“Nobiembre 30–Disiembre 6. ‘Pagay-ayatanna iti Kinamanagayat’:Mikias; Nahum; Habacuc; Zofonias,” Umaykayo, Sumurot Kaniak—Para iti Pagtaengan ken Simbaan: Daan a Tulag 2026 (2026)
“Nobiembre 30–Disiembre 6. ‘Pagay-ayatanna iti Kinamanagayat,’” Umaykayo, Sumurot Kaniak: Daan a Tulag 2026
Idi Punganay Isu ti Balikas, ni Eva Timothy
Nobiembre 30–Disiembre 6: “Pagay-ayatanna iti Kinamanagayat”
Mikias; Nahum; Habacuc; Zofonias
Masansan a ti panagbasa iti Daan a Tulag kaipapananna ti panagbasa kadagiti padto maipapan iti pannakadadael. Masansan a nangawag ti Apo kadagiti propeta a mangballaag kadagiti nadangkes maipapan kadagiti panangukomna. Dagiti panagministro da Mikias, Nahum, Habacuc, ken Zofonias ket dagiti nasayaat a pagarigan. Iti nakaam-amak a detalye, nasirmata dagitoy a propeta ti pannakatnag dagiti siudad nga, iti dayta a panawen, kasla natibker ken nabileg: ti Nineve, Babilonia, ken uray pay ti Jerusalem. Ngem rinibribun a tawen ti napalabas. Apay a napateg ti mangbasa kadagitoy a padto iti agdama?
Nupay nadadael idin dagita a napasindayag, ken nadangkes a siudad, nagtalinaed ti kinatangig ken kinadangkesda. Mabalintayo pay a mailasin dagiti tugot daytoy iti bukodtayo a puspuso. Ipalgak dagiti propeta iti Daan a Tulag no kasano a makalikliktayo manipud kadagitoy a kinadakes. Nalabit a dayta ti maysa a gapu a basaentayo latta dagiti balikasda iti agdama. Saan a propetada laeng nga agipadto iti didigra—isuda pay dagiti propeta ti pannakaispal. Dagiti pannakailadawan ti pannakadadael ket pinabassit dagiti awis nga umasideg ken ni Cristo ken umawat iti pammakawanna. Kas iti insuro ni Mikias, saan a maragsakan ti Apo iti panangkednganda kadatayo, ngem “pagay-ayatanna iti kinamanagayat” (Mikias 7:18). Daytoy ti dalan ti Apo idi un-unana, ket daytoy ti dalanna iti agdama. “Agnanayon dagiti dalanna” (Habacuc 3:6).
Para kadagiti pakagupgopan dagitoy a libro, kitaen iti “Mikias,” “Nahum,” “Habacuc,” ken “Zofonias” iti Pangiwanwan iti Nasantuan a Kasuratan.
Dagiti Kapanunotan iti Panagsursuro iti Pagtaengan ken iti Simbaan
Mikias 6:1–8
“Ania aya ti iparebbeng ti Apo kenka?”
Awisennatayo ni Mikias a mangpanunot no ania ti mabalin a kayarigan iti “saklang ni Jehova, ket agruknoyak … iti saklang ti nangato a Dios” (Mikias 6:6). Ania ti isingasing kenka dagiti bersikulo 6–8 maipapan iti no ania ti napateg iti Apo bayat ti panangamirisna iti biagmo?
Kitaen met iti Dale G. Renlund, “Do Justly, Love Mercy, and Walk Humbly with God,” Liahona, Nob. 2020, 109–12.
“Ni Jehova naimbag, maysa a sarikedked iti aldaw ti riribuk” (Nahum 1:7).
Nahum 1
Agpada a nabileg ken manangngaasi ti Apo.
Mision ni Nahum ti mangipadto iti pannakadadael ti Nineve—ti kabisera ti naranggas nga imperio ti Asiria, a nangsayyasayya iti Israel ken nangtrato iti Juda iti nakaro a kinaranggas. Rinugian ni Nahum babaen ti panangiladawanna iti pungtot ken awan kaasping a pannakabalin ti Dios, ngem nagsarita pay maipapan iti asi ken kinaimbag ti Dios. Sapulem dagiti bersikulo iti kapitulo 1 a makatulong kenka a makaawat iti tunggal maysa kadagitoy a kababalin—ken dadduma pay a kababalin ti Dios a makitam. Apay iti panagkunam a nasken a maammuan ti tunggal maysa kadagitoy a banag maipapan iti Apo?
