“28 ni Sepiteba–4 ni Okotova. ‘Dou Vakacegui Ira na Noqu Tamata’: Aisea 40–49,” Lako Mai, Mo Muri Au—Me Baleta na iTikotiko kei na Lotu: Veiyalayalati Makawa 2026 (2026)
“28 ni Sepiteba–4 ni Okotova. ‘Dou Vakacegui Ira na Noqu Tamata,’” Lako Mai, Mo Muri Au: Veiyalayalati Makawa 2026
Healing the Blind Man [Vakabulai ni Tamata Mataboko], mai vei Carl Heinrich Bloch, ena Frederiksborg Museum ni National History
28 ni Sepiteba–4 ni Okotova: “Dou Vakacegui Ira Na Noqu Tamata”
Aisea 40–49
“Na vakacegu” sai koya na imatai ni vosa i Aisea Aisea wase e 40. E toqa na itekitekivu ni dua tale na ulutaga, na vakabibitaki ni dua tale na ka ena nona itukutuku na parofita. Ena nona volavola taumada o Aisea, a vakasalataki Isireli kei Juta me baleta na veivakarusai kei na kau vakavesu ena yaco mai ena vuku ni nodra ivalavala ca. Ia na veiparofisai emuri oqo, a kena inaki me vakacegui ira na Jiu ena sivia na 150 na yabaki mai ki muri—ni oti na vakarusai nei Jerusalemi kei na valetabu ka ra kau vakavesu na tamata mai vei Papiloni. Ia na veiparofisai oqo, e yacova yani na veigauna mai liu ka sega walega vei ira na Isireli vakadrukai ka yalolailai. Era vosa vei keda, o keda eda dau vakadrukai, yalolailai, ka yali sara mada ga ena so na gauna.
Na itukutuku nei Aisea vei ira nona tamata ka vakakina vei keda e rawarawa: “Kakua ni ko rere” (Aisea 43:1). E sega ni sa yali na veika kece. E sega ni sa guilecavi iko na Turaga, ka sa tu vua na kaukauwa ena veika o sega ni lewa rawa. E sega li ni kaukauwa cake na Turaga, o koya ka “bulia na lomalagi” (Aisea 42:5), mai vei Papiloni, na ivalavala ca, mai na veika kecega e vesuki iko tiko? “Mo lesu mai vei au,” e kerea o Koya, “niu a voli iko” (Aisea 44:22). E rawa ni veivakabulai, veivakalesui mai, veivaqaqacotaki, veivosoti, ka veivakacegui—se cava ga e gadrevi vei iko, ena vukumu, mo vueti.
Vakasama eso ni Vuli e Vale kei na Lotu
Aisea 40–49
Ko Jisu Karisito e rawa ni vakacegui au ka solia vei au na inuinui.
Nira a tiko vakabobula na Isireli mai Papiloni, e vuqa era a vakataroga se era sa vakayalia beka vakadua na nodra itutu vaka tamata digitaki, ka veiyalayalati ni Kalou. Nio wilika na Aisea 40–49, vaka raica na veitikina eso ena rawa ni solia na veivakacegu kei na inuinui. Ena veimalanivosa yadua o kunea, vakasamataka vakatitobu ka vola na veika e rawa ni tukuna vei iko na Turaga ena veitikina oqo. Oqo e vica e rawa nio tekivu kina:
-
40:11, 29–31:
-
41:10–13, 17–18:
-
42:6–7:
-
43:1–7, 25:
-
44:1–4, 21–24:
-
46:3–4:
-
49:7–16:
Na cava o nanuma e vinakata na Turaga mo kila me baleti Koya?
Na sere ni Lotu “Na Yavu Tudei” (Serenilotu, naba 43) e tautauri mai na vosa i Aisea ena Aisea 41:10; 43:2–5; 46:4. Navuca mo lagata se vakarogoca na serenilotu oqo, ka vaqara na veivakatauvatani ni qaqana kei na veitikina oqo mai na Aisea. Sa vakayacora vakacava na Turaga na yalayala ena veitikina oqo ena nomu bula?
Raica talega na Patrick Kearon, “Ena Tucake Tale ko Koya kei na Veivakabulai e Tabana,” Liaona, Me 2022, 37–40.
