Hepetema 30–Oketopa 4. ‘Whakaāiotia e Koutou Tōku Iwi’: Ihāia 40–49,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Kawenata Tawhito 2026 (2026)
“Hepetema 30–Oketopa 4. ‘Whakaāiotia e Koutou Tōku Iwi,’” Haere Mai, Whai Mai i Ahau: Kawenata Tawhito 2026
Te Mahu i te Tangata Kāpō, nā Carl Heinrich Bloch, ki te Frederiksborg Museum of National History
Hepetema 28–Oketopa 4: “Whakaāiotia e Koutou Tōku Iwi”
Ihāia 40–49
Ko te kupu “whakaāio” te kupu tuatahi o Ihāia upoko 40. Koia te tīmatanga o tētahi wairua kē, he aronga rerekē i roto i te karere o te poropiti. I roto i ngā tuhinga tōmua o Ihāia he whakatūpato ki a Iharāira me Hura e pā ana ki te hereherenga e tau ai ki runga ki a rātou nā ō rātou hara. Engari ko tā ēnei poropititanga i muri mai he whakaāio i te iwi Hūrai hei ngā tau 150 i muri mai—whai muri iho i te whakangaromanga o Hiruharama me te temepara, me te mauheretanga o ngā tāngata i a Papurona. Heoi, ka toro noa atu ēnei poropititanga ki tua noa atu i ngā wā o ngā Iharaira e pōuri ana. E kōrero mai ana ērā ki a tātou i a tātou e noho pōuri ana i ētahi wā, i ētahi wā e ngaro ana.
He māmā noa iho te karere o Ihāia ki tōna iwi, otirā, ki a tātou: “Kaua e wehi” (Ihāia 43:1). Kāore anō ngā ngaro ngā mea katoa. Kāore te Ariki i wareware ki a koe, ā, he mana Tōna i runga i ngā āhuatanga tē taea te pēhea. He kaha ake rānei te Ariki Nāna nei “ngā rangi i hanga” (Ihāia 42:5), i a Papurona, i te hara rānei, i ngā mea katoa e mauheretia nei koe? “Hoki mai ki ahau,” Tāna e inoi nei, “nā te mea kua hokona koutou e ahau” (Ihāia 44:22). Ka taea e Ia te mahu, te whakahoki, te whakakaha, te muru hara, me te whakaāio—i ngā mea katoa e tika ana mōu, arā, ko te hokonga tērā.
Ngā Whakaaro mō te Ako i te Kāinga me te Hāhi
Ihāia 40–49
Mā Ihu Karaiti au e whakaāio ai, ā, Māna hoki au e whai tūmanako ai.
I te wā e mauheretia ana ngā Iharāira i Papurona, tērā pea he tokomaha i reira i whakaarohia ai mehemea kua mahue i a rātou tō rātou tūranga hei iwi kōwhiria, hei iwi kawenata nō te Atua. I a koe e pānui ana i Ihāia 40–49, rapua ngā rerenga whiti nā konā āio ai tō ngākau, nā konā tūmanako ai koe. Hei ia rerenga whiti rapua, whakaarotia, ā, tuhia iho e koe he aha tā te Ariki ki a koe i ēnei whiti. Anei ētahi hei tīmatanga māu:
-
40:11, 29–31:
-
41:10–13, 17–18:
-
42:6–7:
-
43:1–7, 25:
-
44:1–4, 21–24:
-
46:3–4:
-
49:7–16:
Ki ō whakaaro, he aha ngā mea e hiahia nei te Ariki kia mōhio ai koe Mōna?
Ka kite pea koe ko te hīmene “How Firm a Foundation” (Hymns, no. 85) he mea tiki mai i ngā kupu a Ihāia i Ihāia 41:10; 43:2–5; 46:4. Me waiata, ā, me whakarongo rānei ki tēnei hīmene, e rapua ana ngā hāngaitanga o ngā kupu ki ngā whiti mai i Ihāia. Me pēhea te Ariki i whakatutuki i ngā kupu whakaari i ēnei whiti i tō oranga?
Tirohia anōtia tā Patrick Kearon, “He Is Risen with Healing in His Wings: We Can Be More Than Conquerors,” Liahona, Mei 2022, 37–40.
