Seminelí
Sēnesi 1:1–25: Ko e Fakatupú


“Sēnesi 1:1–25: Ko e Fakatupú,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni maʻá e Faiako Seminelí (2026)

“Sēnesi 1:1–25: Ko e Fakatupú,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni maʻá e Faiako Seminelí

Sēnesi 1–2; Mōsese 2–3; ʻĒpalahame 4–5: Lēsoni 7

Sēnesi 1:1–25

Ko e Fakatupú

matāfanga

ʻOku fakamoʻoni ʻa e fakaʻeiʻeiki mo e fakaʻofoʻofa ʻo hotau māmaní ki he ongo Fakatupu nāunauʻia te Na lava ʻo liliu ha meʻa ʻoku “fuofuonoa … mo lala,” (vakai, Sēnesi 1:2) ki he ngaahi meʻa fakaofo ʻo e māmani ko ʻení. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ongoʻi ʻe he kau akó ha ʻofa mo ha houngaʻia ʻi he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi heʻenau ako ki hono Fakatupu ʻo e māmaní.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke fakalaulauloto ki he fakaʻofoʻofa ʻo e māmaní mo e kotoa ʻo e ngaahi fakatupu ʻa e ʻOtuá. Fakaafeʻi kinautolu ke omi mo ha fakatātā pe mateuteu ke talanoa fekauʻaki mo ha meʻa ʻi he māmani ko ʻení ʻoku nau fiefia ai.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Fakatokangaʻi ange: Neongo ʻoku toe maʻu ʻa e ngaahi fakamatala ki hono Fakatupu ʻo e māmaní ʻi he Mōsese 2 mo e ʻĒpalahame 4, ka ʻe nofotaha ʻa e lēsoni ko ʻení ʻi he fakamatala ʻoku lekooti ʻi he Sēnesi 1.

Ongo fakatupú mo e ngaahi fakatupu maʻongoʻongá

Ke kamata ʻa e kalasí, fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha ngaahi fakatātā ʻo ha fale fakaʻofoʻofa ʻa ia ko ha feituʻu manakoa ia ʻi homou feituʻú. Te ke lava ʻo fai ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:

  • ʻOkú ke pehē ko e hā ʻokú ne ʻai ʻa e kakaí ke nau fie ʻaʻahi ki ha fale hangē ko ʻení?

  • ʻOkú ke pehē ʻoku ongoʻi fēfē ʻa e kakai ne nau langa ʻa e ngaahi fale fakaʻofoʻofá ʻi he taimi ʻoku fiefia ai ʻa e kakaí ʻi heʻenau ngāué?

anovai

Hili iá, ʻe lava ke ke fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo ha fonua fakaʻofoʻofa ʻoku ofi ki homou feituʻú. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fai ʻeni ke tokoni ki hono teuteuʻi kinautolu ki he lēsoni ʻo e ʻaho ní.

Fakakaukau ki hoʻo ongo pe ngaahi fakakaukau ʻokú ke maʻu ʻi he taimi ʻokú ke mamata ai ki he fakaʻofoʻofa mo e fakaʻeiʻeiki ʻo e māmaní. Fakakaukau pe ko e hā hono tuʻo lahi haʻo tuku ha taimi ke vakavakaiʻi pe fakahoungaʻi ai ʻa e ngaahi meʻa fakaofo ko ʻeni ʻi he māmaní. ʻI hoʻo ako ʻi he ʻaho ní, fakaafeʻi ʻi he faʻa lotu ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke ongoʻi ha ʻofa mo ha houngaʻia ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi hono fakatupu ʻo e māmani ko ʻení.

Ko e Fakatupú

Kimuʻa pea fakafeʻiloaki ʻa e ʻekitivitī ako ko ʻení, fakakaukau ke fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo hono fakatupu ʻo e māmaní. Hili iá pea ʻai ke vakai ʻa e kau akó ki he sētesi ko ʻení mei he “Ko e Kalaisi Moʻuí: Ko e Fakamoʻoni ʻa e Kau ʻAposetoló.” Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke hiki ʻa e foʻi moʻoni ko ʻení ʻi heʻenau tohinoa akó pe ko ha kiʻi fakamatala ʻi heʻenau folofolá. Te ke lava foki ʻo tohi ʻeni ʻi he palakipoé.

