“Hepetema 14–20. ‘Ko te Atua Tōku Whakaoranga’: Ihāia 1–12,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Kawenata Tawhito 2026 (2026)
“Hepetema 14–20. ‘Ko te Atua Tōku Whakaoranga,’” Haere Mai, Whai Mai i Ahau: Kawenata Tawhito 2026
Ka Matakitea e te Poropiti Ihāia te Whānautanga Mai o Te Karaiti, nā Harry Anderson
Hepetema 14–20: “Ko te Atua Tōku Whakaoranga”
Ihāia 1–12
Ahakoa mēnā koinei tō pānuitanga tuatahi i te pukapuka a Ihāia, tērā pea ka kitea ētahi rerenga whiti kua kitea kētia. Nā te mea, ko Ihāia tētahi o ngā poropiti onamata rongonui rawa, ā, e kaha takina ana āna kupu i roto i ērā atu pukapuka karaipiture, i pērā hoki te Kaiwhakaora ake anō. Kitea ai ngā kupu a Ihāia i roto i ngā hīmene me ērā atu waiata tapu.
He aha e kaha takina ai ngā kupu a Ihāia? Kāore e kore ko tētahi take e pērā ai , koia, ko tana pai ki te tuitui i ngā kupu a te Atua i tētahi reo ātaahua e titia ai ki te whatumanawa. Engari he nui noa ake i tērā. Nā Ihāia ngā poropiti maha i whakaaweawe i roto i ngā reanga maha nā ngā mea pono nāna nei i whakaako, nā tōna pai rere tonu ērā mai i tētahi reanga ki tētahi atu reanga (waenganui i te 740 me te 701 BC) I tuhituhi ia e pā ana ki tā te Atua mahi hokonga nui, he mea nui ake tērā i te iwi kotahi, i te wā kotahi. Nā Ihāia ako ai a Nīwhai he uri rātou nō te iwi kawenata o te Atua, ahakoa kua noho wehe rātou i ērā atu iwi o Iharāira. I Ihāia, kitea ai e ngā kaituhi o te Kawenata Hou ngā poropititanga e pā ana ki te Mīhaia i whakatutukia i mua tonu i ō rātou karu. Ā, i Ihāia, ka kite a Hōhepa Mete i ngā mea whakaaweawe nā konā ahu mai ngā whakahuihuinga o ngā rā o muri nei me te hanganga ake o Hīona. Ina pānui koe i a Ihāia, he aha tāu e kite nā?
Ki te hiahia ki ētahi atu kōrero mō Ihāia me ana tuhinga, tirohia “Ihāia” i roto i te Papa Kupu Paipera Tapu. Ki te hiahia ki ētahi atu kōrero e pā ana ki te wā i ora ai a Ihāia, tirohia 2 Kīngi 15–20 me te 2 Whakapapa 26–32.
Ngā Whakaaro mō te Ako i te Kāinga me te Hāhi
Ihāia 1–12
Ka whakatutukihia ngā kupu a Ihāia.
Nā te Kaiwhakaora i whakaako, “Kua meatia ngā mea katoa i kōrerotia ai [Ihāia], ā, ka meatia aua mea e rite ana ki ngā kupu i kōrerotia ai e ia” (3 Nīwhai 23:3). I a koe e rangahaua ana te pukapuka a Ihāia, me waihanga i tētahi whakahoahoa mō ngā poropititanga me ngā taitara pēnei: Ngā rā o Ihāia, Te minitatanga o te Kaiwhakaora i te kikokiko, Ngā rā o muri nei hoki. Ehara i te mea kotahi anake te āhua i whakatutukihia ngā poropititanga a Ihāia, he maha ngā āhua i pērāhia ai (tirohia te Papa Kupu Paipera Tapu, “Ihāia”).
