Seminelí
1 Samuela 17: Tēvita mo Kolaiate


“1 Samuela 17: Tēvita mo Kolaiate,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“1 Samuela 17: Tēvita mo Kolaiate,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

1 Samuela 17–18; 24–26; 2 Samuela 5–7: Lēsoni 74

1 Samuela 17

Tēvita mo Kolaiate

The boy David (from the Old Testament) is bent over with his slingshot in his left hand. Goliath, in full armor, is falling back as the stone hits him. The army can be seen in the background.

ʻI he taimi naʻe ʻalu ai ʻa Tēvita ke tau mo Kolaiaté, ko ha “tamasiʻi pē” ʻa Tēvita ʻo ne hanga atu kia Kolaiate, ko ha “tangata tau pē ia talu ʻene kei siʻí” (1 Samuela 17:33). Ka neongo ia, naʻe ʻiloʻi ʻe Tēvita ʻe ʻiate ia ʻa e ʻEikí, ʻa ia naʻe liliu lahi ʻaupito ai e meʻa kotoa. ʻI he ʻaho ní, te tau lava ʻo maʻu ha mālohi ʻi hotau ngaahi faingataʻaʻiá ʻi heʻetau kau fakataha mo Sīsū Kalaisi ke fehangahangai mo kinautolú. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke falala ʻa e kau akó ki he ʻEikí ʻi heʻenau fehangahangai mo honau ngaahi faingataʻaʻiá.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki ha ngaahi tūkunga ʻe ala fiemaʻu ai ke fakahaaʻi ʻe ha toʻu tupu ha loto-toʻa. ʻE lava ke kole ʻe he kau akó ki ha mēmipa ʻo e fāmilí pe kaungāmeʻa ha ngaahi aʻusia kuo nau maʻu ʻa ia ʻoku fiemaʻu ki ai ʻa e loto-toʻá.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko Hoku Kolaiaté

Kimuʻa pea kamata e kalasí, fakakaukau ke fakapipiki ha meʻi tepi pe kohiʻi ha peni fakaʻilonga ʻi he holisí ke fakaʻilongaʻi ʻa e lōloa ʻo Kolaiaté (meimei fute ʻe 9 ʻinisi ʻe 9, pe mita ʻe 3).

Fakaʻaliʻali ʻa e fakatātā mei he kamataʻanga ʻo e lēsoní.

  • Ko e hā e meʻa ʻokú ke ʻilo fekauʻaki mo e talanoa ʻo Tēvita mo Kolaiaté?

    Fakaafeʻi ha niʻihi ʻo e kau akó ke nau tuʻu ʻo fakafehoanaki honau māʻolungá mo e māʻolunga ʻo Kolaiaté ʻi he holisí. Poupouʻi ke nau fakakaukauloto pe ʻe fēfē ha fehangahangai mo Kolaiate ʻi ha tau tautau toko taha mo ia.

    Tā ha fakatātā lahi ʻi he palakipoé ʻo Kolaiate. Fakahingoa ia ko e Ko Hotau Ngaahi Faingataʻaʻiá. Fakaafeʻi e kau akó ke hiki e ngaahi faingataʻa ʻoku fehangahangai mo e toʻu tupú ʻi he tafaʻaki ʻo e fakatātā lahi ʻi he palakipoé.

  • Ko e hā ha ngaahi faingataʻa—lalahi pe iiki—ʻoku fehangahangai mo e toʻu tupú ʻi he ʻahó ni?

