e ʻEikí?
Fakaʻā hotau matá
Fakakaukau ke fakaʻosi e lēsoní ʻaki hano fakaʻaliʻali e konga lea mo e ngaahi fakahinohino ko ʻení.
Naʻe fakamatalaʻi ʻe Sisitā Mīseli D. Keleki, ʻo e Kau Palesitenisī Lahi mālōlō ʻo e Kau Finemuí, ʻa e meʻa te tau lava ʻo fai kapau ʻoku tau faingataʻaʻia ke vakai ki he founga ʻoku ngāue ai ʻa e ʻOtuá ʻi heʻetau moʻuí:
Mahalo ʻe ʻi ai ha taimi te ke hangē pē ko e tamaioʻeikí ʻo fiu feinga ke ʻilo ki he anga ʻo e ngāue mai ʻa e ʻOtuá ki hoʻo moʻuí—ʻa e ngaahi taimi ʻokú ke ongoʻi lōmekina aí—he taulōfuʻu ʻa e ngaahi faingataʻa ʻo e moʻui matelié. Kiʻi tatali pea falala ki he ʻOtuá mo ʻEne taimí, koeʻuhí te ke lava ʻo falala ki Hono finangaló ʻaki ho lotó kotoa. Ka ʻoku ʻi ai ha lēsoni fika ua ʻi heni. Siʻoku kāinga ʻofeina, te ke lava ʻo lotu ki he ʻEikí ke Ne fakaʻā ho matá ke ke sio ki ha ngaahi meʻa ʻoku ʻikai ke angamaheni hoʻo sio ki aí. (“Mata ke Mamatá,” Liahona, Nōvema 2020, 15)
Fakakaukau ke tali e fehuʻi ko ʻení ʻi hoʻo tohinoa akó:
-
Ko e hā e meʻa naʻá ke ako he ʻahó ni ʻokú ne tokoniʻi koe ke ke ongoʻi loto-falala ʻoku tokangaekina koe ʻe he ʻEikí?
Fakamoʻoni ki he ʻofa ʻa e ʻEikí mo ʻEne malava ke tokoniʻi e kau akó ke nau vakai ki Heʻene tokoní ʻi heʻenau moʻuí.