“Juļae 13–19. ‘Ear Lōke Irooj, Anij in Israel’: 2 Kiin̄ Ro 16–25,” Itok, Ļoor Eō—N̄an M̧weeo im Kabun̄ in: Kallim̧ur M̧okta 2026 (2026)
“Juļae 13–19. ‘Ear Lōke Irooj, Anij in Israel,’” Itok, Ļoor Eō: Kallim̧ur M̧okta 2026
The Flight of the Prisoners, jān James Jacques Joseph Tissot im ro jet
Juļae 13–19: “Ear Lōke Irooj, Anij in Israel”
2 Kiin̄ Ro 16–25
Jekdoon jerbal eo an rikanaan Ilaija ekajoor, armej ro ilo Northern Laļ eo an Israel raar jab ukweļo̧k. Tokālik, ri Assyrian ro raar kakure im kajeplōklōk bwij ko jon̄oul an Israel. Ak rājet, Southern Laļ eo an Juda raar jab kōm̧m̧an em̧m̧anļo̧k: kabun̄ n̄an ekjab eaar lukkun ajedeed ijo.
Ibwiljin aolepen jōrrāān kein ilo jetōb, jeje ko rekwojarjar ej kwaļo̧k kōn ruo kiin̄ in Juda ro, ilo juon iien, raar ukōt armej ro aer n̄an Irooj. Juon iaer kar Hezekiah. Ilo iien kakien eo an, ri Assyria ro raar bōk eitōn aolepen Juda. Bōtaab Hezekiah im armej ro an raar kwaļo̧k tōmak n̄an Irooj, eo eaar kōjparok Jerusalem ilo juon wāween ekabwilōn̄lōn̄. Tokālik, ālkin bar juon bun̄ jān tōmak, Josaia eaar erom juon kiin̄. Ilo an kar bok in kien ko an Moses im̧we ke eaar loi, Josaia eaar boktok oktak ko me raar kōmour mour in tōmak ko an armej ro an.
Āinwōt Israel im Juda, jenaaj aolep kōm̧m̧an jim̧or jokālet ko rem̧m̧an im ko renana. N̄e jej en̄jake ke mour ko ad rej aikuj jidik oktak, jemaron̄ bōk kōketak jān iien kein remeram ilo iiō ko remarok an Juda ilo bwebwenato. Bōlen waanjon̄ak ko an Hezkeia im Josaia remaron̄ im̧we kōj n̄an “lōke Irooj [ad] Anij;” (2 Kiin̄ Ro 18:22).
Ļōmņak ko n̄an Ekkatak ilo M̧weeo im ilo Kabun̄ in
2 Kiin̄ Ro 18–19
Imaron̄ m̧ool wōt n̄an Irooj n̄e tōmak eo aō epād ilo kapan̄pan̄.
Eitōn aolep kōj em̧ōj ad en̄jake apan̄ ko ilo tōmak ko ad. N̄an Hezekiah im armej ro an, juon iaan apan̄ ko ar itok ke jarin tariņae eo an ri Assyria ear tōn tōparļo̧k Jerusalem. Ilo am̧ riiti 2 Kiin̄ Ro 18–19pijaikļo̧k am̧ jokwe ilo Jerusalem ilo tōre in. Ekōjkan am̧ naaj en̄jake, n̄an waanjon̄ak, ron̄ an ri Assyria ro kamijak ilo 2 Kiin̄ Ro 18:28–37; 19:10–13? Ta eo kwon kar kōm̧m̧ane? Keidi un ko an ri Assyria ro n̄an riIsrael ro jab lōke Anij ippān un ko Setan ej letok n̄an kōj bwe jen ebbwe jān tōmak eo ad rainin. Komaron̄ bar keidi un ko an ri Assyria ro n̄an un ko etke kwoj lōke Anij.
Ta eo kwoj ekkatak jān m̧akutkut ko an Hezekiah ilo jekjek in? (lale 2 Kiin̄ Ro 19:1–7, 14–19). Elmen an kar Irooj uwaak? (lale 2 Kiin̄ Ro 19:35–37) Etke kwoj ļōmņak Hezekiah ear tiljek wōt ilo tōmak? (lale 2 Kiin̄ Ro 18:5–7). Kejōkļo̧kjeņ kōn ekōjkan an Irooj kotak eok ilo iien apan̄ ko. Ta eo kwoj en̄jake eim̧we n̄an kōm̧m̧an n̄an kōļapļo̧k am̧ lōke E?
Ennaan eo an Jeffrey R. Holland “Kwōn Jab Mijak, Kwōn Tōmak Wōt!” (Liaona, Māe 2022, 34–36) ewōr ie kabilōklōk ko rejiban̄ n̄an iien mijak ak ebbwer ko. Juon al āinwōt “Jen Wōnmanlok Wōt” (Al Ko Al In Ajri, no. 7) ebar wōr ie naan in kōketak. Ta eo kwoj loe ilo kein jipan̄ kein me ejipan̄ eok?
