Ko ngā Poropiti me te Poropititanga

He mea nui ngā poropiti me te poropititanga puta noa i te Kawenata Tawhito. I kite a Aperahama, Ihaka rātou ko Hākopa i ngā kitenga o te rangi, ā, ka kōrero hoki ki ngā karere o te rangi. I kōrero a Mohi ki te Atua, kanohi ki te kanohi, ā, ka kōrerohia Tāna e pai ai ki ngā tamariki a Iharaira. E kōrero nei ngā pukapuka tuatahi me te tuarua o Kīngi e pā ana ki ngā tuhinga mīharo a Irāia rāia ko Eriha. E kōrero ana anō hoki te Kawenata Tawhito e pā ana ki ngā poropiti wahine a Miriama rāua ko Tepora, me ērā atu wāhine kua manaakitia ki te wairua o te poropititanga, pērā i a Rīpeka rāua ko Hana. Ā, ahakoa kāore i tuhia ngā waiata e ngā poropiti kua āta karangahia ōkawa nei, kua kī tonu ērā i te wairua o te poropititanga, i te mea hoki e aro atu ana ki te haerenga mai a te Mīhaia.

Ehara tēnei i te mea ohorere ki ngā mema o te Hāhi o Ihu Karaiti o te Hunga Tapu i ngā Rā o Muri Nei. Koia, e whakaako ana te rongopai a Ihu Karaiti kua whakahokia mai nei e pā ana ki ngā poropiti, nā, ehara rātou i te tangata rongonui noa a hītori nei, engari he wāhanga nui rātou nō te mahere a te Atua. Ahakoa ka kite ētahi he mea noa iho nō ngā wā o te Kawenata Tawhito, kei te kite tātou he mea ōrite ki ngā mea i ngā wā o te Kawenata Tawhito.

Engari ka rerekē pea te āhua o te pānui i tētahi upoko i Ihāia, i Ehekiera rānei i te āhua o ngā kōrero i te huinga whānui o te Hāhi mai i te Tumuaki o te Hāhi i tēnei wā. I ētahi wā he uaua te kite atu he kōrero ā ngā poropiti onamata mō tātou. Nā te mea, he tino rerekē te āhua o te ao e noho nei tātou i ēnei rā i te ao i kauhautia ai, i poropititia ai e rātou. Ā, ko te mea nui kua whai poropiti tātou i ēnei rā, nā konā ara ake pea te pātai: He aha e tika ai kia whakapau kaha—āna, me whakapau kaha—ki te pānui i ngā kupu a ngā poropiti onamata?

I te nuinga o te wā, ehara ngā tāngata o nāianei te hunga i kōrerohia ai e ngā poropiti i te Kawenata Tawhito. I te hāngai atu ngā kōrero o aua poropiti ki ngā take o aua wā—pērā i tā ō tātou poropiti nāianei e hāngai atu i ā rātou kōrero ki ngā take o nāianei.

Heoi anō rā, ka kite atu anō ngā poropiti i tua atu i ngā take o te wā. E whakaakona ana e rātou ngā mea pono mau tonu, e hāngai ana ahakoa he aha te wā, ko hea hoki te wāhi. Kua manaakitia ki te whakakitenga, kei te kite rātou i te tirohanga whānui ki ngā mahi a te Atua. Hei tauira, i whakatūpato a Ihāia i ngā tāngata i taua wā e pā ana ki ō rātou hara. Nāna hoki i tuhi e pā ana ki te whakaputanga i ngā Iharaira e ora ai hei ngā tau 200 ki muri i ōna rā. Heoi anō rā, nāna i whakaako e pā ana ki te whakaputanga e rapua nei e ngā iwi katoa o te Atua. Ā, i tuhi ia i ngā poropititanga e tāria tonutia ana kia whakatutukihia—pērā i ngā whakaari mō “tētahi ao hou” (Ihāia 65:17) e “kīa ai i te mātauranga o te Ariki” (Ihāia 11:9), i reira whakahuihuia mai ai ngā iwi ngaro o Iharaira, ā, i reira e kore ai “ngā iwi” e “ako tonu anō e pā ana ki te pakanga” (Ihāia 2:4). Ko tētahi wāhanga e koa ana, ā, e whakahihiko ana i te ngākau nā te pānui i ngā kupu a ngā poropiti o te Kawenata Tawhito pērā i a Ihāia, arā, ko te kite he mahi nui tā tātou i te rangi whai korōria i whēkite ai rātou.

