“Sēnesi 1:26–27: ‘Naʻe Ngaohi ʻa e Tangatá ʻe he ʻOtuá ʻi Hono Tataú,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni maʻá e Faiako Seminelí (2026)
“Sēnesi 1:26–27: ‘Naʻe Ngaohi ʻa e Tangatá ʻe he ʻOtuá ʻi Hono Tataú,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni maʻá e Faiako Seminelí
Sēnesi 1–2; Mōsese 2–3; ʻĒpalahame 4–5: Lēsoni 8
Sēnesi 1:26–27
“Naʻe Ngaohi ʻa e Tangatá ʻe he ʻOtuá ʻi Hono Tataú”
Lolotonga e vahaʻataimi hono ono ʻo e fakatupú, naʻe fakatupu ʻe he ʻOtuá ʻa e tangatá mo e fefiné. Ko e taha kotoa pē ʻi he māmaní ko ha foha pe ʻofefine ʻofeina ia ʻo ha mātuʻa fakalangi pea ʻoku nau maʻu ha natula mo e ikuʻanga fakalangi. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ongoʻi ʻe he kau akó ʻa e mahuʻinga ʻo honau tuʻunga totonú mo e meʻa te nau malava ʻi heʻenau hoko ko e ngaahi foha mo e ngaahi ʻofefine ʻo ha mātuʻa fakalangi.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke ako maʻuloto pe fakamanatu ʻa e ngaahi laine kamataʻanga ʻo e kaveinga ʻo e Kau Finemuí mo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné pea ke nau fakakaukau ki he mahuʻinga ʻo e fakamatala takitaha:
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ngaahi tuʻunga totonú mo e ngaahi fakahingoá
Fakakaukau ke tā ha fakahokohoko fakataimi (timeline) ʻi he palakipoé pea fakaafeʻi ʻa e kau akó ke faʻu haʻanau fakahokohoko fakataimi ʻi heʻenau tohinoa akó. ʻOku ʻoatu ʻi lalo ha sīpinga ʻo e fakahokohoko fakataimí.
Tā ha laine hangatonu ʻokú ne fakafofongaʻi hoʻo moʻuí pea fakahingoa ʻaki ia ha ngaahi tuʻunga pe hingoa kehekehe kuó ke maʻu ʻi he kuohilí, pe ʻokú ke lolotonga maʻú, pe ʻamanaki ke maʻu ʻi he kahaʻú. ʻE lava ke kau heni ʻa e, “kaungāmeʻa,” “tokotaha ako,” pe ko ha ngāue pe uiuiʻi kuó ke maʻu. Ko ha sīpinga ʻeni:
-
Ko e hā ha ngaahi hingoa naʻá ke fili ke fokotuʻu ʻi hoʻo fakahokohoko fakataimí? Ko e hā hono ʻuhingá?
-
Ko e hā ha ngaahi founga ʻe lava ke tākiekina ai ʻe he ngaahi hingoá ni ʻa e ngaahi fili ʻokú ke faí?
Naʻe fakamatalaʻi ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ʻa e founga ʻe lava ke uesia ai kitautolu ʻe he founga ʻoku tau fakahingoa ʻaki kitautolú.
ʻE malava ke fakafiefia ʻa e ngaahi hingoá mo fakahaaʻi hoʻo poupoú ʻi ha faʻahinga meʻa lelei pē. ʻE lahi ha ngaahi hingoa ʻe liliu maʻau ʻi he taʻau ʻo e taimí. Pea ʻoku ʻikai ke mahuʻinga tatau ʻa e ngaahi hingoa kotoa pē. Ka ʻo kapau ʻe fetongi ʻe ha faʻahinga hingoa ʻa e meʻa mahuʻinga taha ʻoku ʻiloʻi ʻaki koé, ʻe malava pē ke ke faingataʻaʻia fakalaumālie. (“Ngaahi Fili ki he Taʻengatá” [fakataha lotu fakamāmani lahi maʻá e kakai lalahi kei talavoú, 15 Mē 2022], broadcasts.ChurchofJesusChrist.org)
-
ʻOkú ke pehē ko e hā ha ngaahi fakahingoa ʻe niʻihi ʻe lava ke fakaholomui fakalaumālie?
Fānau ʻa ha ongomātuʻa fakalangi
Lau ʻa e Sēnesi 1:26–27 pea mo e fakamatala ko ʻeni mei he “Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmaní,” ʻo kumi ha ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo ho tuʻunga taʻengatá.
Ko e Sēnesi 1:26–27 ko ha potufolofola fakataukei fakatokāteline ia. Fakakaukau ke fakaafeʻi ʻa e kau akó ke fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi potufolofola fakataukei fakatokāteliné ʻi ha founga makehe koeʻuhí ke nau lava ʻo maʻu ngofua kinautolu.