Vakayagataka na ikuri ni ivolanikalou. Ena so na gauna ena matata cake vei keda na Veiyalayalati Makawa kevaka eda vakayagataka na iVola i Momani me vukea noda vulica na veitikina oqo. Me ivakaraitaki, erau a raica na parofita ni iVola i Momani o Nifai kei Jekope na veika a vola o Aisea ena peleti parasa (raica na 1 Nifai 19:22–23), ka rau vakayagataka na veiparofisai oqo me vakavulica kina na veika me baleta na iVakabula. Me vulici na sala erau vakatautauvatataka kina o Nifai kei Jekope na Aisea 48–49 vei ira na nodrau tamata, raica na 1 Nifai 22. Oqori ena rawa ni vukei iko mo vakatauvatana na wase oqo ki na nomu bula.
Nida talairawarawa vua na Turaga, ena rawa ni “vaka na uciwai … na nomu vakacegu” (Aisea 48:18).
Aisea 40–49
“Sai iko na noqu tamata”
Ena Aisea 40–49 e tukuna tiko kina na Turaga me baleti ira na Nona “tamata” kei na Nona “ivakadinadina.” Na veivosa oqo e rawa ni vakaibalebaletaki vei Jisu Karisito (raica na Aisea 42:1–7), kina mataqali i Isireli (raica na Aisea 45:4), kei Sairusi na Tui, ka a vakatarai ira na Jiu mera lesu tale ki Jerusalemi me tara tale na valetabu (raica na Aisea 44:26–28; 45:1–4). Ena rawa talega mo vakasamataka se yaga vakacava vei iko na veitikina oqo me vaka nio nona tamata ka ivakadinadina ni Turaga. Me ivakaraitaki, vakasamataka vakatitobu na taro vakaoqo:
Aisea 40:1–3, 9–11; 43:9–12. Ena sala cava o sa ivakadinadina kina i Jisu Karisito? Na cava eso na “itukutuku vinaka” e rawa n io wasea nio Nona ivakadinadina? O na rawa ni raitayaloyalotaka beka nio kacivi mo ivakadinadina ena dua na mataveilewai. Ena veilewai oqo, sa beitaki ko Jisu Karisito ni cavuta na vosa e volai ena Aisea 43:11. Na ivakadinadina cava o rawa ni solia me tokona na vosa i Jisu? Na ivakadinadina cava mai na nomu bula o na vakaraitaka?
Aisea 41:8–13; 42:6; 44:21. Na cava e kacivi iko kina na Turaga mo cakava? Mo okata na veikacivi ni Lotu vakakina na veiitavi tale eso, mo qaravi Koya kina. Sa “buli” iko se vakarautaki iko vakacava o Koya mo yaco mo Nona tamata? E tokoni iko vakacava o Koya ni o veiqaravi?
Aisea 49:1–9. Na itukutuku cava o kunea ena veitikina oqo ena rawa ni veivuke nio “sa vakaotia wale na nomu kaukauwa, ka sa sega dina ni yaga” na nomu sasaga kei na veiqaravi? (tikina e 4).
Aisea 40:3–8, 15–23; 42:15–16; 47:7–11
Na kaukauwa ni Kalou e cecere cake mai na kaukauwa vakavuravura.
E dau vakananumi ira wasoma na nona tamata o Aisea ena kaukauwa sega ni vakatauvatani rawa ni Kalou, ni vakatauvatani mada ga kei na kaukauwa ni veivakasaurarataki vakavuravura e vakavolivoliti ira tu. Vakaraica na itukutuku oqo ni o wilika na Aisea 40:3–8, 15–23; 42:15–16; kei na 47:7–11 (me kilai ni wase e 47 e vagolei vei ira na a tauri Isireli tiko vakavesu, o Papiloni). Na cava e vakavulica vei iko na veitikina oqo me baleta na veika vakavuravura? Na cava beka e vakatavulica vei iko me baleta na Kalou? Vakasamataka vakatitobu na vuna e bibi kina na itukutuku oqo vei ira na Jiu era vakabobulataki tu. Na cava e yaga vakalevu kina vei iko?
Aisea 48:10; 49:13–16
Na Turaga ena rawa ni vakasavasavataki au mai na veika rarawa au sotava.
Nio wilika na Aisea 48:10, vakasamataka vakatitobu na nomu “kuro qele ni veivakararawataki.” E sa “vakasavasavataki” iko tiko vakacava na Turaga? E vukei iko vakacava na Aisea 49:13–16 nio vakararawataki?
Raica talega na “The Refiner’s Fire” (video), Gospel Library.
The Refiner's Fire
Me baleta na vakasama tale eso, raica na ilavelave ni mekasini na Liaona kei na Me iSakisaki ni iTabagone ni vula oqo.