Nō reira, ina pānuitia ngā poropititanga tawhito, ka āwhinatia mēnā ka ako e pā ana ki te horopaki o aua tuhinga—engari me whakaaro i ngā wā katoa me te mea nei i reira koe, me “whakataurite i aua kōrero ki a [koe]” rānei (1 Nīwhai 19:24; tirohia anōtia whiti 23). I ētahi wā ko te tikanga ia me mārama he tohu a Papurona mō te hara me te whakapehapeha, ehara i te mea he pā onamata noa iho. Ko te tikanga ia he mārama ko Iharaira te iwi o te Atua ahakoa he aha te wā, ko hea rānei te wāhi. Ko tōna tikanga ia pea ko Hīona te kara o ngā rā o muri nei e hāpaingia ake nei e te iwi o te Atua, mahue tō whakaaro ake he kupu atu anō mō Hiruharama.

Ka taea e tātou te whakataurite i ngā karaipiture ki ō tātou oranga nā te mea e mārama ana tātou e taea ana te whakatutuki i tētahi poropititanga i ngā āhuatanga maha. Ko tētahi tauira pai, arā, ko te poropititanga i Ihāia 40:3: “Ko te reo o te mea e karangahia ana i te koraha, Whakaritea te huarahi o te Ariki.” Hei tā ngā Hūrai mauhere i Papurona, tērā pea i hāngai ai tēnei karere ki tētahi huarahi e puta ai i te hereheretanga kia hoki ake ki Hiruharama. Hei tā Matiu, Māka, rātou ko Ruka, i hāngai tēnei poropititanga ki a Hoani te Kairumaki, nāna te huarahi i whakarite mō te minitatanga o te Kaiwhakaora i tēnei ao. Ā, whakawhiwhi a Hōhepa Mete i tētahi whakakitenga e mea ana kei te whakatutuki tonu tēnei poropititanga hei whakarite mō tā te Karaiti minitatanga manonga tau. I tino kōrero mai ngā poropiti onamata ki a tātou, ahakoa kei te rapu māramatanga tonu tātou e pā ana ki ā rātou kōrero. Ā, nā rātou ngā kuru pounamu mea pono mau tonu maha i whakaako mai, e tino hāngai ana ki a tātou i ēnei rā pērā i tāna ki a Iharaira onamata.

Tērā pea ko te mea nui ake i te whakaaro anō nei i reira koe i ngā poropititanga Kawenata Tawhito, arā, ko te whakaaro kei reira a Ihu Karaiti. Mehemea ka kimi atu koe i a Ia, ahakoa kāore e whakahuatia Tōna ingoa. Ka pai pea kia ū ki te hinengaro, arā, ko te Atua o te Kawenata Tawhito, te Ariki a Ihowa, koia a Ihu Karaiti. I ngā wā e kōrero mai ai ngā poropiti e pā ana ki tā te Ariki, kei te kōrero mō te Kaiwhakaora.

Ka kite hoki koe i ngā kōrero e hāngai ana ki te Mea Whakawahia, tētahi Kaihoko, ā, ki tētahi Kīngi anamata nō te kāwai o Rāwiri. He poropititanga ēnei mea katoa mō Ihu Karaiti. Ka pānui hoki e pā ana ki te whakaputanga, te murunga hara, te hokonga me te whakahokinga. Me kua titia te Kaiwhakaora ki te hinengaro me te ngākau, ka aro ēnei poropititanga ki te Tama a te Atua. Nā te mea, ko te huarahi pai ake kia mārama ki ngā poropititanga, arā, ko te whai “i te wairua o te poropititanga,“ e kōrero mai nei e Hoani ki a tātou ko “te whakaaturanga o Ihu” (Whakakitenga 19:10).