Seminelí
Sēnesi 22: Ko ha Fakataipe ʻo Sīsū Kalaisi


“Sēnesi 22: Ko ha Fakataipe ʻo Sīsū Kalaisi,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Sēnesi 22: Ko ha Fakataipe ʻo Sīsū Kalaisi,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Sēnesi 18–23: Lēsoni 27

Sēnesi 22

Ko ha Fakataipe ʻo Sīsū Kalaisi

Abraham and Isaac. Abraham looking toward the heavens with a knife in his hand.  Isaac laying on the alter.  The Gospel in the Old Testament (Religious Tract Society, 1908).

Mahalo he ʻikai teitei mahino kakato ki hotau ʻatamai fakamatelié ʻa e fekau ongo moʻoni naʻe fai ʻe he ʻOtuá kia ʻĒpalahame ke feilaulauʻi hono foha ko ʻAisaké. Naʻe fakalahi ʻe he palōfita Nīfai ko Sēkopé ʻetau mahino ki he fakataipe mālohi ʻo e fekau ko ʻení ʻi heʻene akoʻi ko e feilaulaú ko ha “tatau ia ʻo e feilaulau ʻaki ʻe he ʻOtuá ʻa hono ʻAlo pē Taha naʻe Fakatupú” (Sēkope 4:5). ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ʻa e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi maʻanautolú.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke feinga ke ʻiloʻi ha potufolofola kuo nau maʻu ʻa ia ʻoku tokoni ke nau ʻiloʻi ʻa e ʻofa ʻoku maʻu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kitautolú. ʻAi ke nau omi mateuteu ke vahevahe ia.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko e ʻofa ʻa e ʻOtuá

Fakakaukau ke kamata e lēsoní ʻaki hano vahevahe e fakamatala ko ʻení.

Naʻe fakamatalaʻi ʻe Palesiteni Tieta F. ʻUkitofa ʻo e Kau Palesitenisī ʻUluakí ʻi heʻene kei hoko ko ha mēmipa ʻo e Kau Palesitenisī ʻUluakí, ʻa e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní ki Heʻene fānaú:

19:44
Official portrait of Elder Dieter F. Uchtdorf of the Quorum of the Twelve Apostles, 2006.Called as Second Counselor in the First Presidency, 3 February 2008.Made official portrait in 2008 replacing portrait taken in 2004.

Fakakaukau ki he ʻofa haohaoa mo kānokato taha te ke lava ʻo mafakakaukauʻí. Liunga e ʻofa ko iá ʻaki ha fika kilukilua—ko e lahi ia ʻo e ʻofa ʻa e ʻOtuá kiate koé.

ʻOku ʻikai ʻafio ʻa e ʻOtuá ia ki he tangata ʻi tuʻá. ʻOku ou tui ʻoku ʻikai Haʻane teitei tokanga pe ʻoku tau nofo ʻi ha fale fakatuʻi pe fale ʻakau, pe ʻoku tau talavou pe palakū, pe ʻoku tau ʻiloa pe taʻeʻiloa. Neongo ʻoku tau taʻekakato, ka ʻoku ʻofa kakato pē ʻa e ʻOtuá ʻiate kitautolu. Neongo ʻoku ʻikai ke tau haohaoa, ka ʻokú Ne ʻofa haohaoa ʻiate kitautolu. Neongo te tau ongoʻi hē mo [taumuʻa valea], ka ʻoku [fālute] kakato kitautolu ʻe he ʻofa ʻa e ʻOtuá. (“Ko e ʻOfa ʻa e ʻOtuá,” Liahona, Nōvema 2009, 22)

  • Makehe mei he ngaahi lea naʻe fakaʻaongaʻi ʻe Palesiteni ʻUkitofá, ko e hā ha ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea kehe te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ke fakamatalaʻi ʻaki e ʻofa ʻa e ʻOtuá kiate kitautolú?

Ke tokoniʻi e kau akó ke fakaʻaongaʻi fakataautaha ʻa e lēsoní ki heʻenau moʻuí, fakaafeʻi kinautolu ke fakakaukau ki he tuʻo lahi ʻo ʻenau ongoʻi pe ʻiloʻi ʻa e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kinautolú. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi kinautolu ke fakakaukau ki he ngaahi fehuʻi ʻoku nau lolotonga maʻu fekauʻaki mo e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

Poupouʻi e kau akó ʻi heʻenau ako he ʻaho ní ke nau tokanga ki he ngaahi ueʻi mei he Laumālie Māʻoniʻoní ʻe lava ʻo tokoni ke nau ongoʻi e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

Ko ha fakahaaʻi ʻo e ʻofa ʻa e ʻOtuá

ʻOku ʻi he folofolá ha ngaahi akonaki lahi ʻokú ne fakamatalaʻi e ʻofa ʻoku maʻu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kitautolú. Ko e sīpinga ʻe taha ʻoku ʻi he Sione 3:16.

