2 Tui 16–25

E vuqa vei keda eda sotava na veika eso ka bolei kina na noda vakabauta. Vei Esekaia kei ira na nona tamata, e dua vei ira na bolebole oqori oya na nodra torovi Jerusalemi yani na mataivalu ni Asiria. Ni o wilika na 2 Tui 18–19, raitayaloyalotaka mada ni o a bula tu e Jerusalemi ena gauna oqori. Me kena ivakaraitaki, o na vakila beka vakacava ni o rogoca na nodra veivakarerei na kai Asiria ena 2 Tui 18:28–37; 19:10–13? Na cava beka o na cakava? Vakatauvatana na nodra inaki na kai Asiria vei ira na Isireli mera kakua ni nuitaka na Turaga ena vuna e solia vei keda o Setani meda vakatitiqataka kina na noda vakabauta nikua. E rawa talega ni o vakatauvatana na nodra inaki na kai Asiria kei na nomu inaki mo nuitaka na Turaga.

Na cava o vulica mai na veika a vakayacora o Esekaia ena ituvaki oqo? (raica na 2 Tui 19:1–7, 14–19). A sauma vakacava mai na Turaga? (raica na 2 Tui 19:35–37). Na cava o nanuma ni a yalodina tikoga kina o Esekaia? (raica na 2 Tui 18:5–7). Vakasamataka vakatitobu na sala sa tokoni iko kina na Turaga ena gauna ni dredre eso. Na cava o sa vakauqeti kina mo cakava mo vakalevutaka kina na nomu nuitaki Koya?

Na itukutuku nei Peresitedi Jeffrey R. Holland “Kakua ni Yalolailai: Vakadinata Ga!” (Liaona, Me 2022, 34–36) e veivuke ena ivakasala me baleta na gauna ni rere se vakatitiqa. E dua na serenilotu me vaka na “Me da Sa Gu Tiko” (Sere ni Lotu, naba 146) e rawa talega ni tiko kina na itukutuku veivakayaloqaqataki. Na cava o kunea ena ivurevure e rua oqo ka na vukei iko?

Raica talega na 2 Veigauna 31–32; 3 Nifai 3–4; Jörg Klebingat, “Bula Vakatisaipeli Qaqa ena iOtioti ni Gauna,” Liaona, Me 2022, 107–10.

A tiko na vuna vinaka me vakabauta kina o Senakaripi na tui Asiria ni na vakamalumalumutaki Jerusalemi na nona mataivalu (raica na 2 Tui 17; 18:33–34; 19:11–13). Ia a tiko e dua na itukutuku ni Turaga me baleti Senakaripi, ka soli mai vua na parofita o Aisea. E volai tu ena 2 Tui 19:20–34. Na dina cava o raica ena itukutuku ni Turaga e vukei iko mo vakabauti Koya kei na Nona ituvatuva?

O sa bau vakila beka ni sa yali vei iko e dua na ka vakayalo? De dua o vakila ni na rawa ni kaukauwa cake na nomu veiwekani kei na Kalou. Na cava a vukei iko mo lesu tale Vua? Vakasamataka vakatitobu na taro eso oqo ni o wilika na 2 Tui 21–23, e vakamacalataka na sala a lutu tani kina na Matanitu o Juta mai vua na Turaga ena ruku ni Tui o Manasa (raica na 2 Tui 21) kei na sala a vukei ira kina na tamata o Josaia na Tui mera lesu tale Vua (raica na 2 Tui 22–23). Na sala cava kei na vuna a veisau kina o Josaia kei ira na nona tamata? (raica na 2 Tui 22:8–11; 23:1–6, 21, 24).

A vakatoka o Peresitedi Spencer W. Kimball na italanoa kei Tui Josaia “e dua na italanoa totoka duadua ena ivolanikalou taucoko” (Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Spencer W. Kimball [2006], 62). Wilika na vosa nei Peresitedi Kimball me baleti Tui Josaia (tabana e 62–64). De dua e rawa ni o vakasamataka e dua na ka o sotava ni a “cakacaka yaco” kina e lomamu e dua na tiki ni ivolanikalou. Na cava o na cakava mo ciqoma kina e levu tale na ka sotavi vaka o ya?

