Seminelí
1 Ngaahi Tuʻi 3: ʻOku Tāpuakiʻi Kitautolu ʻe he ʻEikí ke Fakahoko ʻEne Ngāué


“1 Ngaahi Tuʻi 3: ʻOku Tāpuakiʻi Kitautolu ʻe he ʻEikí ke Fakahoko ʻEne Ngāué,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“1 Ngaahi Tuʻi 3: ʻOku Tāpuakiʻi Kitautolu ʻe he ʻEikí ke Fakahoko ʻEne Ngāué,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

2 Samuela 11–12; 1 Ngaahi Tuʻi 3; 6–9; 11: Lēsoni 78

1 Ngaahi Tuʻi 3

ʻOku Tāpuakiʻi Kitautolu ʻe he ʻEikí ke Fakahoko ʻEne Ngāué

Norway: Youth Social Media 2020: Savannah Andrewsen

Kuó ke fakakaukau nai ki he founga ʻoku tokoniʻi ai koe ʻe he ngaahi tāpuaki ʻokú ke maʻu mei he Tamai Hēvaní ke ke fakahoko ʻEne ngāué? Hili e pekia ʻa Tēvitá, naʻe fili ʻe he ʻEikí ʻa ʻene tamai ko Solomoné ke hoko ko e tuʻi foʻou ʻo ʻIsilelí. ʻI he fakaʻamu ʻa Solomone ke fakalāngilangiʻi ʻa e ʻEikí, naʻá ne fekumi ʻi he loto-fakatōkilalo ki ha ngaahi tāpuaki te ne fakatupulaki ʻene malava ke tauhi angatonu ki he ʻEikí mo e kakai ʻIsilelí. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ʻe tāpuekina kitautolu ʻe he ʻEikí ʻaki ʻa e ivi malava ke fakahoko ʻEne ngāué.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau hiki ha meʻa ʻoku nau feinga ke fai ke kau ʻi he ngāue ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Fakaafeʻi e kau akó ke nau fehuʻi ʻi he faʻa lotu ki he Tamai Hēvaní pe ko e hā ha ngaahi tāpuaki ʻoku nau fiemaʻu ke tokoni kiate Ia ʻi hono fakahoko ʻEne ngāué

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko hono ʻiloʻi ʻi he loto-fakatōkilalo ʻetau ngaahi vaivaí

Ke kamata e kalasí, tā ha fakatātā hangē ko ʻení ʻi he palakipoé. ‘E lava ke tā fakatatau ‘e he kau akó ʻa e tā fakatātaá ‘i heʻenau tohinoa akó. Fakaafeʻi leva ʻa e kau akó ke aleaʻi ʻa e ongo fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā ha ngaahi founga kuo fakaafeʻi ai kitautolu ʻe he Fakamoʻuí ke tau kau ki Heʻene ngāué?

  • Ko e hā ha ngaahi founga ʻe ala ongoʻi taʻefeʻunga ai ha toʻu tupu ke ngāue maʻá e ʻEikí?

Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke nau lisi, ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi ʻatá, ha ngaahi founga ʻe ala ongoʻi taʻefeʻunga ai ha toʻu tupu. Mahalo ʻe ʻiloʻi ʻe he kau akó ha ngaahi hohaʻa, hangē ko e loto-tailiilí, maá, ongoʻi lōmekiná pe ʻikai feʻungá. Fakaafeʻi leva e kau akó ke fakalaulauloto ki he ongo fehuʻi ko ʻení.

Fakakaukau ki ha niʻihi ʻo e ngaahi fakaafe kuo ʻoatu ʻe he ʻEikí ke ke kau ai ʻi Heʻene ngāué.

  • Ko e hā ha ngaahi meʻa ʻokú ke hohaʻa ki ai fekauʻaki mo hoʻo malava ke fakahoko ʻEne ngaahi fakaafé?

  • ʻOkú ke ongoʻi loto-falala fēfē ki he ivi malava ʻo e ʻEikí ke tokoniʻi koe ke ke ikunaʻi ʻa e ngaahi meʻa ʻokú ke hohaʻa ki aí?

ʻI hoʻo ako he ʻaho ní, fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke mahino kiate koe ʻa e founga ʻe tokoniʻi ai koe ʻe he ʻEikí ke fakahoko ʻEne ngāué.