Ko e kakai kotoa pē—ʻa e tangata mo e fefine—naʻe fakatupu ia ʻi he tatau ʻo e ʻOtuá. Ko e toko taha fakafoʻituitui kotoa pē ko e foha mo e ʻofefine ia ʻo ha mātuʻa fakalangi, pea ʻi heʻene peheé, ʻoku maʻu ai ʻe he toko taha kotoa pē ha natula fakalangi pea mo ha ikuʻanga pau. Ko e tuʻunga tangata pe fefiné ko ha ʻulungaanga mahuʻinga ia ʻoku ʻiloʻi ai ʻa e tuʻunga mo e taumuʻa ʻo e tokotaha fakafoʻituituí, ʻi he maama fakalaumālié, mo e moʻui fakamatelié pea mo e taʻengatá. (“Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmani,” ChurchofJesusChrist.org)
-
Ko e hā ha ngaahi fakakaukau naʻá ke maʻu fekauʻaki mo ho tuʻunga taʻengatá?
Ko e moʻoni ʻe taha mahalo naʻe ʻilo ʻe he kau akó ko e ngaahi foha mo e ngaahi ʻofefine kitautolu ʻo ha ongomātuʻa fakalangi, naʻe fakatupu ʻi Hona tataú. Fakaafeʻi ʻa e kau akó kapau kuo teʻeki ke ke fakaafeʻi kinautolu ke tohiʻi ʻa e “Fānau ʻa e ʻOtuá” ʻi heʻenau fakahokohoko fakataimí.
-
ʻOkú ke pehē ʻoku ʻuhinga ki he hā ke fakatupu ʻi he tatau ʻo e ʻOtuá?
Naʻe vahevahe ʻe Palesiteni Tōmasi S. Monisoni (1927–2018) ʻa e fakakaukau ko ʻení fekauʻaki mo e fakatupu ʻi he tatau ʻo e ʻOtuá.
ʻOku maʻu ʻe he ʻOtua ko ʻetau Tamaí, ha telinga ke Ne fakafanongo ʻaki ki heʻetau ngaahi lotú. ʻOkú Ne maʻu ha fofonga ke Ne ʻafio mai ʻaki ki heʻetau ngaahi ngāué. ʻOkú Ne maʻu ha ngutu ke folofola mai ʻaki kiate kitautolu. ʻOkú Ne maʻu ha mafu ke Ne ongoʻi manavaʻofa mo ʻofa mai ai kiate kitautolu. ʻOkú Ne moʻoni. ʻOkú Ne moʻui. Ko ʻEne fānau kitautolu, naʻe fakatupu ʻi Hono tataú. ʻOku tau fōtunga tatau mo Ia pea ʻokú Ne fōtunga tatau mo kitautolu. (“I Know That My Redeemer Lives,” Ensign, Apr. 1990, 6)
-
ʻOkú ke pehē ko e hā ʻe mahuʻinga ai ke fakamuʻomuʻa ho tuʻunga ko e fānau ʻa e ʻOtuá ʻi ha toe tuʻunga ʻokú ke maʻu?
ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau fakalaulauloto ki he mahuʻinga honau tuʻunga ko e fānau ʻa e ʻOtuá kiate kinautolú. ʻE lava ke fakaafeʻi ʻe hono fai iá ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke fakamoʻoni ki he moʻoní pe tokoni ke teuteuʻi ʻa e fakakaukau mo e loto ʻo e kau akó ke akoʻi.
-
Ko e hā ha ngaahi pole te ne lava ʻo ʻai ke faingataʻa hoʻo tui pe manatuʻi ko ha fānau koe ʻa e ʻOtuá, naʻe fakatupu ʻi Hono tataú?
Fakakaukau ke hiki ʻa e ngaahi tali ʻa e kau akó ki he fehuʻi kimuʻá ʻi he palakipoé. ʻE lava ke kau ʻi he ngaahi tali ʻe ʻoatú ʻa e ʻikai mahino ki ha kakai ʻe niʻihi ʻa e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ʻa e hoko ko ha fānau ʻa e ʻOtuá, ʻoku nau fāinga ke ongoʻi ʻa e ʻofa ʻa e ʻOtuá, pe ʻoku tohoakiʻi kinautolu ʻe he ngaahi meʻa ʻoku ʻikai fuʻu mahuʻingá. Kapau ʻoku ʻi ai ha ngaahi fehuʻi ʻa e kau akó fekauʻaki mo e tuʻunga tangata pe fefiné, muimui ki he sīpinga ʻa e Fakamoʻuí ʻi hoʻo akoʻi ʻEne tokāteliné ʻi ha founga ʻokú ne ʻomi ʻa e mahinó, ʻamanaki leleí, mo e fakamoʻuí. Fakamoʻoni ʻoku ʻofa ʻa e ʻOtuá ʻi Heʻene fānaú kotoa pea te Ne tokoniʻi ʻa e kau akó ke fakamahinoʻi ʻenau ngaahi fehuʻí ʻi heʻenau fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ki hono maʻu ʻo e ʻilo fakalaumālié.