Habacuc
Makapagtalekak iti pagayatan ti Apo ken iti panawenna.
No dadduma addaan kadagiti saludsod uray pay dagiti propeta maipapan kadagiti wagas ti Apo. Ni Habacuc, a nagbiag iti panawen ti nasaknap a kinadakes iti Juda, nangrugi iti kasuratanna nga addaan kadagiti saludsod iti Apo (kitaen iti Habacuc 1:1–4). Kasano ti pananggupugopmo kadagiti pakaseknan ni Habacuc? Ania dagiti maipada a saludsod a damagen dagiti tao maipapan iti Dios iti agdama? Naaddaanka kadin iti kasta met la a panagrikna? Mabalinmo met nga idilig dagiti saludsodna kadagiti dadduma iti nasantuan a kasuratan, a kas kadagiti masarakan iti Marcos 4:37–38 ken Doktrina ken Katulagan 121:1–6.
Sinungbatan ti Apo dagiti saludsod ni Habacuc babaen ti panagkuna nga ibaonnanto dagiti Caldeos (dagiti Babilonian) a mangdusa iti Juda (kitaen iti Habacuc 1:5–11). Ngem nariribukan latta ni Habacuc, ta kasla saan a nainkalintegan para iti Apo nga awan ti aramidenna “no ti nadangkes [Babilonia] lamlamutenna ti tao a nalinlinteg [Juda]” (kitaen kadagiti bersikulo 12–17). Ania ti masarakam iti Habacuc 2:1–4 tapno agtalekka iti Apo no adda dagiti saan a nasungbatan a saludsodmo? (kitaen met iti Marcos 4:39–40; Doktrina ken Katulagan 121:7–8; “God Will Lift Us Up” [video], Gospel Library).
God Will Lift Us Up
Kapitulo 3 ket ti kararag ni Habacuc maipapan iti panagdayaw ken pammati. Kasano a maigidiat ti tono ni Habacuc iti kapitulo 3 iti kapitulo 1? Adtoy ti maysa a kapanunotan a mangtulong kenka a mangutob kadagiti bersikulo 17–19: Mangilista kadagiti temporal ken naespirituan a bendision nga inted ti Dios kenka. Kalpasanna ipapanmo a napukawmo dagiti temporal a bendisonmo. Kasano a mabalin a mangiparikna dayta kenka maipapan iti dadduma a bendision? Apay a mabalin a narigat nga “agragsak iti Apo” (bersikulo 18) kabayatan dagiti rigat a kas kadagiti nailadawan iti bersikulo 17? Utobem no kasano a mapadur-asmo ti dakdakkel a pammati iti Dios, uray no kasla saan a nainkalintegan ti biag.
Kitaen met iti Gerrit W. Gong, “All Things for Our Good,” Liahona, Mayo 2024, 41–44; “Lead, Kindly Light,” Hymns, no. 97; Topics and Questions, “Seeking Answers to Questions,” Gospel Library.
Agan-anuska. No dadduma kayattayo a masungbatan a dagus dagiti saludsodtayo, ngem ikkan iti panawen dagiti naespirituan a pannakaammo ken saan a kapilitan. Idi imbaga ti Apo ken ni Habacuc, “Urayem, ta pudno nga umayto” (Habacuc 2:3).
Sofonias
“Birokenyo ni Jehova, dakayo amin a naemma iti daga.”
Bayat ti panangbasam kadagitoy a padto, kitaem dagiti kita ti ugali ken tignay a nangiturong iti Juda ken dadduma pay a grupo iti pannakadadael—kitaen nangnangruna iti Zofonias 1:4–6, 12; 2:8, 10, 15; 3:1–4. Kalpasanna sapulem dagiti kababalin dagiti tao a taginayonento ti Dios—kitaen iti Zofonias 2:1–3; 3:12–13, 18–19. Ania ti mensahe a mariknam nga ited ti Apo kenka kadagitoy a bersikulo?
Zofonias 3:14–20
Makipagrag-onto ti Apo kadagiti taona iti Sion.
Kalpasan ti panangbasa iti Zofonias 3:14–20, kitaem no mano a wagas a makompletom daytoy a binatog: “Agragsak ken agrag-o iti amin a puso” gapu ta … Apay a napateg a maammuam maipapan kadagiti gapu tapno agrag-o? Mabalinmo nga idilig dagitoy a bersikulo kadagiti padas a nailadawan iti 3 Nephi 17 ket utobem no kasano ti rikna ni Jesucristo maipapan kadagiti taona—a pakairamanam.
