Dagiti Propeta ken Padto

Akmen dagiti propeta ken padto ti dakkel a papel iti intero a Daan a Tulag. Nakita da Abraham, Isaac, ken Jacob dagiti parmata ken nakasaritada dagiti nailangitan a mensahero. Nakasarita ni Moises ti Dios iti rupanrupa ket naisaona ti pagayatanna kadagiti annak ti Israel. Isalaysay dagiti libro ti umuna ken maikadua nga Ari dagiti nakallalagip nga aramid ken mensahe da propeta Elias ket Eliseo. Kasta met nga isarita ti Daan a Tulag maipapan kadagiti babbai a propeta kas kada Miriam ken Debora, kasta met dagiti dadduma pay a babbai a naparaburan iti espiritu ti pammadto, a kas kada Rebeca ken Anna. Ket uray no saan nga insurat dagiti pormal a propeta dagiti Salmo, napnuanda met iti espiritu ti pammadto, nangnangruna a bayat ti panagpaspasungadda iti yaay ti Mesias.

Awan ditoy ti sumangbay kas maysa a sorpresa kadagiti miembro ti Ti Simbaan ni Jesucristo dagiti Santo iti Ud-udina nga Aldaw. Kinapudnona, isuronatayo ti naisubli nga ebanghelio ni Jesucristo a dagiti propeta ket saan laeng a makaay-ayo a banag ti pakasaritaan ngem napateg a paset ti plano ti Dios. Idinto a sumagmamano ti mabalin a makakita kadagiti propeta kas naidumduma kadagiti panawen ti Daan a Tulag, makitatayo ida kas maysa a banag nga adda kadatayo iti gagangay a panawen ti Daan a Tulag.

Mabalin a marikna pay a ti panagbasa iti maysa a kapitulo manipud iti Isaias wenno Ezequiel ket maigiddiat iti panagbasa iti mensahe iti sapasap a komperensia manipud iti agdama a Presidente ti Simbaan. No dadduma narigat a kitaen nga adda sumagmamano a banag nga isao kadatayo dagiti nagkauna a propeta. Kalpasan ti amin, ti agdama a lubong a pagnanaedantayo ita ket maigiddiat unay iti lubong a nagikasabaan ken nagipadtuanda. Ket ti kinapudno nga addaantayo iti maysa a sibibiag a propeta ket mabalin a mangpaadda iti maysa a saludsod: Apay napateg daytoy a panagkagumaan—ken agkasapulan iti panagkagumaan—a mangbasa kadagiti balikas dagiti nagkauna a propeta?

Iti kaaduan a paset, saan a kangrunaan nga agbasbasa dagiti tao ita maipapan kadagiti propeta iti Daan a Tulag. Addaan dagita a propeta kadagiti kangrunaan a pakaseknan a tamtamingenda iti panawen ken lugarda—kas iti panangtaming dagiti propetatayo iti ud-udina nga aldaw kadagiti kangrunaan a pakaseknantayo iti agdama.

Iti isu met la a panawen, makita pay dagiti propeta dagiti kangrunaan a pakaseknan. Isuroda dagiti agnanayon a kinapudno, nga adda pakainaiganna iti ania man a panawen ken lugar. Naparaburanda iti paltiing, makitada ti nalawlawa a pannirigan ti aramid ti Dios. Kas pagarigan, binallaagan ni Isaias dagiti tao iti panawenna maipapan iti basbasolda. Insuratna pay maipapan iti pannakaispal dagiti Israelita nga agbiag iti 200 a tawen iti masakbayan. Iti isu met la a panawen, insurona maipapan iti pannakaispal a sapsapulen ti amin a tattao ti Dios. Ket insuratna dagiti padto nga, uray iti agdama, mapadpadaanan pay laeng ti naan-anay ti pannakaipatungpalda—kas kadagiti kari ti “baro a daga” (Isaias 65:17) a daytanto ti “mapno iti pannakaammo iti Apo” (Isaias 11:9), iti lugar a paguummonganto dagiti napukaw a tribu ti Israel ken iti lugar a saan nga “adalenen iti pannakigubat uray kaano” “dagiti nasion” (Isaias 2:4). Paset ti rag-o ken pammaregta a sumangbay manipud iti panangbasa kadagiti balikas dagiti propeta ti Daan a Tulag kas ken ni Isaias ket pannakatungpal nga akmentayo ti maysa a papel iti nadayag nga aldaw a nasirmatada.