Ki ha fakakaukau ki he founga ke tokoniʻi ai ʻa e kau akó ʻi he ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e tuʻunga tangata pe fefiné, vakai ki he Ngaahi ʻEkitivitī Fakalahi ki he Akó.
Ngaahi lea ʻo e folofolá mo e kau palōfitá
ʻOange ki he kau akó ʻa e laʻipepa tufa ko e “Fānau Au ʻa e ʻOtuá.” Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fekumi ki ha tataki fakalaumālie mei he ʻOtuá ʻi heʻenau akó ke tokoni ke nau ʻiloʻi hono mahuʻinga ʻo honau tuʻunga fakalangí. Makehe mei he laʻipepa tufá, te ke lava ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fakamanatu ʻa e ngaahi akonaki ʻoku maʻu ʻi he ngaahi kaveinga ʻo e Kau Finemuí mo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné. ʻE lava ke fakahoko fakafoʻituitui pe fakakulupu iiki ʻeni ʻe he kau akó.
ʻI he ʻosi ʻa e ako ʻa e kau akó, te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau akó mo e kalasí pe ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki. Te ke lava foki ʻo fai ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Ko e hā naʻá ke maʻu mei he ngaahi maʻuʻanga tokoni naʻá ke akó naʻe mahuʻingamālie kiate koe?
-
ʻE liliu fēfē nai ʻe hoʻo ʻiloʻi ko ha fānau koe ʻa e ʻOtuá ʻa e anga hoʻo vakai kiate koe mo e niʻihi kehé?
-
Kuo tokoniʻi fēfē hoʻo moʻuí ʻe he ʻilo ki ho tuʻunga fakalangí mo e meʻa te ke malavá?
Kapau ʻe ʻaonga ki he kau akó haʻanau sio ki ha sīpinga ʻo e founga ʻe lava ke liliu ai kinautolu ʻe hono ʻiloʻi honau tuʻunga taʻengatá, fakakaukau ke mamata ʻi he “Running Toward the Light” (17:34), ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org, mei he taimi 11:00 ki he 15:19. ʻI he foʻi vitiō ko ʻení, naʻe vahevahe ai ʻe ʻEletā Pita M. Sionisoni ʻo e Kau Fitungofulú ʻene aʻusia ʻi heʻene ʻilo ko e fānau ia ʻa e ʻOtuá pea mo e ivi tākiekina ʻo e ʻilo ko iá ʻi heʻene moʻuí. Hili ʻa e vitioó, te ke lava ʻo fakaafeʻi ha kau ako ke vahevahe ʻa e meʻa naʻe ongo kiate kinautolu mei he pōpoaki ʻa ʻEletā Sionisoní.
Fakakaukauloto ki ho tuʻunga totonú
ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau fakakaukau ki he meʻa kuo nau ako fekauʻaki mo honau tuʻunga totonú mo e meʻa te nau malava ʻi heʻenau hoko ko e ngaahi ʻofefine mo e ngaahi foha ʻo ha mātuʻa fakalangí. Fakaafeʻi kinautolu ke lekooti ʻi heʻenau tohinoa akó ha faʻahinga ongo pe ʻilo ne nau maʻu ʻa ia ʻoku nau fie manatuʻi. Fakakaukau ke fakaʻosi ʻaki hano hivaʻi fakakalasi ʻa e “Fānau Au ʻa e ʻOtuá” pea vahevahe hoʻo fakamoʻoni fekauʻaki mo e hoko ko ha fānau ʻa e ʻOtuá.
Ako Ma‘uloto
Mahalo te ke fie tokoni ki he kau akó ke ako maʻuloto ʻa e potufolofola fakataukei fakatokāteliné mo e kupuʻi lea folofola mahuʻingá lolotonga ʻa e lēsoni ko ʻení pea toe fakamanatu ia ʻi he ngaahi lēsoni ʻi he kahaʻú. Ko e kupuʻi lea folofola mahuʻinga ki he Sēnesi 1:26–27 ko e “Naʻe ngaohi ʻa e tangatá ʻe he ʻOtuá ʻi hono tataú.” ʻOku maʻu ʻa e ngaahi fakakaukau ki he ngaahi ʻekitivitī ako maʻulotó ʻi he naunau fakalahi ʻi he “Ngaahi ʻEkitivitī Fakamanatu ʻo e Fakataukei Fakatokāteliné.”