Bar lale 2 Kronikel 31–32; 3 Nipai 3–4; Jörg Klebingat, “Mour in Rikaļoor ro Rekajoor ilo Raan Ko Āliktata,” Liaona, Māe 2022, 107–10.
Kōjerbal Jeje Ko Rekwojarjar n̄an Ekkatak Ejipan̄ Kabun̄ ej letok elōn̄ kein jipan̄ ko n̄an jipan̄ eok meļeļe jeje ko rekwojarjar. N̄an waanjon̄ak, ilo Gospel LIbrary kwomaron̄ loe Unin Tōl n̄an Jeje ko Rekwojarjar, Topics and Questions, māākjiin ko an Kabun̄ in. N̄an kakkobaba, ilo am̧ riiti Kallim̧ur M̧okta, kwomaron̄ lo meļeļe ko rejipan̄ ilo enaan ko “Ļōmņak ko n̄an Keememeji” ilo Itok, Ļoor Eō. Enaan eo ņaetan “Jisōs Enaaj Ba n̄an Aolepān Israel , ‘Rooltok’” emaron̄ jipan̄ am̧ ekkatak 2 Kiin̄ Ro 16–25.
2 Kiin̄ Ro 19:20–37
Aolep men ko rej pād ilo pein Irooj.
Sennacherib, kiin̄ in Assyria, ewōr un ko rem̧m̧an an kar tōmak bwe jarin tariņae eo an enaaj bok im anjo̧ ilo Jerusalem (lale 2 Kiin̄ Ro 17; 18:33–34; 19:11–13). Ak ewōr an kar Irooj enaan n̄an Sennacherib, kar leļo̧k jān rikanaan Aiseia. Em̧ōj rekoote ilo 2 Kiin̄ Ro 19:20–34. Ta m̧ool ko kwoj loi ilo enaan eo an Irooj me ej jipan̄ eok tōmak ilo E im karōk eo An?
2 Kiin̄ Ro 21–23
Jeje ko rekwojarjar remaron̄ ukōt buruō n̄an Irooj.
Em̧ōj ke am̧ kar en̄jake bwe kwoj likjab ilo jetōb? Bōlen kwar en̄jake ke jemjerā eo am̧ ippān Anij emaron̄ kar kajoorļo̧k. Ta eo ekar jipan̄ eok bwe kwon oktak ļo̧k n̄an E? Kejōkļo̧kjen kōn kajjitōk kein ilo am̧ riiti 2 Kiin̄ Ro 21–23, ko rej kōmeļeļeik ewi wāween an kar Laļ eo an Juda kar wōtlo̧k jān Irooj iumin Kiin̄ Manasseh (lale 2 Kiin̄ Ro 21) im elmen an kar Josaia jipan̄ armej ro oktakļo̧k n̄an E (lale 2 Kiin̄ Ro 22–23). Ewi wāween im etke Josaia im armej ro an raar oktak (lale 2 Kiin̄ Ro 22:8–11; 23:1–6, 21, 24).
Būreejtōn Spencer W. Kimball ear ņaetan bwebwenato eo an Kiin̄ Josaia “juon ia bwebwenato ko rem̧m̧antata ilo jeje ko rekwojarjar” (Teachings of Presidents of the Church: Spencer W. Kimball [2006], 62). Riiri naan ko an Būreejtōn Kimball kōn Kiin̄ Josaia (peij 62–64). Bōlen komaron̄ ļōmņake juon en̄jake n̄e juon eoon ilo jeje ko rekwojarjar “ear kajoor an jerbal” ilo kwe. Ta eo kwomaron̄ kōm̧m̧ane n̄an en̄jake elōn̄lo̧k?
Bar lale Alma 31:5; “Josiah and the Book of the Law” (pija in alooj), Gospel Library.
Josiah and the Book of the Law
2 Kiin̄ Ro 23:1–25
Bujen ej juon kallim̧ur ekwojarjar ikōtaaō im Irooj.
Ta eo ej im̧we eok kōn bujen eo Josaia ear kōm̧m̧ane ilo 2 Kiin̄ Ro 23:3? Ilo am̧ wōnm̧aanļo̧k im riiti jepta 23, lale ta eo Josaia eaar kōm̧m̧ane n̄an kwaļo̧k tiljek eo an n̄an Irooj (bar lale pija eo ilo jem̧ļo̧k in unin tōl in). Ewi wāween am̧ kwaļo̧k tiljek n̄an E?