Isu a no basaenyo dagiti nagkauna a padto, makatulong daytoy tapno masursuro maipapan iti konteksto a nakaisuratanda—ngem nasken pay a makitayo ti bagiyo kadagitoy, wenno “aramatenyo ida iti [bagiyo]” (1 Nephi 19:24; kitaen met iti bersikulo 23). No dadduma kayatna a sawen a panangbigbig iti Babilonia kas maysa a simbolo ti basol ken kinapalangguad, saan laeng a kas maysa a nagkauna a siudad. Mabalin a kaipapananna ti pannakaawat iti Israel kas tattao ti Dios iti ania man a panawen ken lugar. Wenno mabalin a kayatna a sawen ti panangkita iti Zion kas gapu iti ud-udina nga aldaw nga arakupen dagiti tao ti Dios, imbes a panangkita iti daytoy kas sabali pay a balikas laeng para iti Jerusalem.

Maaramattayo dagiti nasantuan a kasuratan iti biagtayo gapu ta maawatantayo a mabalin a maipatungpal ti maysa a padto iti adu a wagas. Maysa a nasayaat a pagarigan daytoy ket ti padto iti Isaias 40:3: “Ti timek ti maysa nga agpukpukkaw, Isaganayo iti let-ang ti dalan ti Apo.” Kadagiti balud a Judio iti Babilonia, mabalin nga itudo daytoy a palawag ti Apo a mangmangted iti maysa a dalan a pakawayawayaan iti pannakabalud ken agsubli iti Jerusalem. Kada Mateo, Marcos, ken Lucas, naipatungpalen daytoy a padto ken ni Juan Bautista, a nangisagana iti dalan para iti mortal a panagministro ti Mangisalakan. Ket inawat ni Joseph Smith ti paltiing a maipatpatungpal pay laeng daytoy a padto iti ud-udina nga aldaw kas panagsagana para iti sangaribu a tawen a panagministro ni Cristo. Kadagiti wagas a mangrugrugi pay laeng a maawatantayo, dagiti nagkauna a propeta nagsaritada kadatayo. Ket insuroda ti adu a napapateg, agnanayon a kinapudno nga adda pakainaiganna kadatayo kas iti nagkauna nga Israel.

Nalabit a napatpateg pay ngem iti pannakakita iti bagiyo kadagiti padto iti Daan a Tulag ket ti pannakakita ken ni Jesucristo kadakuada. No sapulem Isuna, masarakamto Isuna, uray pay no saan a madakamat Isuna iti naganna. Mabalin a makatulong a laglagipen a ti Dios iti Daan a Tulag, ni Apo Jehova, ket ni Jesucristo. Aniaman nga oras iladawan dagiti propeta no ania ti ar-aramiden ti Apo wenno no anianto ti aramidenna, agsasaoda maipapan iti Mangisalakan.

Masarakamto pay dagiti reperensia iti Maysa a Napulotan, maysa a Mannubbot, ken maysa a masakbayan nga Ari manipud iti linia ni David. Dagitoy amin dagiti padto maipapan ken ni Jesucristo. Gagangay pay, mabasayonto ti maipapan iti pannakaispal, pannakapakawan, pannakasubbot, ken ti pannakaisubli. Adda ti Mangisalakan iti panunot ken pusoyo, gagangayto a dagitoy a padto ti mangitudo kadakayo iti Anak ti Dios. Kalpasan ti amin, ti kasayaatan a wagas tapno maawatan ti padto ket maaddaan iti “ti espiritu ti pammadto,” a pangibagaan ni Juan kadatayo a “ti pammaneknek ni Jesus” (Apocalipsis 19:10).