Vakasama eso ni Nodra Vakatavulici na Gonelalai
Aisea 40:3–5
Au rawa ni veivuke me caramaki na “sala i Jiova.”
-
Vakasamataka eso na sala mo vakaraitaka kina se cava e rawa ni ibalebale ni “caramaka na sala i Jiova,” me vaka e vakamacalataki ena Aisea 40:3–5. Me ivakaraitaki, e rawa ni dou vakadodonutaka kei luvemu edua na ka e veve, samaka edua na vuloa osooso, se caramaka edua na sala ena qele veivatu. E rawa talega nio vakaraitaka eso na itaba kei Joni na Dauveipapitaisotaki kei Josefa Simici (raica na Gospel Art Book, naba. 35, 87). Era a caramaka vakacava na sala ni lako mai ni Turaga? (raica na Luke 3:2–18; Vunau kei na Veiyalayalati 135:3). E rawa vakacava nida veivuke? Oqo ena dua beka na madigi meda veivosakitaka kina na sala era veivuke kina na lewe ni Matabete i Eroni me caramaka na Nona sala na Turaga (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 84:26–28).
Aisea 43:10
Au rawa ni dua na ivakadinadina ni Turaga.
-
Ni oti nomudou wilika vata na Aisea 43:10 sa rawa mo dou veivosakitaka se cava na kena ibalebale mo dua na ivakadinadina. Veiwaseitaka na veika o sa sotava ka rawa mo “ivakadinadina” kina—me ivakaraitaki, na kakana o a tovolea, na vanua o sikova, se dua na tamata o kila. Na cava na kena ibalebale meda ivakadinadina ni Turaga? Na cava eda rawa ni tukuna vei ira na tani me baleti Koya?
Aisea 44:3–4; 45:8
Na Turaga ena “sovaraka” mai vei au na Nona veivakalougatataki.
-
Ni wiliki oti na veitikina oqo, eratou rawa ni vakasuasuataka na luvemu edua na kautei ka veivosakitaka na veivakalougatataki sa sovaraka vei iratou na Turaga. Na cava e yaco ki na dua na itei nida vakasuasuataka? Sa vukei keda vakacava na veivakalougatataki ni Turaga meda tubu?
Na noda “cakacaka dodonu [e rawa] me vaka na ua ni wasawasa” (Aisea 48:18).
Aisea 48:17–18
Na maroroi ni ivakaro ni Kalou ena kauta mai na sautu.
-
Na iyaloyalo se vidio ni uciwai kei na ua ni wasawasa ena rawa ni vukei ira na luvemu mera raitayaloyalotaka na Aisea 48:18 (me vakataka na itaba ena ituvatuva oqo). Era na marautaka beka na luvemu mera yalovaka na ligadra me vaka edua na uciwai se ua ni waitui. Ena tautauvata beka vakacava na sautu kei na dua na uciwai? Ena rawa vakacava me vaka na ua na ivalavala dodonu? Vakamacalataka na kena sa vukei iko na nomu maroroya na ivakaro ni Kalou, mo vakila kina na vakacegu me vaka edua na uciwai, se kaukauwa me vaka edua na ua.
-
Lagata vata edua na sere me baleta na ivakaro, me vaka na “Talairawarawa kina iVunau” (iVolanisere ni Gonelalai, 187). Na cava e vakavulica na sere oqo me baleta na vuna e dodonu meda maroroya kina na ivakaro ni Kalou?
Aisea 49:14–16
Na Turaga ena sega vakadua ni guilecavi au.
-
NaAisea 49:14–16 e rawa ni dauveivakacegui vakalevu sara vei ira na luvemu ena veiyabaki mai muri. Nio wilika na tikina e 14, e rawa nio veivosakitaka na veika beka era na nanuma kina na tamata nira sa guilecavi se biligi tani. Eda na kila vakacava ni sega ni guilecavi keda na Turaga?
-
Me vakamacalataki na tikina e 15–16, e rawa nio tarogi ira na luvemu me baleta edua era na sega vakadua ni guilecava, me vaka edua na lewe ni matavuvale se itokani. Me vaka na Aisea 49:15–16, a cava na vuna ena sega ni guilecavi keda kina na Turaga? Oti mo dou qai veiwaseitaka na veika dou nanuma me baleti Jisu Karisito.
Me baleta na vakasama tale eso, raica na ilavelave ni mekasini ni iTokani ni vula oqo.