2 Reyes 16–25

Lix k’ihaleb’ qe ak naqak’uleb’ ch’a’ajkilal li neke’xyal rix li qapaab’aal. Choq’ re laj Esekias ut lix tenamit, li ch’a’ajkilal a’an kichal naq li teep aj pleet re Asiria kinach’o rik’in Jerusalen. Naq yooqat chirilb’al 2 Reyes 18–19, k’oxla naq katwan raj sa’ Jerusalen sa’ li kutan a’an. K’a’ raj ru kaweek’a naq kawab’iheb’ raj laj Asiria chixjapb’aleb’ re sa’ 2 Reyes 18:28–37; 19:10–13? K’a’ raj ru kab’aanu? Eb’ laj Asiria ke’xye reheb’ laj Israelita naq ink’a’ raj te’xpaab’ li Qaawa’. Juntaq’eeta lix na’leb’eb’ a’an rik’in li na’leb’ naxk’e laj Satanas re naq taawiib’anq qach’ool chirix li qapaab’aal sa’ li kutan a’in. Naru ajwi’ nakajuntaq’eeta lix na’leb’eb’ laj Asiria rik’in laa na’leb’ laa’at ut k’a’ut naq nakapaab’ li Qaawa’.

K’a’ru nakatzol rik’in li kixb’aanu laj Esekias sa’ li hoonal a’an? (chi’ilmanq 2 Reyes 19:1–7, 14–19). Chan ru naq kisumen li Qaawa’? (chi’ilmanq 2 Reyes 19:35–37). K’a’ut naq laj Esekias kikana chi tiik chi paab’ank? (chi’ilmanq 2 Reyes 18:5–7). K’oxla chan ru naq li Qaawa’ ak xatxtenq’a sa’ laa ch’a’ajkilal. K’a’ru eek’asinb’ilat chixb’aanunkil re xnimob’resinkil laa paab’aal chirix a’an?

Li raatin li Awa’b’ej Jeffrey R. Holland, “Matxiwak, ka’ajwi’ naq wanq aapaab’aal!” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2022) naru nakatxtenq’a naq nakatxuwak malaj naq nawiib’an laa ch’ool. Jun b’ich jo’ “Sa’ xk’anjel li Dios chiqayal tz’aqal qaq’e” (Eb’ li B’ich, 155) naru ajwi’ naxwaklesi aach’ool. K’a’ru nakataw sa’eb’ li aatin a’in li nakatxtenq’a?

Chi’ilmanq ajwi’ 2 Kronikas 31–32; 3 Nefi 3–4; Jörg Klebingat, “Eb’ li tzolom kaweb’ xch’ool sa’ roso’jikeb’ li kutan,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2022.

Laj Senakerib, xreyeb’ laj Asiria, kixk’oxla naq lix teep aj pleet taanumtaaq sa’ xb’een Jerusalen (chi’ilmanq 2 Reyes 17; 18:33–34; 19:11–13). A’b’an rik’in xtz’uumal re li profeet aj Isaias, li Qaawa’ kixk’e jun na’leb’ chirix laj Senakerib. A’an tz’iib’anb’il resil sa’ 2 Reyes 19:20–34. K’a’ru li na’leb’ nakataw sa’ li raatin li Qaawa’ li naxk’e laa paab’aal chirix a’an ut li na’leb’ li kixk’uub’?

Ma xaweek’a jun sutaq naq tento tatk’iiq sa’ musiq’ej? Maare xaweek’a naq tento taakawresi laa wanjik rik’in li Dios. K’a’ru xatxtenq’a chixsutq’isinkil aawib’ rik’in a’an? K’oxlaheb’ li patz’om a’in naq yooqat chirilb’al 2 Reyes 21–23, li naxye resil lix t’anik li awa’b’ejihom re Juda chiru li Qaawa’ sa’ rawa’b’ejil li rey aj Manases (chi’ilmanq 2 Reyes 21) ut chan ru naq li rey aj Josias kixtenq’aheb’ li kristiaan chixsutq’isinkileb’ rib’ rik’in li Qaawa’ (chi’ilmanq 2 Reyes 22–23). Chan ru ut k’a’ut naq laj Josias ut lix tenamit ke’jala? (chi’ilmanq 2 Reyes 22:8–11; 23:1–6, 21, 24).