Hili hono hiki ʻe he kau akó ha ngaahi faingataʻa ʻi he palakipoé, fakaafeʻi kinautolu ke tā ha fakatātā lahi ʻi heʻenau tohinoa akó pea fakahingoa ia ko e Ko Hoku Faingataʻaʻiá. ʻE lava ke hiki ʻe he kau akó ha faingataʻa fakataautaha ʻi he tafaʻaki ʻo ʻenau fakatātaá. Fakaafeʻi e kau akó ke fakalaulauloto fakalongolongo ki he ngaahi meʻá ni:

Fakalaulauloto ki ha faʻahinga faingataʻa pē te ke ala maʻu ʻi hoʻo moʻuí. Fili ha faingataʻa ʻe taha ke ke tokanga taha ki ai ʻi he ʻahó ni. Fakakaukau ki he loto-falala ʻokú ke maʻu ʻe lava ke tokoniʻi ai koe ʻe he ʻEikí ʻi he faingataʻa ko ʻení. Lekooti hoʻo ngaahi fakakaukaú ʻi hoʻo tohinoá.

ʻI hoʻo ako ʻa e 1 Samuela 17, fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke ʻiloʻi ʻa e founga te ke lava ai ʻo fakaafea e tokoni ʻa e Fakamoʻuí ke ke fehangahangai mo ho faingataʻaʻiá.

Tuí kae ʻikai ko e ilifiá

Ke tokoni ke mahino ki hoʻo kau akó ʻa e puipuituʻa ʻo e talanoa ko ʻení, te ke lava ʻo vahevahe ha faʻahinga fakaikiiki mei he palakalafi ko ʻení naʻe ʻikai vahevahe ʻe he kau akó ʻi he kamataʻanga ʻo e lēsoní.

Naʻe tau ʻa ʻIsileli mo e kau Filisitiá. Naʻe fai ʻe ha tangata toʻa Filisitia ko Kolaiate ha pole. Naʻá ne pehē kapau ʻe ikunaʻi ia ʻe ha taha ʻo e kau ʻIsilelí ʻi ha fehangahangai tuʻo taha pē, ʻe tukulolo leva ʻa e kau Filisitiá pea nau hoko ko e kau tamaioʻeiki ki ʻIsileli. Ka ʻo kapau ʻe ikuna ʻa Kolaiate, ʻe hoko ʻa ʻIsileli ko ha kau tamaioʻeiki ki he kau Filisitiá. ʻI ha ʻaho ʻe 40, naʻe haʻu ʻa Kolaiate ʻo poleʻi e kakai ʻIsilelí ke nau tau. Naʻe manavahē ʻa e Tuʻi ko Saulá mo e kau tau ʻa ʻIsilelí. Naʻe haʻu ʻa Tēvita ke ʻave ha meʻakai ki hono ngaahi taʻoketé ʻa ia ko ha kau sōtia ʻi he taú. Naʻá ne fanongo ki he pole ʻa Kolaiate ki he kau tau ʻa ʻIsilelí (vakai, 1 Samuela 17:1–25).

Lau ʻa e 1 Samuela 17:26, ʻo kumi e tali ʻa Tēvita ʻi heʻene fanongo ki he pole ʻa Kolaiate ki he kau tau ʻa ʻIsilelí.

  • Ko e hā e meʻa ʻoku makehe kiate koe ʻi he tali ʻa Tēvitá?

Ke tokoni ke ako ʻe he kau akó ʻa e ngaahi veesi ko ʻení, te ke lava ʻo fakaafeʻi ha kau ako ʻe toko tolu ʻe loto-fiemālie ke lau ʻa e ngaahi konga ʻo e Tuʻi ko Saulá, Tēvitá, mo e tokotaha fakamatalá.

Lau ʻa e 1 Samuela 17:31–37, ʻo kumi e ʻuhinga naʻe fuʻu loto-falala ai ʻa Tēvita ki he “ʻOtua moʻuí” (veesi 36).

Ke tokoni ke fakakaukauloto e kau akó ki he ngaahi veesi ko ʻení, te ke lava ʻo huluʻi e vitiō “Tēvita mo Kolaiate” mei he taimi 0:00 ki he 1:20 pe “ʻE Fakamoʻui Au ʻe he ʻEikí” mei he taimi 0:47 ki he 1:59. ʻE maʻu ʻa e ongo vitioó fakatouʻosi ʻi he ChurchofJesusChrist.org.

