Seminelí
2 Ngaahi Tuʻi 5: Fanga Kiʻi Meʻa Iiki mo Faingofuá


“2 Ngaahi Tuʻi 5: Fanga Kiʻi Meʻa Iiki mo Faingofuá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“2 Ngaahi Tuʻi 5: Fanga Kiʻi Meʻa Iiki mo Faingofuá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

2 Ngaahi Tuʻi 2–7: Lēsoni 84

2 Ngaahi Tuʻi 5

Fanga Kiʻi Meʻa Iiki mo Faingofuá

Mahalo he ʻikai ke tau fakatokangaʻi he taimi ʻe niʻihi ʻa e mahuʻinga fakalaumālie ʻo hono fai ʻo e fanga kiʻi meʻa iiki ʻoku fakaafeʻi kitautolu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ke tau faí. ʻI he 2 Ngaahi Tuʻi 5, naʻe fakamoʻui ai ʻe he ʻEikí ʻa Neamani, ko ha ʻeikitau Sīlia, mei heʻene fokoutua ʻi he kiliá koeʻuhí he naʻá ne muimui ki he faleʻi faingofua ʻa e palōfitá ke kaukau tuʻo fitu ʻi he Vaitafe Soataní. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke talangofua e kau akó ki he fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua ʻoku kole mai ʻe he ʻEikí ke tau faí.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke lau ʻa e ʻAlamā 37:6–7, ʻo kumi e meʻa te nau lava ʻo ako fekauʻaki mo e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofuá. Pe ko hoʻo poupouʻi e kau akó ke nau tokanga ki he fanga kiʻi meʻa iiki ʻoku nau faʻa fai ʻokú ne fakahoko ha liliu lahi ʻi heʻenau moʻuí pe ʻokú ne uesia honau vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Fakatafenga fuʻifuʻi ngoué

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha fakatātā hangē ko ʻení pe ʻomi ha fuʻu ʻakau ki he kalasí pea fakatātaaʻi ʻa e founga ʻoku ngāue ai ʻa e fakatafenga vai ke fuʻifuʻi e ngoué. ʻE lava ke tokoni atu ʻa e fakamatala ʻi he palakalafi hokó ke ke fakamatalaʻi ia.

Ko e fakatafenga fuʻifuʻi ngoué ko ha founga ia ʻoku fakaʻaongaʻi ki he fuʻifuʻi ʻakaú. ʻOku ʻikai tatau ia mo e ngaahi founga kehe ʻo e fuʻifuʻí ʻa ia ʻoku lahi ai e vai ʻoku fakaʻaongaʻí pea ʻikai hokohoko tatau, ka ko e fakatafenga ki he fuʻifuʻí ko ha tulutā māmālie ia ʻo ha meʻi vai ki he kelekelé. ʻOku hanga ʻe he toʻitoʻi maʻu pē ʻo e vaí ʻo ʻai ke hauhau e kelekelé ʻi he feituʻu ʻoku ʻaonga taha ki he ʻakaú.

Fakakaukau ke vahevahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki ke aleaʻi ʻa e ngaahi tali ki he fehuʻi ko ʻení.

  • Ko e hā ha ngaahi founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai e ngaahi founga ʻo e fakatafenga e fuʻifuʻí ki heʻetau fakalakalaka fakalaumālie ʻi he palani ʻa e Tamai Hēvaní?

Fakaafeʻi ha ngaahi kulupu ʻe niʻihi ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau aleaʻí. Fakakaukau leva ke fakaʻaliʻali ʻa e sivi fakataautaha ʻi laló pea fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki heʻene fenāpasi tonu mo ʻenau moʻuí.

