« 9–15 nō Novema. « ’Aita atu e Atua e ti’a ’ia fa’aora mai » : Daniela 1–7 », Mai, pe’e mai—Nō te ’utuāfare ’e te fare purera’a : Faufa’a Tahito 2026 (2026)
« 9–15 nō Novema. ‘’Aita atu e Atua e ti’a ’ia fa’aora mai’ », Mai, pe’e mai : Faufa’a Tahito 2026
Daniel Interprets Nebuchadnezzar’s Dream [Tē tātara ra Daniela i te moemoeā o Nebukānesa], nā Grant Romney Clawson
9–15 nō Novema : « ’Aita atu e Atua e ti’a ’ia fa’aora mai »
Daniela 1–7
E ’ere roa i te mea pāpū ē e ha’amata’u te hō’ē ta’ata ia ’outou nō te huri ia ’outou i roto i te umu auahi ’aore rā i roto i te ’āpo’o liona nō tō ’outou fa’aro’o ia Iesu Mesia. Terā rā ’aita roa te hō’ē o tātou e rātere i roto i teie orara’a ma te ’ore e tāmatahia te fa’aro’o. E nehenehe ïa tātou pā’āto’a e fāna’o i te hi’ora’a o te mau ta’ata mai ia Daniela, Sadaraka, Meseka, ’e ia Abede-nego, ’o tei haru-tītī-hia i tō rātou ’āpīra’a e te hau ’ēmēpera pūai o Babulonia (hi’o Te mau Ari’i 2 24:10–16). Hā’atihia e te hō’ē ta’ere mātau-’ore-hia ’e te mau faufa’a ta’a ’ē, ’ua fa’aruru rātou i te mau fa’ahemara’a rarahi ’ia fa’aru’e i tō rātou mau ti’aturira’a ’e tā rātou mau peu tumu parauti’a. Noa atu rā te reira ’ua vai ha’apa’o maita’i rātou i tā rātou mau fafaura’a. Nāhea rātou i te ravera’a te reira ? Ma te ravera’a i teie mau ’ohipa ri’i ’e te ’ōhie ’o tā te Atua i ani ia tātou pā’āto’a—te pure, te ha’apaera’a i te mā’a, te mā’itira’a i te mau hoa maita’i, te ti’aturira’a iāna [te Atua], ’e te rirora’a ’ei māramarama nō vetahi ’ē. Mai ia Iosepha i ’Aiphiti ’e ia Esetera i Peresia, ia Daniela ’e tōna mau hoa i Babulonia ’o tei tāpe’a i tō rātou fa’aro’o i te Atua, ’e ’ua fa’atupu te Atua i te mau temeio ’o tē fa’auru fa’ahou nei i te feiā fa’aro’o i teie mahana.
Mana’o nō te ’apo i te ha’api’ira’a i te ’utuāfare ’e i te fare purera’a
Daniela 1 ; 3 ; 6
E nehenehe au e ti’aturi i te Fatu ’ia tāmata-ana’e-hia tō’u fa’aro’o.
E nehenehe e parau ē, tē ora nei tātou pā’āto’a i roto ia Babulonia. Pinepine tātou i te fa’aruru i te mau fa’ahemara’a nō te fa’a’ino i tā tātou mau fa’aturera’a ’e nō te fāriu ’ē atu i te fa’aro’o i te Mesia. ’A tai’o ai ’outou te Daniela 1, 3, ’e te 6, ’a tāpa’o i te mau rāve’a tei tūra’i ia Daniela, Sadaraka, Meseka, ’e Abede-nego ’ia rave i te mau mea tā rātou i ’ite e mea hape. Nāhea rātou i te pāhonora’a i teie mau ’ohipa i tupu ? (hi’o Daniela 1:10–13 ; 3:15–18 ; 6:10). E aha te mau fa’ahope’ara’a o tō rātou fa’aro’o ? E aha tā ’outou i ’apo mai nā roto mai i teie mau ’itera’a, ’o tē nehenehe e tauturu ia ’outou ’ia ti’aturi i te Fatu ’ia fa’aruru ana’e ’outou i te pāto’ira’a ? ’A feruri ato’a i teie mau uira’a i muri nei :
-
E aha te taime ’a putapū ai ’outou i te tūra’ira’ahia ’ia rave i te hō’ē ’ohipa ’o tā ’outou i ’ite e mea hape ? Mea nāhea tō te Fatu ha’amaita’ira’a ia ’outou i te ha’apa’ora’a i tāna mau fa’auera’a ?