Nā Tumuaki Dallin H. Oaks i whakaako: “Kei roto i te pukapuka a Ihāia ngā poropititanga maha ko te āhua nei he maha hoki ōna whakatutukitanga. Ka aro tētahi ki ngā tāngata i te wā i a Ihāia, ka aro rānei ki ngā āhuatanga o te whakatipuranga whai muri iho. He tikanga anō, he mea tohu hāngai i te nuinga o te wā, e hāngai ana ki ngā mea i heipū ake i te waenganuitanga o ngā wā, arā, te whakangaromanga o Hiruharama me te whakamararatanga o ōna iwi whai muri iho i te rīpekatanga o te Tama a te Atua. Heoi, ko tētahi atu whakatutukitanga o tēnei poropititanga e hāngai atu ana ki ngā mea e heipū ake ai i mua i te Haerenga Tuaruatanga Mai o te Kaiwhakaora. Nā ēnei tūāhuatanga huhua e hāngai ana ki ngā whakatutukitanga o ngā poropititanga kitea ai tātou i te hiranga o tā tātou rapu i te Wairua Tapu hei āwhina kia mārama ai tātou ki aua poropititanga” (“Scripture Reading and Revelation,” Ensign, Hānuere 1995, 8).
Ko te Mārama ki a Ihāia. Nā te Kaiwhakaora i kī, “Kia āta rapua ēnei mea; nā te mea he mea nui ngā kupu a Ihāia” (3 Nīwhai 23:1; tirohia anōtia ngā whiti 2–3). Heoi anō, mō te tokomaha, he mea uaua rawa kia mārama ki a Ihāia. Mā ēnei mea e whai ake nei e āwhina:
-
Kia āta whakaarohia ngā tohu me ngā kupu whakarite i kōrerohia ai e Ihāia.
-
Uia ki a koe anō, “He aha ngā akoranga māku e pā ana ki a Ihu Karaiti?” (tirohia 1 Nīwhai 19:23).
-
Rapua ngā kaupapa e hāngai ana ki ēnei rā.
-
Whakamahia ngā rauemi rangahau, pērā i te papa kupu, ngā kupu hauraro, ngā kōwae upoko, me te Pukapuka Aratohu ki ngā Karaipiture.
Ihāia 1; 3–5
E whakatūpato ana ngā poropiti e pā ana ki te hara, ā, ka whakaaria mai tērā ka puta te manako mā roto i te rīpenetātanga.
Pērā i ngā poropiti katoa, whakatūpatoria ai e Ihāia te iwi e pā ana ki tō rātou taha wairua. I a koe e pānui ana i Ihāia 1; 3; 5, rapua ngā rerenga e whakamāramahia ai te āhua o te iwi ki te taha wairua (hei tauira, tirohia Ihāia 1:2–4, 21–23; 3:9, 16–17; 5:11–12, 20–23). He aha ētahi o ngā raruraru e kitea ai e koutou i ēnei rā? Māu hoki e rapu ngā whiti e whakatūpatoria ana e pā ana ki ngā utu i tau ai ki ngā Iharaira, he mea nā te āhua o tō rātou taha wairua (pērā Ihāia 1:7; 3:17–26; 5:5–7, 13–15).
Hei āpiti atu ki ngā whakatūpato, ka homai e Ihāia ngā karere whai tūmanako ki te hokonga mā roto i te Kaiwhakaora (hei tauira, tirohia, Ihāia 1:16–19, 25–27; 3:10; 4). He aha ngā akoranga māu mō te mahi ki te Ariki i roto i ēnei karere? E pēhea ana te rerekē o te karere a te Ariki i ēnei momo whiti i tā Hātana e hiahia ai hei whakapono mō tātou?
Pērā i a Ihāia, e whakatūpato mai ana ngā poropiti i ēnei rā e pā ana ki te hara me ōna utu, ā, ka homai e rātou ngā karere whai tūmanako mā roto i a Ihu Karaiti. He aha ētahi tauira? Tērā pea me tiro atu ki tētahi kōrero o mua nō ngā huinga whānui o te Hāhi e rapu ana i ngā whakatūpato me ngā whakaari.