Lau ʻa e Sione 3:16, ʻo kumi ʻa hono fakahaaʻi maʻongoʻonga taha ʻo e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní.

Te ke fakamatalaʻi fakanounou fēfē ʻa e meʻa naʻá ke ʻiló?

ʻE lava ke vahevahe ʻe he kau akó ha meʻa hangē ko Naʻe fakahaaʻi ʻe he Tamai Hēvaní ʻa ʻEne ʻofa kiate kitautolú ʻi he feilaulauʻi Hono ʻAlo ko Sīsū Kalaisí.

  • ʻOku fakahaaʻi fēfē ʻe he feilaulau fakalelei ʻa e Fakamoʻuí ʻa e ʻofa ʻoku maʻu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi maʻatautolú?

Ko e fekauʻi ʻo ʻĒpalahame ke feilaulau ʻaki hono fohá

Fakamatalaʻi ange, ʻe ako ʻe he kau akó he ʻahó ni ha fakamatala te ne lava ʻo akoʻi kitautolu fekauʻaki mo e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻoku fakahaaʻi ʻi he Fakalelei ʻa e Fakamoʻuí.

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e fakatātā ko ʻení.

The Old Testament prophet standing beside an altar.  Abraham's son Isaac is strapped to the altar.  Abraham is holding a dagger in the air as he prepares to sacrifice Isaac. An angel is appearing before Abraham and commanding him to not sacrifice his son.
  • Ko e hā ʻokú ke ʻilo fekauʻaki mo e aʻusia ko ʻení mei he moʻui ʻa ʻĒpalahame mo ʻAisaké?

Hili hono vahevahe ʻe he kau akó ʻenau ngaahi talí, fakamatalaʻi ʻeni.

ʻE lava ke akoʻi kitautolu ʻe he fakamatala kau kia ʻĒpalahame mo ʻAisaké fekauʻaki mo e ʻofa naʻe fakahaaʻi mai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi he feilaulau fakalelei ʻa e Fakamoʻuí.

Lau ʻa e Sēkope 4:5, ʻo kumi e meʻa naʻe akoʻi ʻe Sēkope fekauʻaki mo e fakamatala ko ʻení.

  • Ko e hā e meʻa naʻá ke maʻú?

ʻI hono ako ʻe he kau akó ʻa e fakamatala kia ʻĒpalahame mo ʻAisake ʻi he Sēnesi 22, fakaafeʻi kinautolu ke tokanga ki he meʻa ʻe lava ke akoʻi ai kinautolu ʻe he fakamatala ko ʻení fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

Ke teuteuʻi e kau akó ke fai ʻení, fakakaukau ke ʻai ha kōlomu ʻe ua ʻi he palakipoé. Fakahingoa e kōlomu ʻe taha ko ʻĒpalahame mo ʻAisake pea kōlomu ʻe tahá ko e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi e kau akó ke faʻu ʻa e saati ko ʻení ʻi heʻenau tohinoa akó.

ʻE lava ke fakakakato ʻe he kau akó ʻa e ʻekitivitī ko ʻení ʻiate kinautolu pē pe mo hanau hoa. Fakakaukau ke vahevahe ha sīpinga ʻe taha mei he saati kuo kakató (ʻoku maʻu kimui ange ʻi he lēsoní) kimuʻa pea kamata e ako ʻa e kau akó.

Lau ʻi he faʻa lotu ʻa e Sēnesi 22:1–14, ʻo kumi e ngaahi faitatau ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Fakaʻilongaʻi ha ngaahi kupuʻi lea mahuʻingamālie ʻi he folofolá. Lekooti hoʻo ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo e meʻa ʻoku akoʻi ʻe he ngaahi kupuʻi lea ko ʻení fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

ʻOku ʻi he saati ko ʻení ha ngaahi sīpinga ʻo e ngaahi fakakaukau ʻe ala maʻu ʻe he kau akó lolotonga ʻenau ako e fakamatala ko ʻení. ʻO ka fiemaʻu, te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi e ngaahi sīpinga ko ʻení ke tokoniʻi e kau akó ʻi heʻenau akó. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo vahevahe ʻa e fakakaukau fekauʻaki mo e fonua ko Mōliá (vakai, Sēnesi 22:2) kimuʻa pe hili e ako ʻa e kau akó.