-
E aha te ’ohipa e tupu mai te mea ’aita tō ’outou fa’aro’o e fa’atupu mai i te mau temeio ’o tā ’outou mā’imi nei ? (’ei hi’ora’a, hi’o Alama 14:8–13). ’Ia au i te mea tā ’outou i tai’o i roto te Daniela 3:13–18, i tō ’outou mana’o nāhea Sadaraka, Meseka, ’e Abede-nego ’ia pāhono i teie uira’a ? Nāhea tō rātou hi’ora’a i te fa’auru ia ’outou e nāhea ’ia fa’aruru atu i te mau tāmatara’a ?
-
Nāhea tā ’outou mau mā’itira’a parauti’a i te arata’i ia vetahi ’ē, ’ia fa’ari’i i te hō’ē fa’aro’o rahi atu ā i te Fatu ? (hi’o Daniela 2:47 ; 3:28–29). ’A feruri hōhonu i te mau tupura’a tā tā ’outou mau mā’itira’a e fa’atupu i ni’a ia vetahi ’ē.
Hi’o ato’a Dieter F. Uchtdorf, « Eiaha e mata’u, ’a fa’aro’o noa », Liahona, Novema 2015, 76–79.
’A tāmata i te fa’aō mai i te tā’āto’ara’a « ’Ua ani [te Fa’aora] ia rātou ato’a ’ia haere mai iāna ra ’e ’ia fāri’i i tōna maita’i » (2 Nephi 26:33). Mai te mea tē ha’api’i nei ’outou i tō ’outou ’utuāfare ’aore rā i te hō’ē piha ha’api’ira’a, ’a feruri i te mau rāve’a ’ia hōro’a i te ta’ata tāta’itahi te rāve’a ’ia ’āmui mai e au ai. ’Ei hi’ora’a, e nehenehe ’outou e hōro’a i te ta’ata te hō’ē tuha’a o te pāpa’ira’a mo’a, hō’ē tuha’a nō te hō’ē a’ora’a o te ’āmuira’a, ’aore rā hō’ē ’īrava nō te hō’ē hīmene nō te feruri hōhonu ’e ’ia tātara mai. ’Eiaha e fa’ahepo i te ta’ata ’ia ’āmui mai, e hōro’a rā ia rātou i te mau rāve’a.
Shadrach, Meshach, and Abednego in the Fiery Furnace [Sadaraka, Meseka ’e Abede-nego i roto i te umu auahi ura], nā William L. Maughan
Daniela 2
Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei ’o te bāsileia ïa o te Atua i ni’a i te fenua nei.
Nā roto i te heheura’a, ’ua ’ite mata Daniela ē tē tohu nei te moemoeā o Nebukanesa i te mau bāsileia o te ao nei i muri nei, tae noa atu i te bāsileia o te Atua i muri nei, ’o tē « ’ore roa ïa e mou » (Daniela 2:44). « Te ’Ēkālesia ’o teie ïa bāsileia i te mahana hope’a nei i tohuhia », tā Elder D. Todd Christofferson i ha’api’i, « ’aore i patuhia e te ta’ata, tei ha’amauhia rā e te Atua o te ra’i ’e ’o tē ’ohu nei mai te hō’ē ’ōfa’i ‘i ’ō’otihia mai roto mai i te mou’a ra ’e ’aore e rima’ nō te fa’a’ī i te fenua nei » (« Nō te aha te ’Ēkālesia », Liahona, Novema 2015, 111). ’A feruri i te bāsileia o te Atua i te mau mahana hope’a nei ’a tai’o ai ’outou i te mau fa’a’itera’a o te ’ōfa’i i roto te Daniela 2:34–35, 44–45. E aha tō ’outou ti’ara’a i roto i te tauturura’a i teie parau tohu ’ia tupu ?