2:36
3:30
  • Ko e hā e meʻa naʻe ako ʻe Tēvita fekauʻaki mo e ʻEikí naʻá ne maʻu ai ha loto-falala ke tau mo Kolaiaté?

    fakaʻilonga seminelí ʻI hono tokoniʻi e kau akó ke nau fakamatalaʻi e ngaahi tefitoʻi moʻoni fakauluí ʻi he lea pē ʻanautolú, ʻe lava ke ne fakaloloto ange ʻenau mahino ki he folofolá mo e ngaahi lea ʻa e kau palōfitá. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko hono fai ha ngaahi fehuʻi vakaiʻi hili hano vahevahe ʻe ha tokotaha ako ha fakamatala. Ko ha sīpinga ʻa e fehuʻi ko ʻení.

    (Ki ha ako lahi ange ʻi hono tokoniʻi ʻo e kau akó ke fakamatalaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni fakauluí, vakai, “Tukutaha e tokangá ki he ngaahi moʻoni ʻoku nau tataki ki he uluí mo langaki ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí” ʻi he Fakatupulaki ʻa e Ngaahi Taukei ʻa e Faiakó.)

  • ʻE tokoniʻi fēfē kitautolu ʻe he meʻa naʻe ako ʻe Tēvita fekauʻaki mo e ʻEikí ʻi heʻetau fehangahangai mo hotau ngaahi faingataʻaʻiá?

Ko e tefitoʻi moʻoni ʻe taha ʻe ala fakamatalaʻi ʻe he kau akó ʻi he lea pē ʻanautolú ko e taimi ʻoku tau falala ai ki he ʻEikí, te Ne tokoniʻi kitautolu ke tau fehangahangai mo hotau ngaahi faingataʻaʻiá.

Falala ki he ʻEikí

Lau ʻa e 1 Samuela 17:38–51, ʻo kumi e ngaahi founga naʻe fakafalala ai ʻa Tēvita ki he ʻEikí ʻi heʻene fehangahangai mo Kolaiaté. Fakakaukau ke fakaʻilongaʻi ʻa e meʻa ʻokú ke maʻú.

Kapau naʻe lau ʻe he kau akó ha ngaahi konga kehekehe ʻo e talanoá, te nau lava ʻo hokohoko atu hono fai iá ki he ngaahi veesi ko ʻení. Te ke lava ʻo tānaki atu ha tokotaha ako ʻe taha ki he konga ʻa Kolaiaté.

Te ke lava foki ʻo fakaʻosi ha taha ʻo e ngaahi vitiō ko ʻení: “Tēvita mo Kolaiate” mei he taimi 1:20 ki he 2:36 pe “ʻE Fakamoʻui Au ʻe he ʻEikí” mei he taimi 1:59 ki he 3:23.

2:36
3:30
  • Naʻe fakahaaʻi fēfē ʻe Tēvita naʻá ne falala ki he ʻEikí?

ʻE lava ke tali e kau akó ʻaki ha ngaahi tali kehekehe, hangē ko e taimi naʻe vete ai ʻe Tēvita e teunga tau ʻa e tuʻí pea fili ha ngaahi foʻi maka mo ha maka tā ko ha meʻataú (veesi 39–40) pe ko e taimi naʻá ne fakamoʻoni ai kia Sīsū Kalaisí (veesi 45–47). Kole ki he kau akó ke fakamatalaʻi ʻa e founga naʻe fakahaaʻi ai ʻe he ngāue takitaha ʻa e founga naʻe falala ai ʻa Tēvita ki he ʻEikí.