Raica talega na Alama 31:5; “Josiah and the Book of the Law” (vidio), Valenivola ni Kosipeli.

12:25

Na cava e vakauqeti iko me baleta na veiyalayalati a cakava o Josaia ena 2 Tui 23:3? Ni o tomana tiko nomu wilika na wase 23, raica na veika a cakava o Josaia me vakaraitaka kina na nona yalodina vua na Turaga (raica talega na iyaloyalo ena mua ni ituvatuva oqo). O rawa vakacava ni vakaraitaka na nomu yalodina ki Vua?

• Ena 2 Tui 18:3, 5–6, vukei ira na luvemu mera raica na ka a vakavuna me tui vinaka o Esekaia. Ni o ni wilika vata na 2 Tui 19:14–19, e rawa ni ra raica na sala a vakaraitaka kina o koya ni a vakararavi vua na Turaga. E rawa ni o raica e dua na iyaloyalo kei Jisu ka tukuna na vuna eda rawa ni vakabauti Koya kina. Me da vakaraitaka vakacava ni da nuitaka na Turaga?

• Ena 2 Tui 22:1, vukei ira na luvemu mera raica na yabaki ni bula nei Josaia ena gauna a mai tui kina. Na cava eda vulica me baleti Josaia ena tikina e 2? Vakasamataka e dua na itaviqaravi e rawa ni vakaraitaka na muri ni Turaga ka sega ni vuki tani “ki na imatau se ki na imawi.”

• Era a vakabauti na tamata era vakamacalataki ena 2 Tui 22:3–7 ena ilavo me tara tale kina na valetabu “ni ra sa tamata daucaka vakayalododonu” (tikina e 7). Ni wiliki oti na veitikina oqo, o iko kei ira na luvemu e rawa ni o veivosakitaka na veika o ni sa nuitaki kina. Ena rawa vakacava meda vakabauti me vakataki ira na tamata cakacaka ena veitikina oqo?

• Me vakamacalataki na italanoa kei Tui Josaia ena 2 Tui 22–23, e rawa ni o vunitaka e dua na ilavelave ni ivolanikalou ena dua na vanua ena rumu. Sureti ira na luvemu mera lai kunea mai. Oti qai wasea na ka a yaco ena nona kunea e dua na bete i Josaia na ivolanikalou ena valetabu (raica na 2 Tui 22:8–11; raica talega na “Tui o Josaia” ena iTalanoa eso mai na Veiyalayalati Makawa, 148–49). Na cava beka ena yaco vei keda ke sega vei keda na ivolanikalou? Wasea vakai kemuni na vuna o ni marautaka kina ni sa tu vei keda na ivolanikalou nikua.

  

  1:36

• Ni wiliki oti na 2 Tui 23:2–3, sa rawa mo veivosakitaka kei ira na luvemu na ivolanikalou eso sa vakauqeti iko mo “muri Jiova” (tikina e 3). Sa rawa talega mo ni lagata edua na sere me baleta na ivolanikalou, me vaka na “Vaqaqara ka Masu” (iVolanisere ni Gonelalai, 66).

• Ni ra vulica o Josaia kei ira na nona tamata na ivakaro ni Kalou, era sa vakayacora e dua na veiyalayalati mera bulataka. Wilika vata kei ira na luvemu oqo ena 2 Tui 23:1–3, ka vukei ira mera kunea na vosa se malanivosa ka vakaraitaka na nodra nanuma na tamata me baleta na ivakaro ni Turaga. Mera tucake na luvemu ka veivosakitaka na cava e rawa ni kena ibalebale meda “vakadinadinataka na veiyalayalati.” Sureti ira mera taubale ena vanua era duri tu kina ka veivosakitaka se cava e rawa ni kena ibalebale meda “muri Jiova.” Tarava, mera qai biuta na ligadra e utodra ka vakatura na sala eso e rawa ni da maroroya kina na noda veiyalayalati “ena [lomada] taucoko.”