Hi’o ato’a « Te mau nūna’a ! », Te mau Hīmene, N 163 ; « God Gave Them Knowledge [E hōro’a te Atua ia rātou i te ’ite] » (video), ChurchofJesusChrist.org.
God Gave Them Knowledge
Daniela 2:1–30
E tītau te fa’ari’ira’a i te heheura’a i te fa’aineinera’a pae vārua.
’A hi’o fa’ahou ai ’outou te Daniela 2:1–15, ’a feruri na i te mea tā ’outou e putapū ’āhiri ’outou i ’ite ia ’outou iho i te ti’ara’a o Daniela. E aha tā Daniela i rave ? (hi’o Daniela 2:16–18). E aha tā ’outou e nehenehe e ha’api’i mai nā roto mai te Daniela 1:17, e mea nāhea tō te Atua fa’aineinera’a ia Daniela ? E aha tā ’outou e nehenehe e ha’api’i mai nā roto mai i te mau parau ’e te mau ’ohipa a Daniela, i muri a’e i tōna fa’ari’ira’a i te tauturu a te Fatu ? (hi’o Daniela 2:19–30).
Daniela 7:13–14
’O Iesu Mesia te Tamaiti a te Metua mure ’ore.
I roto i te tau tāvinira’a a te Fa’aora i ni’a i te fenua nei, e rave rahi ’āti Iuda tei feruri i te ti’ara’a o te « Tamaiti a te ta’ata nei » i roto te Daniela 7:13 nō te fa’ahiti i te ho’ira’a mai o te Mesia. E aha tā ’outou i ha’api’i mai nō ni’a i te Mesia i roto te Daniela 7:13–14 ? (hi’o ato’a Mose 6:57).
Pinepine te Fa’aora i te fa’ahiti iāna iho ’ei « Tamaiti a te ta’ata nei ». ’A feruri i te hi’o fa’ahou i te tahi mau hi’ora’a : Mataio 25:31 ; Mareko 9:31 ; 10:45. E aha tāna e ha’api’i nei nō ni’a iāna iho i roto i teie mau ’īrava ? I roto te Mareko 14:61–64, ’ua fa’a’ohipa Iesu i teie ti’ara’a i te mahana hope’a o tōna orara’a i te tāhuti nei. ’A hi’o maita’i i te huru o te mau ta’ata tei fa’aro’o i tāna fa’ahitira’a parau. Nāhea te tohura’a a Daniela nō te Tamaiti a te Ta’ata nei i te fa’atupu mai i ni’a i tō ’outou nīno’a mana’o, nō te ’ohipa i tupu i ni’a iāna i roto te Mareko 15 ?
Mai ia Iesu tei ririhia i te paraura’a ē ’o ’oia « te Tamaiti a te ta’ata nei », e nehenehe ato’a ’outou e hāmani-’ino-hia nō te fa’a’itera’a i te parau mau. ’A fa’aau i te parau tohu i roto te Daniela 7:13–14 ’e te mau parau fafau i roto Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 121:29, 46.
Hi’o ato’a Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 49:6 ; Arata’i nō te mau pāpa’ira’a mo’a, « Tamaiti a te Ta’ata nei », Vaira’a buka ’evanelia.
Mana’o nō te ha’api’i i te tamari’i
Daniela 1 ; 3 ; 6
E tauturu Iesu iā’u ’ia rave i te mea maita’i noa atu e mea fifi te reira.
-
Nō te tauturu i tā ’outou mau tamari’i ’ia ’apo mai nā roto mai i te mau ’ā’amu fa’auru o te buka a Daniela, e nehenehe ’outou e ’ite mai i te mau hōho’a nō te mau ’ohipa i tupu i roto te Daniela 1, 3, ’e te 6 (hi’o te ’api ’ohipara’a nō teie hepetoma ’aore rā te Buka hōho’a o te ’evanelia, mau nūmera 23, 25, 26). I muri iho ’a tu’u i te mau hōho’a ma te huna te aro i raro ’e e ani i te hō’ē tamari’i ’ia huri i te hō’ē ’e ’ia fa’ati’a mai i te ’ā’amu tā te reira e fa’ahōho’a ra. (’Ei tauturura’a, ’a hi’o « Daniela ’e tōna mau hoa », « Sadaraka, Meseka, ’e Abede-nego », ’e « Daniela ’e te ’āpo’o o te mau liona » i roto Te mau ’ā’amu o te Faufa’a Tahito, 154–56, 160–62, 163–65.)