Ko e fehangahangai mo hotau ngaahi faingataʻaʻiá

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha foʻi maka ʻe nima pe tā ha foʻi maka ʻe nima ʻi he palakipoé (vakai, 1 Samuela 17:40). ʻE lava ke fakafofongaʻi ʻe he ngaahi foʻi maka ko ʻení ha ngaahi founga te tau lava ai ʻo falala ki he ʻEikí ʻi heʻetau fehangahangai mo hotau ngaahi faingataʻaʻiá. Fakakaukau ke vahevahe ʻa e kau akó ki ha ngaahi hoa pe ngaahi kulupu iiki ke muimui ʻi he ngaahi fakahinohino ʻi laló. Te nau lava ʻo hiki ʻenau ngaahi talí ʻi he palakipoé ʻi he tafaʻaki ʻo e ngaahi foʻi maká.

Fili ha taha ʻo e ngaahi faingataʻa ʻoku hiki ʻi he palakipoé ʻi lalo ʻi he Ko Hotau Ngaahi Faingataʻaʻiá.

Feinga ke ʻiloʻi ha founga ʻe nima, tautautefito ki he faingataʻa naʻá ke filí, ʻa ia ʻe lava ke falala ai ha taha ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi heʻene fehangahangai mo e faingataʻa ko ʻení. Fakamatalaʻi ʻa e ʻuhinga naʻá ke fili ai ʻa e ngāue takitaha.

Fakaafeʻi ha kau ako ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau aleaʻí.

  • Kuo tokoniʻi fēfē koe pe ko ha taha ʻokú ke ʻiloʻi ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ke fehangahangai mo ha faingataʻa?

  • Ko e hā ha ngaahi ngāue naʻá ke fai pe ko e tokotaha ko iá ke maʻu ʻEna tokoní?

Naʻe fakamoʻoni ʻa ʻEletā Tieta F. ʻUkitofa ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ki he founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kitautolu ʻe Sīsū Kalaisi ke fehangahangai mo e ngaahi faingataʻá:

14:11
Official portrait of Elder Dieter F. Uchtdorf of the Quorum of the Twelve Apostles, 2006.Called as Second Counselor in the First Presidency, 3 February 2008.Made official portrait in 2008 replacing portrait taken in 2004.

Kapau naʻe tuʻu ʻi heni e Fakamoʻuí ʻi he ʻahó ni, te Ne fakahaaʻi mai ʻEne ʻofa taʻe fakangatangata ʻiate koé, mo ʻEne falala kakato kiate koé. Te Ne talaatu te ke lava ke fai ʻeni. Te ke lava ʻo langa ha moʻui fonu ʻi he fiefiá mo e nēkeneká, koeʻuhí ko Sīsū Kalaisi hoʻo mālohingá. (“Ko Sīsū Kalaisi ʻa e Mālohinga ʻo e Toʻu Tupú,” Liahona, Nōvema 2022, 12)

  • Ko e hā e meʻa ʻokú ke ʻilo fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi ʻe lava ʻo tokoni ke ke fehangahangai mo ho ngaahi faingataʻaʻiá ʻi he loto-falala lahi ange kiate Ia?

Fehangahangai mo Hotau Kolaiate fakatāutahá

Fakaʻaliʻali e ngaahi fakahinohino ko ʻení.

Fakakaukau ki he faingataʻa fakataautaha naʻá ke tohi fekauʻaki mo ia kimuʻa ʻi hoʻo tohinoá. Fekumi ki ha ngaahi ueʻi mei he Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke fili ha founga ʻe taha te ke lava ai ʻo falala ki he ʻEikí ke fehangahangai mo e faingataʻa ko iá.

Tā ha foʻi maka ʻe taha pe lahi ange ʻi hoʻo tohinoa akó. Hiki ʻa e meʻa te ke faí mo e founga te ke fakahoko ai iá ʻi he tafaʻaki pe ʻi loto ʻi he ngaahi foʻi maká.

Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe.

Fakamoʻoni ki he malava mo e holi ʻa e Fakamoʻuí ke tokoniʻi e kau akó ʻi honau ngaahi faingataʻaʻiá. Fakahaaʻi hoʻo falala ki he ivi malava hoʻo kau akó ke fehangahangai mo honau ngaahi faingataʻaʻiá fakataha mo Sīsū Kalaisí.