Fakaʻaongaʻi ha kiʻi taimi ke ke fakakaukau ai ki he fanga kiʻi ngāue iiki ʻokú ke fai ʻi hoʻo hoko ko ha ākonga ʻa Sīsū Kalaisí pea mo e ngaahi ola ʻokú ke aʻusiá. Hili iá peá ke fakalaulauloto leva ki he moʻoni ʻo e fakamatala ko ʻení kiate koé:

  • ʻOku ou ʻiloʻi ʻa e founga ʻoku liliu ai ʻe he fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua ʻoku ou fai, pe ʻikai ke faí, ʻa ʻeku moʻuí mo hoku vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

Fakaafeʻi e kau akó ke nau ongoʻingofua ʻa e ngaahi fakakaukau mo e ngaahi ongo ʻoku nau maʻu mei he Laumālie Māʻoniʻoní fekauʻaki mo e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua te nau lava ʻo fai ke fakamālohia honau vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

Naʻe moʻui ʻa Neamani mei hono kiliá

ʻOku ʻi he 2 Ngaahi Tuʻi 5 ʻa e talanoa kia Neamaní, ko ha ʻeikitau Sīlia naʻá ne ako ha lēsoni mahuʻinga fekauʻaki mo hono fai ʻo e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua ʻoku fekau mai ʻe he ʻEikí.

Lau ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 5:1, ʻo kumi e meʻa kotoa pē te ke lava ʻo ako fekauʻaki mo Neamaní.

  • Ko e hā ʻa e meʻa naʻá ke maʻú?

Mahalo te ke fie fakamatalaʻi ange ko e kiliá ko ha mahaki kili fakalilifu ia. Mahalo naʻá ne fakatupu ha fanga foʻi pala ʻi he sino ʻo Neamaní pea naʻe mei iku ia ke ne mate ai.

Makehe mei hono lau pē ʻe he kau akó e ngaahi veesi ko ʻení, te ke lava ʻo fakahingoa ha konga ʻe tolu ʻo ho loki akó ko “Sīlia,” “fale ʻo ʻIlaisá,” mo e “Vaitafe Soataní.” Fakaafeʻi ha toko fā te nau loto-fiemālie ke fakafofongaʻi ʻa e kakai ko ʻení ʻaki hono lau leʻolahi ʻa e ngaahi veesi ʻoku ʻoatu fakataha mo e ngaahi feituʻu kuo vaheʻí. ʻE lava ke hiki ʻa e ongo tamaiki ako ʻokú na fakafofongaʻi ʻa Neamani mo ʻene tamaioʻeikí mei he feituʻu ki he feituʻu, kae nofo pē ʻa e taʻahine siʻí mo e talafekau ʻa ʻIlaisá ʻi hona feituʻú.

  • Sīlia: Lau ʻe he taʻahine siʻí ʻa e veesi 2–4

  • Fale ʻo ʻIlaisá: Lau ʻe he talafekau ʻa ʻIlaisá ʻa e veesi 9–10

  • Fale ʻo ʻIlaisá: Lau ʻe Neamani ʻa e veesi 11–12

  • Vaitafe Soataní: Lau ʻe he tamaioʻeiki ʻa Neamaní ʻa e veesi 13–14

Lau ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 5:2–4, 9–14, ʻo kumi ʻa e meʻa naʻe talaange ʻe ʻIlaisa, ko ha palōfita ʻa e ʻOtuá, kia Neamani ke ne fai ke fakamoʻui ia mei heʻene kiliá.

  • Ko e hā ha ngaahi lēsoni mahuʻinga ʻe lava ke ako ʻe ha taha taʻu hongofulu tupu he ʻahó ni mei he aʻusia ʻa Neamaní?