ʻĒpalahame mo ʻAisake

Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi

Sēnesi 22:2, 12—“ho foha pē taha”

Ko Sīsū Kalaisi ʻa e ʻAlo Pē Taha ʻo e Tamai Hēvaní naʻe Fakatupú (vakai, Sione 3:16).

Sēnesi 22:2—“ko e fonua ko Mōliá”

“Ko e feituʻu ʻoku ʻiloa tukufakaholo ko e feituʻu naʻe tuku hake ai ʻe ʻĒpalahame ʻa ʻAisake … ʻi he feituʻu tatau pē ʻe feilaulauʻi ai ʻe he Tamaí ʻa Hono ʻAló” (Old Testament Student Manual, 3rd ed. [2003], 77).

Sēnesi 22:2—“ko e feilaulau tutu”

Ko e feilaulau tutú ko ha faʻahinga feilaulau ʻaki ia ʻo e monumanú. Ko e feilaulau ʻaki e monumanú ko ha fakataipe ia kia Sīsū Kalaisi (vakai, Mōsese 5:4–7).

Sēnesi 22:6—“toʻo … ʻa e fefie ki he feilaulau tutú, ke fua ia ʻe hono foha ko ʻAisaké”

Naʻe fua ʻe Kalaisi Hono kolosí (vakai, Sione 19:16–18).

Sēnesi 22:7–8—“ʻE tokonaki ʻe he ʻOtuá maʻana ha lami”

Naʻe fekauʻi mai ʻe he Tamai Hēvaní Hono ʻAló, ʻa e Lami ʻa e ʻOtuá, ko ha feilaulau fakalelei (vakai, Sione 1:29).

Sēnesi 22:9—“haʻi hono foha ko ʻAisaké … ʻo ne hilifaki ia ki he funga ʻesi feilaulaú”

Naʻe fakamaʻu ʻa Kalaisi ki he kolosí ʻaki ha ngaahi foʻi faʻo (vakai, 1 Nīfai 11:33).

Hili hono maʻu ʻe he kau akó ha taimi ke ako aí, ʻoange ha faingamālie ke nau vahevahe ʻa e meʻa naʻe akoʻi ange ʻe he Laumālié ʻi heʻenau ako ʻa e ngaahi veesi ko ʻení. ʻE lava ke ke ʻeke ange ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení ko ha konga ʻo e alēleá.

  • Ko e hā e meʻa naʻá ke ako fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi mei he talanoa ʻo ʻĒpalahame mo ʻAisaké?

  • Ko e hā ha niʻihi ʻo e ngaahi fakataipe ʻo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi naʻe mahuʻingamālie taha kiate koé? Ko e hā hono ʻuhingá?

Ko e ʻofa ʻa e ʻOtuá maʻakú

ʻOange ha faingamālie ki he kau akó ke nau fakakaukau ki he ʻofa ʻoku maʻu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kinautolú. Ke teuteuʻi kinautolu ke fakakaukaú, te ke lava ʻo hivaʻi pe fanongo ki ha foʻi himi ʻoku nofotaha ʻi he ʻofa ko iá, hangē ko e “Naʻe ʻOfa Pehē ʻa e ʻOtuá” (Ngaahi Himí, fika 106).

Te ke lava foki ʻo fakakaukau ke vahevahe ʻa e fakamatala ʻa Palesiteni Tālini H. ʻOakesí ʻi he Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé.

  • ʻE tokoniʻi fēfē hoʻo moʻuí ʻi hoʻo manatuʻi e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí?

  • Ko e hā ha meʻa kuo tokoni pe ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke ongoʻi ʻa e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí?

Fakaʻosi e lēsoní ʻaki hono fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki he meʻa kuo nau ako mo ongoʻi he ʻahó ni fekauʻaki mo e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kinautolú. Fakaafeʻi ke hiki ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e ongo fakalaumalié ʻi heʻenau tohinoa akó. Fakakaukau ke vahevahe hoʻo fakamoʻoni fekauʻaki mo e ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi kiate kitautolu takitahá. Poupouʻi e kau akó ke nau fekumi ki ha ngaahi aʻusia te ne tokoniʻi maʻu pē kinautolu ke nau ongoʻi e ʻofa ʻa e ʻOtuá kiate kinautolú.