“Akoako Fakataukei Fakatokāteline 5: Ako Maʻuloto ʻo e Ngaahi Potufolofolá mo Hono Fakaʻaongaʻi e Ngaahi Tefitoʻi Moʻoni ki Hono Maʻu ʻo e ʻIlo Fakalaumālié,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“Akoako Fakataukei Fakatokāteline 5: Ako Maʻuloto ʻo e Ngaahi Potufolofolá mo Hono Fakaʻaongaʻi e Ngaahi Tefitoʻi Moʻoni ki Hono Maʻu ʻo e ʻIlo Fakalaumālié,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
1 Samuela 17–18; 24–26; 2 Samuela 5–7: Lēsoni 76
Akoako Fakataukei Fakatokāteline 5
Ako Maʻuloto ʻo e Ngaahi Potufolofolá mo Hono Fakaʻaongaʻi e Ngaahi Tefitoʻi Moʻoni ki Hono Maʻu ʻo e ʻIlo Fakalaumālié
ʻE lava ke tokoni ʻa e fakataukei fakatokāteliné ki he kau akó ke langa ʻenau moʻuí ʻi he makatuʻunga ʻo Sīsū Kalaisí mo ʻEne ongoongoleleí. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ako maʻuloto ʻe he kau akó ʻa e ngaahi kupuʻi lea fakafolofola mahuʻinga ʻi he ngaahi potufolofola fakataukei fakatokāteliné pea fakaʻaongaʻi e ngaahi tefitoʻi moʻoni fakalangi ki hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke nau fili mo kamata ako maʻuloto ha potufolofola fakataukei fakatokāteline. ʻE lava ke hoko ʻa e polokalama Fakataukei Fakatokāteliné ko ha maʻuʻanga tokoni ʻaonga. ʻE lava ke maʻu ha lisi ʻo e ngaahi potufolofolá ʻi he Fakamatala ki he ʻElito ʻo e Fakataukei Fakatokāteliné (2023).
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Toe vakaiʻi ʻo e fakataukei fakatokāteliné: Ako Maʻulotó
Te ke lava ʻo kamata e kalasí ʻaki hono tokoniʻi e kau akó ke nau vakai ki he mahuʻinga ʻo hono ako maʻuloto ʻo e ngaahi potufolofola fakataukei fakatokāteliné mo e ngaahi kupuʻi lea fakafolofola mahuʻingá. Ko e founga ʻe taha ke fakahoko ai ʻení ko hono ʻeke e ngaahi fehuʻi ko ʻení.
-
Ko e hā ʻa e ʻuluaki meʻa ʻokú ke manatuʻi naʻá ke ako maʻulotó? ʻOkú ke kei ʻiloʻi nai ia?
-
Kuó ke ako maʻuloto nai ha potufolofola? Ko e hā hono lelei ʻo hono ako maʻuloto iá?
-
Te ke lava nai ʻo fakakaukau ki ha ngaahi taimi naʻe folofola maʻuloto ʻaki ai ʻe he Fakamoʻuí ʻa e folofolá?
Kapau ʻe fiemaʻu, fakamanatu ki he kau akó naʻe fakaʻaongaʻi ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e folofolá ʻi ha ngaahi tūkunga kehekehe, hangē ko e taimi naʻe ʻahiʻahiʻi ai Ia ʻe Sētané (vakai, Mātiu 4:4, 7, 12), ʻi he taimi naʻe fai ange ai kiate Ia ha ngaahi fehuʻi faingataʻá (vakai, Mātiu 9:13; 15:4, 7–9; Maʻake 10:7–8), pea mo e taimi naʻá Ne akoʻi ai ʻa e kau Nīfaí (vakai, 3 Nīfai 22; 24–25).
Ke tokoni ke ako maʻuloto ʻe he kau akó ʻa e ngaahi potufolofola fakataukei fakatokāteliné mo e ngaahi kupuʻi lea fakafolofola mahuʻingá, fakakaukau ke fai ʻeni. Pe fili ha ʻekitivitī ako maʻuloto ʻe taha mei he “Ngaahi ʻEkitivitī Fakamanatu ʻo e Fakataukei Fakatokāteliné” ʻi he fakamatala fakalahí.
Fakaʻaliʻali ha lisi ʻo e ngaahi potufolofola fakataukei fakatokāteline kuo ako ʻe he kau akó. Fakaafeʻi e kau akó ke fili ha potufolofola te nau fie ako maʻuloto. Hili iá pea fakaafeʻi e kau akó ke fakakakato ʻeni.