Ihāia 2; 4; 11–12
Ka mahi te Atua i tētahi mahinga pai hei ngā rā o muri nei.
Kei te hāngai pū ngā poropititanga maha a Ihāia ki tēnei rā. Ki te hia rapua ērā, tirohia ngā rerenga tūmahi wā heke (pērā i te “ka meinga” me te “ka haere” rānei). Hei tauira, rapua ēnei tūmahi i a koe e pānui ana i Ihāia 2; 4; 11–12. Tērā pea ka ngana kia whakaurua ngā rerenga tūmahi wā tū (pērā i kei te me te e haere ana). He aha ngā poropititanga tino pai rawa ki a koe? He aha ngā akoranga māu i ēnei poropititanga mō Hīona, te waihanga temepara, me te whakahuihuinga i a Iharaira?
E tino hāngai ana a Ihāia 2:2–3 ki te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei. E pēhea ana te whakatutukitanga i ēnei poropititanga? He aha tāu e ako ai e pā ana ki ngā “huarahi” me ngā “ara” i Tōna whare? (whiti 3).
Tirohia anōtia a Ihāia 5:26; “High on the Mountain Top,” Hymns, nama. 5.
Ihāia 6
Kua karangatia ngā poropiti e te Atua.
I Ihāia 6, ka kōrero mai anō a Ihāia e pā ana ki tana karangatanga hei poropiti. I a koe e pānui ana i tēnei upoko, he aha ngā mea pai ki a koe e pā ana ki ngā āhuatanga i pā ai ki a Ihāia? He aha ō whakaaro e pā ana ki te Ariki nō muri iho i tāu nā pānui i tēnei upoko, Ana poropiti, me te mahi kua karangatia nei rātou ki te mahi?
“Kua whānau mai tētahi tamaiti ki a tātou, kua homai nei tētahi tama ki a tātou” (Ihāia 9:6).
Ihāia 7–9
I whakaaria mai nei e te Atua kia tonoa mai a Ihu Karaiti hei Kaiwhakaora mōku.
I te wā o te minitatanga a Ihāia, ka piritahi a Iharāira ki a Hīria kia taea te kaupare atu i a Ahīria. I te hiahia a Iharaira me Hīria kia meinga a Ahati, te kīngi o Hura, kia piri hoki ki a rātou. Engari i poropititia e Ihāia, tērā, ka momotu tērā piringa, ā, ka tohua a Ahati kia whakawhirinaki ki te Ariki (Ihāia 7:7–9; 8:12–13).
I a Ihāia e tohutohu ana i a Ahati, ka meatia ngā poropititanga rongonui maha, pērā i aua mea e kitea nei i Ihāia 7:14; 8:13–14; 9:2, 6–7. Ahakoa he aha te hiranga o ēnei mea ki a Ahati, e mārakerake ana te kite kei te hāngi ēnei ki a Ihu Karaiti (tirohia anōtia Matiu 1:21–23; 4:16; 21:44; Ruka 1:31–33). He aha a “Imānuera” i te taitara pai mō te Kaiwhakaora? (tirohia Matiu 1:23). He aha Tāna hei “Kaitohutohu” hei “Wheao o te Maungārongo” rānei mōu? (Ihāia 9:7). He aha atu ngā mea e ako ai koe e pā ana ki te Kaiwhakaora i ēnei whiti?
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Liahona me For the Strength of Youth .
Ngā Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
Ihaia 1: 2–4, 16–19
Nā Ihu Karaiti, e taea ana e au te rīpenetā kia urutapu te wairua.
-
I Ihāia 1:2–4, ka taea e koutou ko ō tamariki te rapu i ngā take kīhai i koa te Ariki ki te iwi. Kia aro ki te whakatauritetanga ki ngā kararehe i whiti 3—ko wai tō tātou “māhita”? Me pēhea tātou e whakaatu ai kei te mōhio tātou ki a Ia?