Ko e hōifua ʻa e Tuʻi ko Solomoné ke pule ʻi he māʻoniʻoni

Vahevahe mo e kau akó ko e taimi naʻe pekia ai ʻa e Tuʻi ko Tēvitá, naʻe fili hono foha ko Solomoné ʻe he ʻEikí ke pule ko e tuʻi ʻo ʻIsileli (vakai, 1 Ngaahi Tuʻi 1:11–13). Naʻe ʻofa ʻa Solomone ki he ʻEikí peá ne fakaʻamu ke ne hoko ko ha tuʻi angatonu (vakai, 1 Ngaahi Tuʻi 3:3). Te ke lava ʻo liliu e fakahingoa ʻo e fakatātā faingofua ʻi he palakipoé kia Solomone pea liliu e tafaʻaki ʻe tahá ki he Hoko ko ha tuʻi angatonu.

  • Ko e hā nai ha founga ʻe ala fiemaʻu ke fakafōtunga ai ha tuʻi angatonu?

  • Naʻe mei ongoʻi fēfē nai ʻa Solomone ʻi heʻene fetongi ʻene tamaí ko e tuʻí?

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali e ngaahi potufolofola mo e ongo fehuʻi ko ʻení. Te ke lava ʻo vahevahe e kau akó ki ha ngaahi hoa. ʻAi ke lau ʻe ha hoa ʻe taha ʻa e 1 Ngaahi Tuʻi 3:5–9 pea lau ʻe he hoa ʻe tahá ʻa e 1 Ngaahi Tuʻi 3:10–14, pea fevahevaheʻaki leva ʻenau ngaahi talí.

Lau ʻa e 1 Ngaahi Tuʻi 3:5–9, ʻo kumi e ngaahi tāpuaki naʻe kole ʻe Solomone ki he ʻEikí.

  • Ko e hā ha meʻa naʻá ke mālieʻia ai ʻi he kole ʻa Solomoné? Ko e hā e ngaahi ʻulungaanga faka-Kalaisi ʻoku fakahaaʻi ʻe Solomoné?

Lau ʻa e 1 Ngaahi Tuʻi 3:10–14, ʻo kumi ʻa e ngaahi tāpuaki naʻe talaʻofa ʻe he ʻEikí kia Solomoné.

  • ʻE fakatupulaki fēfē ʻe ha “loto-poto mo faʻa fakakaukau” (veesi 12) mo ha “koloa mo e ongoongo” (veesi 13) ʻa e malava ʻa Solomone ke tauhi māʻoniʻoni ki he ʻEikí?

  • Ko e hā e meʻa naʻe fiemaʻu ʻe he ʻEikí meia Solomone ke feʻunga ai mo e ngaahi tāpuaki ko ʻení? (veesi 14).

Fakamatalaʻi fakanounou e aʻusia ʻa Solomone mo e ʻEikí ko ha fakamatala ʻo e moʻoní.

ʻE lava ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha foʻi moʻoni hangē ko e: ʻI heʻetau ʻiloʻi ʻi he loto-fakatōkilalo hotau vaivaí pea fekumi ki he tokoni ʻa e ʻEikí ke tāpuekina e niʻihi kehé, te Ne fakatupulaki ʻetau malava ke fakahoko ʻEne ngāué. ʻE ala tokoni ke hiki ʻa e moʻoni ko ʻení ʻi he palakipoé pea fakaafeʻi e kau akó ke fakaʻilongaʻi e ngaahi kupuʻi lea ʻoku nau akoʻi e foʻi moʻoni ko ʻení.

Lau ʻa e fakamatala ko ʻeni meia Palesiteni Tōmasi S. Monisoni (1927–2018), ʻo kumi ʻa e talaʻofa naʻe fai kiate kinautolu kotoa pē ʻoku loto-fiemālie ke kau ʻi he ngāue ʻa e ʻEikí.

Official portrait of President Thomas S. Monson, 2008.