Meatia ngā karaipiture atu anō. I ētahi wā ka pai ake te mārama ki te Kawenata Tawhito mehemea ka kīnakihia ā tātou rangahau ki ngā whiti mai i te Pukapuka a Moromona. Hei tauira, i whai wāhi atu ngā poropiti o te Pukapuka a Moromona, otirā, a Nīwhai rāua ko Hākopa ki ngā tuhinga a Ihāia i runga i ngā papa parāhe (tirohia 1 Nīwhai 19:22–23), ā, ka meatia ēnei poropititanga ki te whakaako e pā ana ki te Kaiwhakaora. Tirohia 1 Nīwhai 22 kia ako ai e pā ana ki tā Nīwhai rāua ko Hākopa whakahāngai i a Ihāia 48–49 ki tō rāua iwi. Nā konā āwhina ai kia whakahāngai i ēnei upoko ki tō ake oranga.
Nā te whakarongo ki te Ariki, ka whai “rangimārie … anō he awa” (Ihāia 48:18).
Ihāia 40–49
“Ko koe taku pononga.”
Puta noa i Ihāia 40–49 ka kōrero te Ariki mō Tana “pononga” me Ana “kaiwhakaatu.” Ka hāngai ēnei kupu ki a Ihu Karaiti (tirohia Ihāia 42:1–7), ki te whare o Iharāira (tirohia Ihāia 45:4, ā, ki a Kīngi Hairuha, nāna i whakaae kia hoki ai ngā Hūrai ki Hiruharama ki te waihanga anō i te temepara (tirohia Ihāia 44:26–28; 45:1–4). Ka aro koe ki te hāngai o ēnei rerenga whiti ki a koe i te mea he pononga koe, he kaiwhakaatu nā te Ariki. Hei tauira, whakaarohia ngā pātai pēnei:
Ihāia 40:1–3, 9–11; 43:9–12. Me pēhea e kīa ai he kaiwhakaatu koe nā Ihu Karaiti? He aha ngā “rongo whakahari” e taea te tuku atu i te mea ko koe tētahi o Ana kaiwhakaatu? Tērā pea ka whakaaro ake anō nei kua karangatia koe hei kaiwhakaatu e tū ai i mua i te kōti. I tēnei whakahaere kōti, kua hāmenetia a Ihu Karaiti nā te kōrero kua tuhia i Ihāia 43:11. He aha te whakaaturanga e taea te tāpae hei tautoko i tā Ihu kōrero? He aha ngā taunaki mai i tō oranga e tuku ai?
Ihaia 41:8–13; 42:6; 44:21. Kua karangatia nei koe e te Ariki ki te aha? Kia aro ki ngā karangatanga o te Hāhi me ērā atu tūranga mahi ki a Ia. He aha Tāna i “hanga” ai, Tāna rānei hei whakatakatū i a koe hei pononga Māna? He aha Tāna hei tautoko i a koe i roto i tō mahi?
Ihāia 49:1–9. He aha ngā karere e kitea ai i ēnei whiti nā konā āwhina ai i a koe i ngā wā ko te āhua nei “kāore he hua, he mea koretake noa” ō mahinga? (whiti 4).
Ihāia 40:3–8, 15–23; 42:15–16; 47:7–11
He nui ake te mana o te Atua i tō te ao mana.
I kaha toai a Ihāia i tana whakamahara ki te iwi e pā ana ki te mana nui o te Atua, ahakoa ka whakatauritetia ki te mana whakapēhi o te ao e karapotia nei rātou. Rapua tana karere i a koe e pānui ana i Ihāia 40:3–8, 15–23; 42:15–16; 47:7–11 (kia aro ki tā upoko 47 kōrero mō te kaimauhere o Iharāira, arā, a Papurona). He ngā mea e ako ai koe i ēnei whiti mō ngā mea o te ao? He ngā mea e ako ai koe i ēnei whiti mō te Atua? Whakaarohia he aha tēnei karere i whakahirahira ai ki te iwi Hūrai e noho mauhere nei. He aha ēnā e utu nui ana ki a tātou?
Ihaia 48: 10; 49:13–16
Ka whakapakarihia au e te Ariki i roto i ōku whakamamaetanga.
I a koe e pānui ana i Ihāia 48:10, kia whakaarohia tō ake “takuahi o te whakamamaetanga.” He aha tā te Ariki hei “whakapakari” i a koe? He aha tā Ihāia 49:13–16 hei āwhina i a koe e taea ai ō whakamamaetanga?
Tirohia anōtia “The Refiner’s Fire” (whitiāhua), Wharepukapuka Rongopai.
The Refiner's Fire
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Liahona me For the Strength of Youth .
Ngā Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
Ihāia 40:3–5
Māku e āwhina ki te whakarite i “te huarahi o te Ariki.”