-
Hei whēkite māu Ihāia 1:16–18, me titiro atu koutou ko ō tamariki ki tētahi mea whero kānapa, ā, ki tētahi mea mā rawa. Tērā pea ka taea te mahi tahi ki te horoi i tētahi mea. Me pēhea e poke ai ō tātou wairua? E pēhea ana tā Ihu āwhina i a tātou kia meinga kia poke kore? He aha ngā mea e ako ai tātou e pā ana ki te Kaiwhakaora i ēnei whiti? Kōrerohia atu ki ō tamariki e pā ana ki ō whakaaro Mōna me Tāna i mahi ai mōu.
Ihāia 2:2–4
I roto i te temepara, ka ako au e pā ana ki a Ihu Karaiti.
-
I matakite a Ihāia i te wā e kukume ai “te maunga o te whare o te Ariki” i ngā tāngata katoa nō “ngā iwi katoa” ki reira (Ihāia 2:2). Me pēhea koe e whakahihiko i ngā ngākau o ō tamariki kia hīkaka ai rātou kia haere ai ki te whare o te Atua? Māu rātou e tono kia tāngia tētahi pikitia o tō rātou kāinga. Kātahi ka pānui ngātahi i Ihāia 2:2, kātahi ka tono i a rātou kia tā i tētahi pikitia o “te whare o te Ariki,” arā, ko te temepara. Pānui tahitia a Ihāia 2:3 . Tonoa rātou kia tāpiri atu ki ā rātou pikitia ngā tāngata e haere ana ki te temepara, tae atu ana ki ō rātou whānau.
-
Māu hoki e pānui a Ihāia 2:2–3 kātahi ka tohua tētahi mea e whakahihiko ana i ō koutou ngākau kia haere atu ki te temepara. Ka mutu, whai muri iho i te pānuitanga i Ihāia 2:4 , me kōrero tahi e pā ana ki te rangimārie e ahu mai ana i te temepara. Me waiata, me whakarongo rānei rātou ki tētahi waiata mō te temepara, pērā i “I Love to See the Temple” (Children’s Songbook, 95). Āwhinatia ō tamariki kia kimihia ētahi kupu i roto i taua waiata e whakaako ana i ā tātou mahi i reira.
Te Temepara o Pā Tote
Ihāia 7:14; 9:6–7
I whānau mai ai a Ihu Karaiti hei Kaiwhakaora mōku.
-
Hei whakatūwhera i ngā kōrero mō ngā poropititanga a te Karaiti, me kōrero tahi koutou ko ō tamariki e pā ana ki ngā taitara e mau nei i ngā tāngata, pērā i te tumuaki, te pīhopa, te kaiako rānei. He aha ngā māramatanga e puta mai ana i ēnei taitara mō ēnei tāngata? Āwhinatia ō tamariki kia rapua ngā taitara o Ihu Karaiti i Ihāia 7:14 me te 9:6–7 (tirohia anōtia tēnei whārangi mahi mō tēnei wiki). He aha ngā whakaakoranga Mōna e puta ai i ēnei taitara? He aha atu tā tātou e ako ai mō Ihu Karaiti i ēnei whiti?
-
Me kōrero tahi anō ki ō tamariki te “Isaiah the Prophet” (i Old Testament Stories, 150–51). Kia tū i ētahi wā kia uia atu he aha tā Ihāia i mōhio ai e pā ana ki a Ihu Karaiti i ngā tau maha i mua i Tana whānautanga mai. Kātahi ka taea te whakamahi a Matiu 1:21–23; Ruka 1:31–33 kia kōrero e pā ana ki te āhua i whakatutukihia ai ngā poropititanga a Ihāia i Ihāia 7:14; 9:6–7 .
1:18Isaiah the Prophet
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Friend .