Mahalo pē ʻoku natula mā hamou niʻihi pe fakakaukau ʻoku ʻikai ke mou feʻunga ke tali [ki he ʻEikí]. Manatuʻi ʻoku ʻikai ko haʻata ngāue ʻeni ʻataua. Ko e ngāue ia ʻa e ʻEikí, pea ko e taimi ʻoku tau fai ai e ngāue ʻa e ʻEikí, ʻoku ʻi ai leva ʻetau totonu ki he tokoni ʻa e ʻEikí. Manatuʻi ʻe fakafeʻungaʻi ʻe he ʻEikí ho tuʻá ke ne mafeia e kavenga ʻe hilifaki ki aí. (“Ke Ako, ke Fakahoko, ke Aʻusia,” Liahona, Nōvema 2008, 62)

  • ʻE tokoni fēfē nai e ngaahi akonaki ʻa Palesiteni Monisoní ki ha taha naʻe hohaʻa fekauʻaki mo ʻene malava ke ngāue maʻá e ʻEikí?

Te ke lava ʻo tā ha hala fakakavakava ʻi he vahaʻa ʻo e ongo tafaʻaki takitaha ʻo e fakatātā ʻi he palakipoé pea fakahingoa ia Ko e Ttokoni ʻa e ʻEikí. Fakaafeʻi e kau akó ke nau tā ha meʻa tatau ʻi heʻenau tohinoa akó.

ʻOku fakatupulaki ʻe he ʻEikí ʻetau malava ke tauhi kiate Iá

fakaʻilonga seminelíMahalo te ke fie tokoni ke fakaloloto e mahino ʻa e kau akó ki he foʻi moʻoni ko ʻení. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko hono fakaʻaongaʻi ʻa e laʻipepa tufa ko e “Kau ʻi he Ngāue ʻa e ʻEikí.” Te ke lava ʻo kosi vaeua ʻa e laʻipepa tufá pea fakaafeʻi e kau akó ke fili ʻa e konga ʻoku nofotaha ʻi he konga ʻo e moʻoni te nau fie ako lahi ange ki aí. ʻE lava ke ngāue fakafoʻituitui ʻa e kau akó pe mo ha toko ua pe toko tolu kehe naʻa nau fili ʻa e konga tatau.

Hili e ʻekitivitī akó, fakaafeʻi e kau akó ke nau tali e fakaafe ko ʻení.

Vakai ki he fakatātā ʻi hoʻo tohinoa akó mei he kamataʻanga ʻo e kalasí. Hiki ʻi he faʻa lotu ha vaivai ʻe taha pe ua ʻokú ke ongoʻi te ne lava ʻo taʻofi koe mei haʻo tauhi lelei ange ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi. Fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi tāpuaki te ke lava ʻo fekumi ki ai mei he ʻEikí ʻa ia ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke ikunaʻi ʻa e ngaahi vaivai ko ʻení.

Fakahaaʻi ʻa e mahinó

ʻOange ha faingamālie maʻá e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa kuo nau akó. ʻE lava ke fakaafeʻi ʻe he meʻá ni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke Ne fakamoʻoniʻi ʻoku moʻoni ʻa e meʻa ʻoku nau vahevahé. Ko e ʻekitivitī ko ʻení ko ha founga ia ʻe taha ke tokoni ki he kau akó ke nau fakahoko ʻeni.

Fakakaukauloto ʻoku vahevahe ʻe ha kaungāmeʻa ʻene loto-hohaʻa fekauʻaki mo hono maʻu ha uiuiʻi foʻou ʻi ho uōtí pe koló. Mei he meʻa naʻá ke ako he ʻaho ní, ko e hā ha meʻa te ke vahevahe ʻe lava ʻo tokoni ki ho kaungāmeʻá?

Te ke lava ʻo fakaafeʻi ha niʻihi ʻe loto-fiemālie ke vahevahe mo e kalasí. Fakakaukau ke poupouʻi e kau akó ke nau ō mo ʻenau laʻipepa tufá ki ʻapi pea vahevahe e meʻa ne nau akó mo ha mēmipa ʻo e fāmilí pe kaungāmeʻa. Te ke lava ʻo fakamoʻoni ki he mālohi mo e finangalo lelei ʻa e ʻEikí ke tāpuakiʻi kitautolu ʻaki ʻa e meʻa ʻoku fiemaʻu ke tau ngāue faivelenga ai mo Ia ʻi he ngāue maʻongoʻongá ni.