ʻI he “Ko e Kalaisi Moʻuí: Ko e Fakamoʻoni ʻa e Kau ʻAposetoló,” ʻoku tau ako ai:

Ko [Sīsū Kalaisi] naʻá Ne fakatupu ʻa e māmaní ʻi he fakahinohino ʻa ʻEne Tamaí. (“Ko e Kalaisi Moʻuí: Ko e Fakamoʻoni ʻa e Kau ʻAposetoló,” ChurchofJesusChrist.org)

ʻOku ʻi he Sēnesi 1 ha niʻihi ʻo e ngaahi fakaikiiki fekauʻaki mo hono fakatupu ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e māmaní. Lau ʻa e fakamatala ki he ʻuluaki vahaʻataimi fakatupu ʻe ono mei he Sēnesi 1, ʻo kumi ʻa e meʻa ʻoku tau ako fekauʻaki mo e Tupuʻangá mo e fakatupú.

ʻI hono ako ʻe he kau akó ʻa e ngaahi veesi ko ʻení, te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke nau kumi pea fakaʻilongaʻi ʻa e “ʻaho” takitaha ʻo e Fakatupú ʻi heʻenau folofolá. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko hono hiki ʻa e saati ko ʻení ʻi he palakipoé pea ʻoange ha taimi ki he kau akó ke fakakakato ia. Te ke lava ʻo vahevahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki ange pea vahe ki he kulupu takitaha ha ngaahi veesi ke nau ako mei he sātí.

ʻE ala tokoni ke fakamatalaʻi ange ʻoku ʻuhinga ʻa e foʻi lea “ʻahó” ki ha vahaʻataimi ʻo e fakatupú, kae ʻikai ko ha vahaʻataimi pau (vakai, ʻĒpalahame 4, ʻa ia ʻoku fakahingoa ai ʻa e ngaahi vahaʻataimi fakatupú ko e “ko hono tuʻo …”). Fakatokangaʻi ange: ʻE loloto ange ʻa e ako ki hono fakatupu ʻo e tangatá mo e fefiné ʻi he ongo lēsoni “Sēnesi 1:26–27” mo e “Sēnesi 1:28–2:25.”

Tokanga ke ʻoua naʻa fuʻu fuoloa ʻa e konga ko ʻeni ʻo e lēsoní koeʻuhí ke maʻu ʻe he kau akó ha taimi feʻunga ke tokanga taha ki he konga ʻoku ui “Ko e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ko e Tupuʻangá.”

ʻAho 1: Sēnesi 1:1–5

Vaheʻi ʻa e māmá mei he fakapoʻulí

ʻAho 2: Sēnesi 1:6–8

ʻAho 3: Sēnesi 1:9–13

ʻAho 4: Sēnesi 1:14–19

ʻAho 5: Sēnesi 1:20–23

ʻAho 7: Sēnesi 1:24–27

  • Ko e hā ha ngaahi fakakaukau pe ongo ʻokú ke maʻu ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi hoʻo ako ʻa e ngaahi veesi ko ʻení?

Mahalo ʻe ʻi ai ha ngaahi fehuʻi ʻa e kau akó fekauʻaki mo ha niʻihi ʻo e ngaahi fakaikiiki ʻo e Fakatupú. Tokoni ke mahino kiate kinautolu ʻoku ʻikai fakataumuʻa ʻa e ngaahi fakamatala ʻo e Fakatupú ke ʻomi ha fakamatala moʻoni fakasaienisi ʻo e ngaahi foungá, vahaʻataimí, pe ngaahi meʻa pau naʻe hokó. Mahalo ʻe tokoni ke lau ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 101:32–34 pea fakapapauʻi ki he kau akó ʻe fakahā ʻe he Fakamoʻuí ʻa e meʻa kotoa pē ʻi Hono taimí.

Ko e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ko e Tupuʻangá

ʻOange ha faingamālie ki he kau akó ke fakaloloto ʻenau houngaʻia ʻia Sīsū Kalaisi ko e Tupuʻangá. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko hano tā ha fakatātā ʻo e māmaní ʻi he palakipoé pea fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi potufolofola ko ʻení ke ako ʻe he kau akó. Te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke ako ha niʻihi pe kotoa ʻo e ngaahi vēsí pea nau omi ki he palakipoé ke hiki ha ngaahi kupuʻi lea mahuʻinga ne nau maʻu takatakai ʻi he fakatātā ʻo e māmaní.

ʻI hono ako ʻe he kau akó ʻa e ngaahi veesi ko ʻení, fakaafeʻi kinautolu ke nau tokanga makehe ki he founga ʻe lava ke fakamoʻoniʻi ai ʻe he Laumālié kiate kinautolu ʻa e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ko e Tupuʻangá.

