Hãy Đến Mà Theo Ta
Những Điều Cần Ghi Nhớ: Cách Đọc Thơ trong Kinh Cựu Ước


“Những Điều Cần Ghi Nhớ: Cách Đọc Thơ trong Kinh Cựu Ước”, Hãy Đến Mà Theo Ta—Sử Dụng ở Nhà và ở Nhà Thờ: Kinh Cựu Ước năm 2026 (2026)

“Cách Đọc Thơ trong Kinh Cựu Ước”, Hãy Đến Mà Theo Ta: Kinh Cựu Ước năm 2026

hình biểu tượng ghi nhớ

Những Điều Cần Ghi Nhớ

Cách Đọc Thơ trong Kinh Cựu Ước

Trong các sách của Kinh Cựu Ước từ Sáng Thế Ký đến Ê Xơ Tê, chúng ta thấy phần lớn là các câu chuyện—những truyện kể mô tả các sự kiện lịch sử từ một quan điểm thuộc linh. Nô Ê đóng tàu, Môi Se giải thoát cho dân Y Sơ Ra Ên, An Ne cầu xin có một đứa con trai, v.v. Bắt đầu từ sách Gióp, chúng ta mới tìm thấy một phong cách viết khác. Trong các sách này, các tác giả Kinh Cựu Ước chuyển sang dùng ngôn ngữ là các bài thơ để diễn tả những cảm nghĩ sâu sắc hoặc những lời tiên tri vĩ đại theo cách dễ nhớ.

Chúng ta đã thấy một vài ví dụ về các bài thơ rải rác khắp các sách lịch sử của Kinh Cựu Ước. Từ sách Gióp trở đi, chúng ta sẽ thấy nhiều bài thơ hơn. Hầu như toàn bộ các sách Gióp, Thi Thiên, và Châm Ngôn đều là thơ, thơ cũng chiếm một số phần trong sách của các vị tiên tri như Ê Sai, Giê Rê Mi, và A Mốt. Bởi vì việc đọc thơ khác với đọc một câu chuyện, để hiểu một bài thơ thì cần có một phương pháp khác. Sau đây là một số ý kiến có thể giúp anh chị em tìm thấy nhiều ý nghĩa hơn từ các bài thơ trong Kinh Cựu Ước.

Cách để Hiểu Thơ Hê Bơ Rơ

Trước hết, anh chị em cần nhớ rằng thơ Hê Bơ Rơ trong Kinh Cựu Ước không có vần điệu như những thể loại thơ khác. Và dù thơ Hê Bơ Rơ cổ vốn có vần điệu, chơi chữ, và sự lặp lại của thanh điệu, nhưng các đặc điểm này thường bị mất đi khi dịch sang ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, một đặc điểm mà anh chị em sẽ thấy là sự lặp lại các ý, đôi khi được gọi là “lối diễn đạt song song”. Sau đây là một ví dụ đơn giản từ sách Ê Sai:

Hỡi Si Ôn, … mặc lấy sức mạnh ngươi!

Hỡi Giê Ru Sa Lem, … hãy mặc lấy áo đẹp! (Ê Sai 52:1)

Thi Thiên 29 có nhiều câu sử dụng lối diễn đạt song song—ví dụ:

Tiếng Đức Giê Hô Va rất mạnh;

Tiếng Đức Giê Hô Va có sự oai nghiêm. (Thi Thiên 29:4)

Và đây là một ví dụ cho thấy việc câu thứ hai được diễn đạt song song với câu thứ nhất đã thực sự làm cho cả đoạn dễ hiểu hơn:

Ta đã làm cho răng các ngươi nên sạch trong mọi thành các ngươi,

và làm cho thiếu bánh trong mọi nơi các ngươi ở. (A Mốt 4:6)

Trong những ví dụ này, nhà thơ lặp lại một ý với những thay đổi không đáng kể. Thủ pháp nghệ thuật này có thể giúp nhấn mạnh ý được lặp lại, trong khi những thay đổi có thể giúp phát triển hoặc diễn tả ý đó trọn vẹn hơn.

Cũng có những trường hợp hai câu song song sử dụng ngôn ngữ tương tự nhau để truyền đạt các ý trái ngược, như trong ví dụ này:

Lời đáp êm nhẹ làm nguôi cơn giận;

Còn lời xẳng xớm trêu thạnh nộ thêm. (Châm Ngôn 15:1)

Kiểu diễn đạt song song này không phải tự dưng mà có. Các tác giả đã sử dụng nó với dụng ý. Nó giúp họ bày tỏ những cảm nghĩ thuộc linh hoặc các lẽ thật bằng cả quyền năng lẫn vẻ đẹp. Vì thế khi anh chị em thấy biện pháp song song trong các tác phẩm Kinh Cựu Ước, hãy tự hỏi nó có thể giúp anh chị em hiểu được sứ điệp của tác giả như thế nào. Ví dụ, Ê Sai có thể đang cố gắng nói gì khi liên hệ “sức mạnh” với “áo đẹp” và “Si Ôn” với “Giê Ru Sa Lem”? (Ê Sai 52:1). Chúng ta có thể suy ra điều gì về cụm từ “lời đáp êm nhẹ” nếu biết rằng “lời xẳng xớm” là từ trái nghĩa của nó? (Châm Ngôn 15:1).