N̄an eļapļo̧k, lale ennaan eo an allōn̄ in ilo Liaona im N̄an Kōkajoorļo̧k Jodikdik Ro māākjiin.
Ļōmņak ko n̄an Katakin Ajri ro
2 Kiin̄ Ro 18:3–6; 19:14–19
Imaron̄ lōke Jemedwōj Ilan̄ im Jisōs Kraist.
-
Ilo 2 Kiin̄ Ro 18:3, 5–6, jipan̄ ajri ro nejum̧ lo ta eo eaar kōm̧m̧an an Hezekiah juon kiin̄ em̧m̧an. Innām ilo ami riit ippān doon 2 Kings 19:14–19, remaron̄ puot ewi wāween an kar kwaļo̧k lōke ilo Irooj. Kom̧ maron̄ kalimjok juon pija in Jisōs im kōnono etke jemaron̄ lōke E. Ewi wāween ad maron̄ kwaļo̧k ke jej lōke Irooj?
2 Kiin̄ Ro 22:1–7
Jemedwōj Ilan̄ im Jisōs Kraist remaron̄ lōke eō.
-
Ilo 2 Kiin̄ Ro 22:1, jipan̄ ajri ro nejum̧ pukot ewi dettan Josaia ke ear erom̧ kiin̄. Ta eo jej ekkatak kōn Josaia ilo eoon 2? Ļōmņake juon m̧akūtkūt me emaron̄ kōmeļeļeik ļoor Irooj im jab oktak “n̄an rājet n̄an ruanmiin̄ ak tuanmooņ.”
-
Jerbal ko kōmeļeļe kake er ilo 2 Kings 22:3–7 kar lōke er kōn jāān n̄an bar kalōk tampeļ eo “bwe e tiljek aer kōm̧m̧an.” (eoon 7). Ālkin riiti eoon kein, kwe im ajri ro maron̄ kōnono kōn men ko kar lōke kom̧ kaki. Ewi wāween ad maron̄ erom̧ ro rej lōke er āinwōt rijerbal ro ilo eoon kein?
Juon rijeje ej boktok juon peba in jeje ko rekwojarjar n̄an Kiin̄ Josaia; pija in jān Robert T. Barrett
2 Kiin̄ Ro 22:8–11; 23:2–3
Jeje ko rekwojarjar rej katakin bwe in ļoor Jisōs Kraist.
-
N̄an kwaļo̧k kadkad in Kiin̄ Josaia ilo 2 Kiin̄ Ro 22–23, kwomaron̄ ņooj juon kape in jeje ko rekwojarjar juon jikin ilo ruum̧ eo. Kipel ajri ro nejum̧ bwe ren pukote. Innnām kwomaron̄ kwaļo̧k ta eo ekar waļo̧k ke juon iaan pris ro an Josaia eaar lo jeje ko rekwojarjar ilo tampeļ ro (lale 2 Kiin̄ Ro 22:8–11; bar lale “Kiin̄ Josaia” ilo Bwebwenato ko jān Kallim̧ur M̧okta, 148–49). Ta en kar waļo̧k n̄an kōj n̄e en kar jab wōr ippād jeje ko rekwojarjar? Kwaļo̧k n̄an doon etke kwomij m̧ōņōņō ke ewōr ippād jeje ko rekwojarjar rainin.
1:36King Josiah
-
Ālkin riiti 2 Kiin̄ Ro 23:2–3, kwe im ajri ro nejum̧ maron̄ kōnono kōn eoon ko raar im̧we eok n̄an “etal ļoor Irooj” (eoon 3). Kom̧ maron̄ bar al juon al kon jeje ko rekwojarjar, āinwōt “Search, Ponder, and Pray” (Children’s Songbook, 109).
2 Kiin̄ Ro 23:1–3
Inaaj kōjparok bujen ko aō ippān Anij.
-
Ke Josaia im armej ro an raar jeļā kōn kien ko an Anij, raar kōm̧m̧ane juon bujen n̄an mour ippāer. Riit kōn menin ippān ajri ro nejum̧ ilo 2 Kiin̄ Ro 23:1–3, im jipan̄ er pukot naan ak eook ko rej kwaļo̧k ewi wāween an kar armej ro en̄jake kōn kakien ko an Irooj. Bōlen ajri ro nejum̧ remaron̄ jutak im kōnono kōn ta meļeļein “[jutak] n̄an bujen eo.” Innām remaron̄ etetal im kōnono kōn ta meļeļein “etal ļo̧or Irooj.” Tokālik, remaron̄ door peier ilo ubuer im kwaļo̧k wāween ko jemaron̄ dāpij bujen ko “kōn aolepen [būruod].”
N̄an eļapļo̧k, lale enaan eo an allōn̄ in ilo Jera māākjiin.