Mahalo ʻe fakamatalaʻi ʻe he kau akó ha foʻi moʻoni hangē ko e talangofua ki he ngaahi fakaafe iiki mo faingofua ʻa e ʻEikí, ʻokú ne ʻomi ha ngaahi tāpuaki maʻongoʻonga. Te ke lava ʻo fakaafeʻi ke nau hiki ʻa e moʻoni ko ʻení ko ha kiʻi fakamatala ʻi he tafaʻaki ʻo e 2 Ngaahi Tuʻi 5:13–14 ʻi heʻenau folofolá pea fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi kupuʻi lea ʻi he ngaahi veesi ko ʻení ʻokú ne akoʻi ʻa e foʻi moʻoni ko ʻení. ʻE lava ke tokoni hono hiki ha fakamatala ʻi heʻenau folofolá ke manatuʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi moʻoni ʻoku nau akó. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau lau ʻa e ʻAlamā 37:6–7, pea fakafehokotaki pe fakafekauʻaki ʻa e ngaahi veesi ko ʻení ki he 2 Ngaahi Tuʻi 5:13–14.

Ngaahi meʻa iiki mo faingofuá

ʻOku fakataumuʻa ʻa e ʻekitivitī ko ʻení ke tokoni ki he kau akó ke nau ʻiloʻi ʻa e ngaahi meʻa iiki mo faingofua kuo kole mai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ke tau faí pea aleaʻi ʻa e founga ʻe lava ke tāpuekina ai kitautolu ʻi hono fakahoko kinautolú.

Ko e founga ʻe taha ʻe lava ke fakahoko ai ʻa e ʻekitivitī ko ʻení ko hono vahevahe e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki pea ʻoange ki he kulupu takitaha ha laʻipepa mo ha helekosi. Fakaafeʻi e kulupu takitaha ke nau tā pea kosi ʻo toʻo ha foʻi tulutā vai lalahi ʻe tolu. ʻI he sitepu 1 ʻi laló, ʻe lava ke hiki ʻe he ngaahi kulupú ha meʻa iiki mo faingofua kuo fakaafeʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ke tau fai ʻi he foʻi tulutā takitaha, pea fakapipiki kinautolu ʻi he palakipoé.

  1. Hiki ha lisi ʻo e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua kuo kole mai ʻe he ʻEikí ke tau fai ʻa ia ʻe lava ke maʻu ai ha ngaahi tāpuaki maʻongoʻonga.

    Kapau ʻe fiemaʻu, ʻe lava ke tokoni ʻa e fakamatala ko ʻení ki he ngaahi kulupú ke nau ʻiloʻi ʻa e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua kuo kole mai ʻe he ʻEikí ke tau faí kae pehē ki he ngaahi founga ʻoku tāpuekina ai kitautolu ʻi hono fakahoko iá.

    Naʻe vahevahe ʻe Palesiteni Tāleni H. ʻOakesi ʻo e Kau Palesitenisī ʻUluakí ha ngaahi sīpinga ʻe niʻihi ʻo e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua kuo fakaafeʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ke tau faí.

    17:35
    Official Portrait of President Dallin H. Oaks taken March 2018.

    Fakakaukau ki he ako folofola kuo akonekina kitautolu ke tau fai ʻi heʻetau moʻui fakaʻahó. Pe fakakaukau ki he ngaahi lotu fakatāutahá mo e tūʻulutui ʻo lotu fakafāmilí, ʻa ia ko ha meʻa angamaheni ki he Kāingalotu faivelengá. Fakakaukau ki ha maʻu ako semineli ʻa e toʻu tupú pe kalasi ʻinisititiuti ʻa e kakai lalahi kei talavoú. Neongo ʻoku ngali iiki mo faingofua ʻa e ngaahi meʻa ko ʻení, ka te nau hoko ko ha tupulaki fakalaumālie mālohi. ʻOku hoko ʻeni koeʻuhí ko e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua taki taha ko ʻení, ʻoku nau fakaafeʻi e takaua ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní, ʻa e Taha Faifakamoʻoni ʻokú Ne fakamaama mo tataki kitautolu ki he moʻoní. (“Fanga Kiʻi Meʻa Iiki mo Faingofuá,” Liahona, Mē 2018, 90)

    Kimuʻa pea fakakakato ʻa e sitepu ko ʻení, fakaafeʻi ʻa e kulupu takitaha ke fili ha tulutā ʻe taha naʻe fokotuʻu ʻe ha kulupu kehe ʻi he palakipoé.