Para iti ad-adu pay, kitaen dagiti isyu ti magasin a Liahona ken Para iti Pigsa dagiti Agtutubo iti daytoy a bulan.
Dagiti Kapanunotan para iti Panangisuro kadagiti Ubbing
Mikias 5:2
Nayanak ni Jesucristo iti Betlehem.
-
Mabalin a saan nga ammo dagiti annakmo a ti maysa a padto ni Mikias ti nakatulong kadagiti Masirib a Lallaki a nangsapul iti maladaga a ni Jesus iti Betlehem. Iti panangusar iti Mikias 5:2 ken Mateo 2:1–6, nalabit a mabalin a yakem manen dagiti annakmo iti padasda. Kalpasanna mabalinmo nga isarita maipapan no apay a napateg unay ti pannakayanak ni Jesus gapu ta ammo dagiti propeta maipapan iti daytoy iti adu a tawen sakbay ti pannakayanakna.
Mayanak ti Nasantuan nga Ubing, ni Dana Wood
Nahum 1:7
“Ni Jehova naimbag, maysa a sarikedked iti aldaw ti riribuk.”
-
Kalpasan ti panangbasa iti Nahum 1:7, mabalin dagiti annakmo ti mangaramid wenno mangdrowing iti maysa a simple a “sarikedked” wenno fortress (adda maysa a ladawanna iti daytoy a balabala). Ania dagiti sumagmamano a rason a mabalin a kasapulan dagiti tao ti maysa a sarikedked? Ania ti mangaramid iti aldawtayo nga “aldaw ti riribuk”? Kasano a maipada ni Jesucristo a sarikedked para kadatayo?
Habacuc 2:3
Kanayonto nga ipatungpal ti Dios dagiti karina.
-
Tapno mayam-ammo ti Habacuc 2:3, mabalinmo ken dagiti annakmo ti mangisarita maipapan kadagiti banag a nasayaat ngem kalpasan laeng nga agur-uraytayo—kas iti bunga a kasapulan a paluomen wenno masa a kasapulan nga iluto. Ania ti mapasamak no pinadastayo a kanen ti bunga wenno masa sakbay naisaganan daytoy? Kalpasanna mabalinmo nga isarita ti maipapan ken ni propeta Habacuc, a nagtarigagay a mangammo no kaano nga isardengto ti Apo ti kinadangkes iti lubong. Basaem ti sungbat ti Apo iti Habacuc 2:3. Mabalinmo a tulongan dagiti annakmo a mangpanunot kadagiti banag nga inkari ti Apo. Iti tunggal pagarigan, aggigiddan nga isaoyo ti, “Isu urayem; ta pudno umayto.”
Habacuc 2:14
Makatulongak a mangpunno iti daga iti pannakaammo ken ni Jesucristo.
-
Tapno mailadawan ti Habacuc 2:14, mabalinmo ken dagiti annakmo ti mangpunno iti maysa a garapon wenno sabali a container kadagiti ladawan wenno balikas a mangibagbagi kadagiti banag nga inaramid wenno insuro ni Jesus. Kasano a makatulongtayo a mangpunno iti lubong iti pannakaammo ti Apo?
-
Mabalinmo pay nga ipakita kadagiti annakmo ti maysa a mapa ti lubong (kitaen iti Church History Maps, no. 7, “Map of the World”). Tulongam ida a mangsapul iti lugar a pagnaedanda ken lugar a nakapagserbian dagiti misionario nga am-ammoda. Mabalinmo met ti agkansion iti kanta maipapan iti panangibinglay iti ebanghelio, kas iti “We’ll Bring the World His Truth” (Children’s Songbook, 172–73). Ania ti mabalintayo nga isarita iti dadduma maipapan ken ni Jesucristo?
Zofonias 3:14–20
Makipagrag-o ni Jesucristo kadagiti sumurot Kenkuana.
-
Iti Zofonias 3:14–20, mabalin dagiti annakmo ti agsapul iti maysa a banag a mamaggusto kadakuada nga “agkanta, … agrag-o ken agragsak iti isu amin a puso.” Nalabit a mabalinyo ti aggigiddan a mangkansion iti sumagmamano a narag-o a himno wenno kanta ken pagsasaritaan maipapan iti rag-o a masarakanyo iti ebanghelio ni Jesucristo.
Para iti ad-adu pay, kitaen iti isyu ti magasin a Friend iti daytoy a bulan.