-
Kia whakaarohia ētahi mahi e taea ai te whakaatu atu he aha te tikanga o te “whakarite … i te huarahi o te Ariki,” pērā i te whakamāramatanga i Ihāia 40:3–5. Hei tauira, mā koutou ko ō tamariki e whakatōtika i tētahi mea kua hakoke, e mahea tētahi papa e kapi ana i ngā mea maha, e whakawātea rānei i tētahi ara kohatu. Māu hoki e hura atu i ngā pikitia o Hoani te Kairumaki me Hōhepa Mete (tirohia Gospel Art Book, nos. 35, 87). He aha tā rāua hei whakarite i te huarahi mō te haerenga mai o te Ariki? (tirohia Ruka 3:2–18; Whakaakoranga me ngā Kawenata 135:3). He aha tā tātou hei āwhina? He wā pea tēnei kia kōrero e pā ana ki ngā kaipupuri o te Tohungatanga o Arona me tā rātou whakarite i te huarahi o te Ariki (tirohia Whakaakoranga me ngā Kawenata 84:26–28).
Ihāia 43:10
Ka tū au hei kaiwhakaatu mō te Pukapuka a Moromona.
-
Whai muri iho i te pānui ngātahi i Ihāia 43:10, me pātai ki ō tamariki he aha te tikanga o te tū hei kaiwhakaatu. Kōrerohia atu tētahi ki tētahi e pā ana ki ngā mea kua kite nei koe nā konā e taea te tū hei “kaiwhakaatu” mō aua mea—hei tauira, tētahi kai kua kainga e koe, he wāhi i haere nei koe ki reira, he tangata rānei e mōhio nei koe. He aha te tikanga o te kōrero e mea ana kia tū hei kaiwhakaatu nā te Ariki? He aha tā tātou e kī ai ki ētahi atu Mōna?
Ihāia 44:3–4; 45:8
Ka “maringi” te Ariki i Ana manaakitanga ki runga ki ahau.
-
Whai muri iho i te pānui i ēnei whiti, ka taea e ō tamariki te whāngai i te wai ki tētahi tupu me te kōrero e pā ana ki ngā manaakitanga kua maringi nei te Ariki ki runga i a rātou. Ka ahatia tētahi tupu ina whāngaia ki te wai? He aha tā te Ariki manaaki hei āwhina kia tipu ai tātou?
Ka “rite te tika anō nei ngā ngaru o te moana” (Ihāia 48:18).
Ihāia 48:17–18
Ka puta mai te rangimārie i te pupuri i ngā whakahaunga a te Ariki.
-
Mā ngā whitiāhua o ngā awa me ngā ngaru o te moana e āwhina i ō tamariki kia whēkite atu i a Ihāia 48:18 (pērā i ngā pikitia i tēnei whakatakotoranga mahi). Ka pai pea ki ō tamariki te nekeneke i ō rātou ringaringa anō nei he awa, anō nei he ngaru nō te moana. Me pēhea te rangimārie e rite ki tētahi awa? Me pēhea te tika e rite ki ngā ngaru? Me kōrero e pā ana te āwhina i hua ake i tō pupuri i ngā whakahaunga a te Atua kia rangona te rangimārie anō nei he awa, he ngaru kaha rānei.
-
Waiatahia ngātahitia tētahi waiata mō ngā whakahaunga, pērā i “Keep the Commandments” (Children’s Songbook, 146–47). He aha ngā akoranga i tēnei waiata e whakaakona mai ana me aha tātou e pupuri ai i ngā whakahaunga a te Atua?
Ihāia 49:14–16
E kore rawa te Ariki e wareware ki ahau.
-
He whakaāiotanga a Ihāia 49:14–16 ki ō tamariki mō ngā tau maha kei mua i te aroaro. I a koe e pānui ana i whiti 14, ka taea te kōrero e pā ana ki ngā mea nā konā whakaaro te tangata kua warewaretia rātou, kua whakarērea rānei rātou. Me pēhea tātou e mōhio ai kua wareware te Ariki ki a tātou?
-
Hei huataki i ngā whiti 15–16, ka taea te ui atu ki ō tamariki e pā ana ki tētahi tangata e kore rawa e warewaretia e rātou, pērā i tētahi mema o te whānau, tētahi hoa rānei. E ai ki a Ihāia 49:15–16, he aha e kore ai te Ariki e wareware ki a tātou? Kātahi ka tohaina atu tētahi ki tētahi tāu e whakaaro nei mō ēnei Ihu Karaiti.
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Friend .