Li Awa’b’ej Spencer W. Kimball kixye naq li seraq’ chirix li rey aj Josias “a’an jun reheb’ li seraq’ jwal ch’ina-us sa’ chixjunileb’ li loq’laj hu” (Enseñanzas de los Presidentes de la Iglesia: Spencer W. Kimball [2006] 71). Il li kixye li Awa’b’ej Kimball chirix li rey aj Josias (eb’ li perel 71–72). Maare najultiko’ aawe jun hoonal naq jun raqal sa’ li loq’laj hu “kixtoch’ aach’ool rik’in nimla metz’ew.” K’a’ru naru nakab’aanu re naq taanumsi wi’chik a’an?

Chi’ilmanq ajwi’ Alma 31:5; “Josías y el libro de la ley” (video), Biblioteca del Evangelio.

12:25

K’a’ru nawulak chawu chirix li sumwank ki’ok wi’ laj Josias sa’ 2 Reyes 23:3? Naq yooqat chirilb’al li ch’ol 23, k’e reetal li kixb’aanu laj Josias re xk’utb’al naq naxk’e xch’ool chiru li Qaawa’ (chi’ilmanq ajwi’ li jalam-uuch li wan sa’ xraqik li tusleb’ aatin a’in). Chan ru naru nakak’e aach’ool chiru li Qaawa’?

• Sa’ 2 Reyes 18:3, 5–6, tenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’al k’a’ut naq chaab’il chaq laj Esekias jo’ rey. Naq yooqex chirilb’al 2 Reyes 19:14–19, naru te’xtaw chan ru naq kixk’ut chiru li Qaawa’ naq naxpaab’. Naru nekeril jun xjalam-uuch li Jesus ut teeye k’a’ut naq naru naqakanab’ qib’ sa’ ruq’ a’an. Chan ru naru naqak’ut naq naqakanab’ qib’ sa’ ruq’ li Qaawa’?

• Sa’ 2 Reyes 22:1, tenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’al jarub’ chihab’ wan re laj Josias naq ki’ok choq’ rey. K’a’ru naqatzol chirix laj Josias sa’ li raqal 2? K’oxla xb’aanunkil jun ch’ina k’anjel li taareetali xtaaqenkil li Qaawa’ ut xpaab’ankil “chi tz’aqal re ru.”

• Kikanab’aak li tumin re xkab’lankil wi’chik li santil ochoch rik’ineb’ laj k’anjel sa’ 2 Reyes 22:3–7 “xb’aan naq jwal tiikeb’ xch’ool” (raqal 7). Chirix rilb’aleb’ li raqal a’in, naru nekex’aatinak chirix li k’a’ru kanab’anb’il eere. Chan ru toowanq chi jwal tiik qach’ool jo’eb’ laj k’anjel sa’ li raqal a’an?

• Re aatinak chirix li seraq’ chirix li rey aj Josias sa’ 2 Reyes 22–23, naru nakamuq jun loq’laj hu sa’ li ochoch. Patz’ reheb’ laa kok’al naq te’xtaw. Chirix a’an naru nakawotz k’a’ru kik’ulman naq jun reheb’ laj tij re laj Josias kixtaweb’ li loq’laj hu sa’ li santil ochoch (chi’ilmanq 2 Reyes 22:8–11; chi’ilmanq ajwi’ “Li rey aj Josias” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 148–149). K’a’ raj ru taqak’ul wi ta ink’a’ wankeb’ li loq’laj hu? Wotzomaq cherib’il eerib’ k’a’ut naq nasaho’ eech’ool naq wankeb’ li loq’laj hu anajwan.

  

  1:36

• Chirix rilb’al 2 Reyes 23:2–3, naru nekex’aatinak chirixeb’ li raqal sa’eb’ li loq’laj hu li xe’musiq’an eere chi b’eek chirix li Qaawa’ (chi’ilmanq li raqal 3). Naru ajwi’ nekeb’icha jun li b’ich chirixeb’ li loq’laj hu, jo’ “Tintzol, tink’oxla, tintijoq” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 66).

• Naq laj Josias ut lix tenamit ke’xtzol lix taqlahom li Dios, ke’ok sa’ sumwank naq te’xpaab’. Il resil a’in rik’ineb’ laa kok’al sa’ 2 Reyes 23:1–3, ut tenq’aheb’ chixtawb’aleb’ li aatin li neke’xk’ut k’a’ru ke’reek’a li kristiaan chirixeb’ lix taqlahom li Qaawa’. Laa kok’al naru te’xaqliiq ut te’aatinaq chirix li maare naraj naxye “wank chi xaqxo sa’ li sumwank.” Chirix a’an naru te’reek’asi li roq ut te’aatinaq chirix li maare naraj naxye b’eek chirix li Qaawa’. Chirix a’an naru te’xk’e li ruq’ chiru li raameb’ ut te’xye chan ru naru neke’qapaab’ li qasumwank “chi anchal qach’ool.”