một tác giả Kinh Cựu Ước với bút và cuộn giấy

He Restoreth My Soul [Ngài Bổ Lại Linh Hồn Tôi], tranh của Walter Rane

Thơ Hê Bơ Rơ như một Người Bạn Mới

Một số người so sánh việc đọc thơ với việc gặp gỡ một người mới. Như vậy, việc đọc thơ trong Kinh Cựu Ước có thể giống như việc chúng ta gặp một người nào đó đến từ một quốc gia xa xôi, có văn hóa xa lạ và nói một ngôn ngữ khác với chúng ta—và hóa ra người ấy đã hơn hai nghìn năm tuổi. Người ấy có lẽ sẽ nói những điều mà ban đầu chúng ta không hiểu, nhưng không có nghĩa là họ không có gì hay để nói với chúng ta. Chúng ta chỉ cần dành thời gian cho họ, cố gắng nhìn nhận mọi việc từ góc nhìn của họ. Chúng ta có thể khám phá ra rằng, xét trong tâm hồn thì hai bên thật sự thấu hiểu nhau khá tốt. Và nếu chúng ta cho thấy sự kiên nhẫn và lòng trắc ẩn, thì người bạn mới quen ấy cuối cùng có thể trở thành một người bạn thân thiết.

Vì thế, khi anh chị em đọc một đoạn trong sách Ê Sai chẳng hạn, hãy xem đó như lời giới thiệu đầu tiên của mình với một người bạn mới. Hãy tự hỏi: “Ấn tượng chung chung của tôi là gì?” Đoạn đó làm anh chị em cảm thấy như thế nào—thậm chí nếu anh chị em không hiểu tất cả các từ? Rồi hãy đọc lại đoạn đó, vài lần nếu được. Có thể đọc lên thành tiếng; một số người tìm được thêm ý nghĩa theo cách đó. Hãy lưu ý những từ cụ thể mà Ê Sai đã chọn, đặc biệt những từ mà vẽ nên một bức tranh trong tâm trí anh chị em. Những bức tranh đó làm cho anh chị em cảm thấy như thế nào? Chúng gợi lên điều gì về những cảm nghĩ của Ê Sai? Càng nghiên cứu những lời thơ trong Kinh Cựu Ước, anh chị em sẽ càng thấy rằng các tác giả đã cố tình chọn lựa từ ngữ và thủ pháp của mình sao cho có thể diễn đạt một sứ điệp thuộc linh sâu sắc.

hai người phụ nữ đang học thánh thư

Các bài thơ có thể trở thành những người bạn tuyệt vời bởi vì chúng giúp chúng ta hiểu những cảm nghĩ và kinh nghiệm của mình. Các bài thơ trong Kinh Cựu Ước đặc biệt quý giá, bởi vì chúng giúp chúng ta hiểu được những cảm nghĩ và kinh nghiệm quan trọng nhất của mình—những điều hẳn phải liên quan đến mối quan hệ của chúng ta với Thượng Đế.

Trong khi anh chị em học thơ trong Kinh Cựu Ước, hãy ghi nhớ rằng việc học thánh thư có giá trị nhất khi điều đó dẫn chúng ta đến Chúa Giê Su Ky Tô. Hãy tìm kiếm các biểu tượng, hình ảnh, và lẽ thật mà xây đắp đức tin của anh chị em nơi Ngài. Hãy lắng nghe sự soi dẫn của Đức Thánh Linh trong khi anh chị em học.

Văn Thơ Thâm Thúy

Một thể loại thơ trong Kinh Cựu Ước được giới học giả gọi là “văn thơ thâm thúy”. Gióp, Châm Ngôn, và Truyền Đạo thuộc vào thể loại này. Trong khi thể loại thánh thi (như Thi Thiên) diễn tả những cảm nghĩ ca ngợi, tôn vinh, than khóc, và thờ phượng thì văn thơ thâm thúy tập trung vào những lời khuyên răn bất hủ hoặc những câu hỏi triết lý sâu sắc. Ví dụ, sách Gióp khám phá sự công bằng của Thượng Đế và các lý do đằng sau nỗi đau khổ của loài người. Châm Ngôn đưa ra lời khuyên về cách sống đẹp, bao gồm những lời nói khôn ngoan được thu thập và truyền lại từ các thế hệ trước đó. Và Truyền Đạo đặt ra những câu hỏi về mục đích của cuộc sống—khi mọi thứ dường như thật phù du và ngẫu nhiên, chúng ta tìm thấy ý nghĩa thật sự ở đâu? Anh chị em có thể nghĩ về văn thơ thâm thúy giống như những cuộc trò chuyện sâu sắc với các bậc tiền bối được soi dẫn, là những người muốn chia sẻ một số điều họ nhận thấy về Thượng Đế và thế giới mà Ngài tạo ra—và có lẽ sẽ giúp anh chị em hiểu rõ những điều này hơn một chút so với trước đây.