Fili ha taha ʻo e ngaahi veesi ko ʻení pe ha ngaahi veesi lahi ange ke ke ako, ʻo kumi ʻa e ngaahi akonaki te ne lava ʻo fakalahi hoʻo mahino mo e houngaʻia ʻia Sīsū Kalaisi ko e Tupuʻangá.

ʻAlamā 30:43–44

Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 38:1–3

Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 59:18–20

Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 76:22–24

Mōsese 1:33, 39

Mōsese 6:63

Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi fakakaukaú. Ko e founga ʻe taha te ke lava ʻo fai ai ʻení ko hano fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení ke aleaʻi ʻe he kau akó.

  • Ko e hā ha ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea mahuʻinga mei he ngaahi veesi naʻá ke akó? Ko e hā hono ʻuhingá?

  • Ko e hā ha meʻa naʻe tokoni ʻa e ngaahi veesi ko ʻení ke ke ako pe ongoʻi fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí?

Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke fakakaukau ki he founga kuo liliu ai ʻe he fatongia ʻo e Fakamoʻuí ko e Tupuʻangá ʻenau moʻuí. ʻE lava ke ke huluʻi ʻa e “We Lived with God” (4:00), ko ha konga ʻo e taimi fakakaukauloto ko ʻení, ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org.

4:0

Te ke lava foki ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e talanoa meia Palesiteni Poiti K. Peeka ʻi he “Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé.”

Fakahaaʻi hoʻo houngaʻia ki he Tupuʻangá

ʻOku fakataumuʻa ʻa e konga ko ʻeni ʻo e lēsoní ke tokoniʻi ʻa e kau akó ke fakahaaʻi ʻenau ʻofa mo e loto-houngaʻia kia Sīsū Kalaisi koeʻuhí ko Hono fatongia ko e Tupuʻangá. Ke tokoni ke nau fai ʻení, fakakaukau ke fakaʻaongaʻi ha ʻekitivitī ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi ʻekitivitī ko ʻení. Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi meʻa ʻokú ke filí pea fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fili ha meʻa ʻe taha ke fakakakato.

  • Hiki ha foʻi maau pe tohinoa ʻokú ne fakahaaʻi ha loto-houngaʻia kia Sīsū Kalaisi mo ʻEne ngaahi fakatupú.

  • Tā ha fakatātā ʻokú ne fakafofongaʻi hoʻo ngaahi ongo ki he Fakamoʻuí mo ʻEne ngaahi fakatupú.

  • Fili ha himi ʻoku fekauʻaki mo e Fakamoʻuí mo ʻEne ngaahi fakatupú. Ako ʻa e ngaahi lea ki he hivá. Te ke lava ʻo kumi ʻa e “Sīsū Kalaisi—Ko e Tupuʻangá” ʻi he konga Tefito ʻo e tohi himí. Te ke lava ʻo hiki ha veesi ʻe taha ki he himí ʻokú ne fakahaaʻi hoʻo ngaahi ongo fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní, Sīsū Kalaisi, pea mo e Fakatupú.

Hili ha taimi feʻunga, fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau ako mo ongoʻi mei he ʻekitivitií.

fakaʻilonga seminelíKumi ha ngaahi faingamālie ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e ngaahi hiva toputapú ke fakaafeʻi ʻa e ivi tākiekina ʻo e Laumālié. ʻE lava ke fakatupu ʻe he hiva fakalaumālié ha ongo ʻapasia mo tokoni ki he kau akó ke nau ongoʻi ʻa e mālohi ʻo e ngaahi moʻoni ʻoku nau akó. Kapau naʻe fili ʻe he kau akó ha ngaahi himi mahuʻingamālie ke fakahaaʻi ʻenau ʻofa mo e houngaʻia kia Sīsū Kalaisí, ʻe lava ke hivaʻi fakataha ʻe he kalasí ha foʻi veesi ʻe taha pe lahi ange, pea ʻe lava ke vahevahe ʻe he kau akó ʻa e veesi kehe ne nau tohí.

(Ki ha ako lahi ange ʻa e faiakó ki hono fakaʻaongaʻi ʻo e hiva fakalaumālié, vakai ki he “Fokotuʻu ha ngaahi feituʻu mo ha ngaahi faingamālie maʻá e kau akó ke akoʻi kinautolu ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní” ʻi he Fakatupulaki Ngaahi Taukei ʻa e Faiakó.)

Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke lau ʻa e foʻi maau pe tohinoa ne nau hikí. Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e tā valivali ʻa e kau akó pea fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau taá mo e ʻuhingá. Fakakaukau ke fakaʻosi ʻa e kalasí ʻaki hano vahevahe hoʻo ngaahi ongo fekauʻaki mo e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ʻi he Fakatupú.