Hiki ʻa e potufolofola fakataukei fakatokāteliné mo e kupuʻi lea mahuʻingá ʻi hoʻo tohinoá (ko e lelei tahá ke hiki peni vahevahe). Lau leʻolahi leva ia kiate koe. Hili hono laú, tamateʻi pe kohiʻi ha foʻi lea pe mataʻifika ʻe taha pe ua. Toe lau leʻolahi ia. Toutou fai ʻeni kae ʻoua kuó ke tamateʻi kotoa e ngaahi foʻi leá mo e fiká. Pea vakai pe te ke lava ʻo hiki maʻuloto ʻa e potufolofolá mo e kupuʻi lea mahuʻingá.
Kapau ʻoku ʻi ai ha taimi feʻunga, ʻe lava ke toe fai ʻe he kau akó ʻa e meʻa tatau mo ha potufolofola ʻe taha.
Ako mo fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ki hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié
ʻE lava ke tokoni ki he kau akó ke nau maʻu ha ngaahi faingamālie lahi ke toe vakaiʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ki hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié. ʻE tokoni hono toe vakaiʻí ke moʻui ʻaki ʻe he kau akó ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoní koeʻuhí ke nau lava ʻo fakaʻaongaʻi kinautolu ʻi he taimi ʻo e faingataʻá. Fakakaukau ke toe vakaiʻi e ngaahi tefitoʻi moʻoní ʻaki hano fakaʻaongaʻi ha taha ʻo e ngaahi ʻekitivitī fakamanatu ʻoku fokotuʻu atu ʻi he “Ngaahi ʻEkitivitī Fakamanatu ʻo e Fakataukei Fakatokāteliné” ʻi he fakamatala fakalahí. ʻOku maʻu ʻa e ngaahi fakamatala ʻo e ngaahi tefitoʻi moʻoní ʻi he palakalafi 5–12 ʻo e konga “Ko Hono Maʻu ʻo e ʻIlo Fakalaumālié” ʻi he Fakamatala ki he ʻElito ʻo e Fakataukei Fakatokāteliné (2023).
ʻOange ki he kau akó ha tūkunga ʻe tokoni ke nau tali e ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e mahuʻinga ʻo e tokotaha takitaha ʻi heʻene hoko ko ha fānau ʻa e ʻOtuá pea mo e mahuʻinga ʻo e sio mo e fakafeangai ki he niʻihi kehé ʻi he founga ʻoku fakahoko ʻe he Fakamoʻuí. Kuo toki ako ʻe he kau akó ha ngaahi moʻoni fekauʻaki mo hotau tuʻunga fakalangí (vakai, Sēnesi 1:26–27), founga ʻoku ʻafioʻi ai kitautolu ʻe he ʻEikí (vakai, 1 Samuela 16:7), mo e founga ʻoku totonu ke uouangataha ai e kakai ʻa e ʻEikí (vakai, Mōsese 7:18).
Te ke lava ʻo vahevahe ʻa e tūkunga ko ʻení ʻo hangē pē ko ʻene ʻasí, pe te ke liliu ia ke feau lelei ange ʻa e ngaahi fiemaʻu hoʻo kau akó. Ko ha founga ʻe taha ko hono fakaʻaongaʻi ʻa e foʻi vitiō “Fakamamahí – Taʻofi Ia (10:22),” ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org. Hulu e foʻi vitioó mei he taimi 0:00 ki he 6:50. Hili iá pea taʻofi fakataimi e vitioó pea hoko atu ki he ngaahi ʻekitivitī ʻo e lēsoní.
Fakakaukau ki he tūkunga ko ʻení:
ʻOku kau ʻa Siō ki ha kulupu ʻo ha ngaahi kaungameʻa ʻoku nau faʻa taʻeʻofa ki he niʻihi kehe ʻi he akó pea ʻi he mītia fakasōsialé. ʻOku nau fakakaukau ko e meʻa ʻoku nau faí ʻoku fakaoli mo fakafiefia. ʻI ha ʻaho ʻe taha, naʻe sio ʻa Siō ki hano fakamataliliʻi hono kiʻi tuofefiné. ʻOkú ne lava ʻo sio ki he mamahi hono tuofefiné. ʻOkú ne hohaʻa pe ʻe uesia fēfē ia ʻe he houtamaki fakamamahí. ʻOku fakatupu ʻe he mamata ʻa Siō ki hono fakamamahiʻi hono tuofefiné ke ne fakatokangaʻi ha meʻa kuo teʻeki ke ne fakatokangaʻi kimuʻa. ʻOkú ne fakatokangaʻi ʻa e ongo ʻokú ne fakatupu mo hono ngaahi kaungāmeʻá ki he niʻihi kehé. ʻOkú ne ongoʻi loto-foʻi mo fifili pe ko e hā ʻoku totonu ke ne fai ʻi he taimi ní.