1:39Daniel and His Friends
1:39Shadrach, Meshach, and Abed-nego
1:45Daniel and the Lions’ Den
-
’A tauturu i tā ’outou mau tamari’i ’ia feruri i te mau huru tupura’a, ’a tūra’ihia ai rātou ’ia rave i te hō’ē mā’itira’a ’ino, mai ia Daniela ’e tōna mau hoa i roto te Daniela 1, 3, ’e te 6. ’A fa’a’ite atu i te tahi ’e te tahi e mea nāhea ’outou i te ha’amaita’ira’ahia nō te ravera’a i te mā’itira’a ti’a noa atu e mea pa’ari. E nehenehe ato’a ’outou e hīmene ’āmui i te hō’ē hīmene e tū’ati i teie tumu parau, mai te « Mā’iti i te maita’i » (Te mau Hīmene, N°144).
Ti’aturi i te Parau Pa’ari
Daniela 1:1–17
Te hina’aro nei te Metua i te ao ra ’ia aupuru vau i tō’u tino.
-
E nehenehe te tai’ora’a i te ’ā’amu o Daniela ’e tō tōna mau hoa e pāto’i ra i te ’i’o pua’atoro ’e te uaina a te ari’i, e fa’auru i te hō’ē ’āparaura’a nō ni’a i te ture o te ea ’o tā te Metua i te ao ra i hōro’a mai ia tātou i teie mahana (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 89). Penei a’e e nehenehe ’outou e ’imi mai i te mau ha’amaita’ira’a tā Daniela ’e tōna mau hoa i fa’ari’i, ’e ’ia fa’aau i te reira i te mau ha’amaita’ira’a i fafauhia i roto i te Parau Pa’ari (hi’o Daniela 1:15–17 ’e Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 89:18–21).
Daniela 2
Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei ’o te bāsileia ïa o te Atua i te fenua nei.
-
’A tai’o ai ’outou te Daniela 2:31–35, 44–45 ’e tā ’outou mau tamari’i, e nehenehe ’outou e ani ia rātou ’ia pāpa’i hōho’a i te moemoeā o Nebukanesa. ’A tauturu ia rātou ’ia māramarama ē, te ’ōfa’i i roto i te moemoeā e fa’ahōho’a ïa i Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei. E aha tā tātou i ha’api’i mai nō ni’a i te ’Ēkālesia nā roto mai i teie moemoeā ? E nehenehe tā ’outou mau tamari’i e fa’ahiti mai i te tahi mau mea tā te Metua i te ao ra i rave nō te ha’amau i tāna ’Ēkālesia i te mau mahana hope’a nei. Mai te mea e hina’aro rātou i te tauturu, e nehenehe ’outou e fa’a’ite i te mau hōho’a nō te mau ’ohipa i tupu nō te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a-hia mai te ’Ēkālesia (hi’o Buka hōho’a o te ’evanelia, nūmera 90–95).
Daniela 6
Tē hinaʼaro nei te Metua i te ao ra ’ia pure pinepine au.
-
Nō te aha te purera’a i te Metua i te ao ra e mea faufa’a roa nō Daniela ? Penei a’e e nehenehe ’outou e tau’aparau ’e tā ’outou mau tamari’i i te teie uira’a, ’a tai’o ’āmui ai ’outou te Daniela 6 I muri iho e nehenehe ’outou e parau te tahi i te tahi nō te aha e mea faufa’a te pure nō ’outou. E au paha tā ’outou mau tamari’i ’ia pāpa’i hōho’a ia rātou iho e pure ra i roto i te mau tupura’a rau. E nehenehe rātou e fa’a’ohipa i tā rātou mau hōho’a pāpa’i nō te ha’api’i i te tahi ’e te tahi ē, e nehenehe tātou e pure i te Metua i te ao ra noa atu te vāhi tei reira tātou ’aore rā i te mea tā tātou e hina’aro.
Nō te tahi atu ā mana’o, ’a hi’o te ve’a Hoa nō teie ’āva’e.