  2. Fekumi ʻi he folofolá mo e ngaahi lea ʻa e kau palōfitá, ʻo kumi ʻa e ngaahi tāpuaki maʻongoʻonga ʻoku foaki mai ʻe he ʻEikí kapau te tau fai ʻa e meʻa siʻisiʻi mo faingofua ko ʻení.

    Fakaafeʻi ha ngaahi kulupu kehekehe ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau akó.

    Te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki ha ngaahi aʻusia kuo nau maʻu ʻi heʻenau fai ha fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofuá, ko ha konga ʻo e fealēleaʻaki ko ʻení. Hili iá te ke lava ʻo fakaafeʻi ha niʻihi ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ʻa e founga kuo tāpuekina ai kinautolu ʻe he ʻEikí mo e founga naʻe fakamālohia ai honau vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

    fakaʻilonga seminelí ʻE lava ke tokoni e fakakaukau kimuʻá ke fakahaaʻi ʻe he kau akó ʻenau ngaahi ongó, aʻusiá mo e ngaahi fakamoʻoní. Te ke lava foki ʻo vahevahe hoʻo fakamoʻoní pe ngaahi aʻusia ʻi hono fai ʻo e fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua ʻoku kole mai ʻe he ʻEikí meiate kitautolú. Ki ha ako lahi ange, vakai: “Toutou fai hoʻo fakamoʻoní, pea fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi ongó, aʻusiá, mo e fakamoʻoní,” ʻi he Fakatupulaki Ngaahi Taukei ʻa e Faiakó.

    Te ke lava foki ʻo mamata ʻi he “Kātakiʻi ʻa e ʻAhó ʻia Kalaisi” (ChurchofJesusChrist.org) mei he taimi 2:30 ki he 4:23. ʻE lava ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ʻa e founga naʻe fakamālohia ai ʻa Sisitā ʻEimi A. Laiti, Tokoni ʻUluaki ʻi he Kau Palesitenisī Lahi ʻo e Palaimelí, mo hono fāmilí ʻe he fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua kuo nau fakahokó.

    10:33

    Te ke lava foki ʻo ʻai ke lau ʻe he kau akó ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 5:15 ke vakai ki he tāpuaki ʻo e fakamoʻoni naʻe maʻu ʻe Neamani ʻi heʻene talangofua ki he meʻa iiki mo faingofua naʻe fakaafeʻi ia ʻe he palōfitá ke ne faí.

Fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua ʻi heʻeku moʻuí

Ke tokoni ke faʻu ʻe he kau akó ha palani ke talangofua ki he fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofua kuo kole ange ʻe he ʻEikí ke nau faí, fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení.

Tali ʻeni ʻi hoʻo tohinoa akó:

  1. Fakakaukau ki ha kiʻi meʻa siʻisiʻi mo faingofua kuo kole atu ʻe he ʻEikí ke ke fai ʻa ia ʻokú ke ongoʻi ʻokú ke lolotonga fakahoko lelei pē. Kuo fakamālohia fēfē ho vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí ʻi hoʻo talangofua ki he fakahinohino ʻa e ʻEikí?

  2. Fili ha kiʻi meʻa siʻisiʻi mo faingofua kuo kole atu ʻe he ʻEikí ke ke fai ʻa ia ʻokú ke ongoʻi ʻoku ueʻi koe ke ke fai lelei ange. Ko e hā ha meʻa te ke fai ke fakatupulaki ai hoʻo talangofua ki he fakaafe ʻa e ʻEikí? ʻE fakamālohia fēfē nai ai hoʻo tui ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí?

Te ke lava ʻo fakaafeʻi ha kau ako ʻe niʻihi te nau loto-fiemālie ke vahevahe ʻenau tali ki he fehuʻi ʻuluakí. Poupouʻi e kau akó ke muimuiʻi ʻenau palani ke fakalakalaká.