-
Ko e hā ha ngaahi fili faingataʻa fekauʻaki mo e founga ʻoku totonu ke ne fai ʻe Siō ki he niʻihi kehé ʻe ala fakakaukau ke ne fai? Ko e hā e ʻuhinga ʻe ala faingataʻa ai ke fakahoko e ngaahi liliu ko ʻení?
Ke tokoni ke fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ki hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié ki he tūkungá, te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke nau fai ʻeni.
Fili ha taha ʻo e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻe tolu ki hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié ʻokú ke pehē ʻe ala ʻaonga kia Sioó. Fakakakato ʻa e ʻekitivitī ʻi lalo ʻoku fekauʻaki mo e tefitoʻi moʻoni naʻá ke filí.
Vakaiʻi e ngaahi fakakaukaú mo e ngaahi fehuʻí ʻaki ha fakakaukau ʻoku taʻengatá
Hiki ha lisi ʻo e meʻa kotoa pē ʻokú ke pehē ʻe finangalo ʻa e Tamai Hēvaní ke ʻiloʻi ʻe Sioó. Fakakaukau ki he ngaahi akonaki ʻo e folofolá hangē ko e Sēnesi 1:26–27 mo e 1 Samuela 16:7 ʻe lava ʻo tokoni ke tonu ange ʻene vakai kiate ia mo e niʻihi kehé.
Fekumi ki ha mahino lahi ange ʻo fakafou ʻi he ngaahi maʻuʻanga tokoni kuo fokotuʻu fakalangí
Hiki ha lisi ʻo e ngaahi folofolá pe ngaahi lea ʻi he konifelenisi lahí ʻe lava ke ako ʻe Siō ke tokoniʻi ia ke ne fili ke fakatomala mo liliú.
Te ke lava ʻo ʻalu ki he tab Konifelenisi Lahí ʻi he Gospel Library. ʻAlu ki he “Ngaahi Tefitó,” pea fili ha tefito ʻoku fekauʻaki mo e tūkunga ʻo Sioó, hangē ko e ʻofa faka-Kalaisí, manavaʻofá, faʻifaʻitakiʻangá, pe fakatomalá. Vakai ki ha lea pea kumi ha fakamatala te ne lava ʻo fakamālohia pe fakahinohinoʻi ʻa Siō.
Kapau ʻokú ke fiemaʻu tokoni ʻi hono kumi ha potufolofola, te ke lava ʻo toe vakaiʻi ʻa e ngaahi potufolofola fakataukei fakatokāteliné.
Ngāue ʻi he tuí
Ke fakahaaʻi e meʻa ʻe lava ke fai ʻe Sioó, faʻu ha kiʻi laʻipepa fakatātā ʻoku ʻi ai ha ʻīmisi ʻe tolu ki he ono ʻoku nau fakatātaaʻi e founga ʻe lava ai ʻa Siō ʻo ngāue ʻi he tui kia Sīsū Kalaisí. Fakakaukau ki he founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai ʻe Siō ʻene ʻilo kia Sīsū Kalaisí, ko ha konga ʻo hoʻo kiʻi laʻipepa fakatātaá.
Fakakaukau ke fakaafeʻi ha kau ako ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau akó. Kole ki he kau akó ke vahevahe ʻa e ngaahi fakakaukau ʻoku nau maʻu ʻi heʻenau fakafanongo ki honau toʻú.
Kapau naʻá ke huluʻi ʻa e vitioó, mahalo te ke fie huluʻi ʻa e toenga ʻo e vitioó mei he taimi 6:51 ki he 10:23. Te ke lava ʻo kole ki he kau akó ke nau kumi e founga naʻe ʻaonga pe fakaʻaongaʻi ai ʻe he talavoú ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ki hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié.
Kapau naʻá ke fakaʻaongaʻi ʻa e tūkungá, te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau faʻu ʻa e toenga ʻo e talanoá ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki. Fakaafeʻi e ngaahi kulupú ke nau faʻu e ongo konga ko ʻeni ʻo e talanoá:
-
Ko e tali ʻa Siō ki he kakai naʻá ne taʻeʻofa ki aí
-
Tali ʻa Siō ki hono ngaahi kaungāmeʻá
ʻOange ha taimi feʻunga maʻá e kau akó ke fakakakato ʻa e tūkungá. Hili iá te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau fai ha meʻa ʻi he ʻahó ni ke fakaʻaongaʻi ha tefitoʻi moʻoni ʻe taha pe lahi ange ʻo hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié ki ha tūkunga ʻoku nau fehangahangai pe te nau fehangahangai mo ia.
Fakaʻosi ʻaki hano vahevahe hoʻo fakamoʻoni ki he founga ʻe tokoniʻi ai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻa e kau akó ʻi he ngaahi faingataʻa fakatāutahá ʻi heʻenau sio kiate Kinaua ki ha fakahinohinó.