“Dagiti Kapanunotan a Laglagipen: ‘Kunanto ni Jesus iti Amin nga Israel, “Agawidkayon,”’” Umaykayo, Sumurot Kaniak—Para iti Pagtaengan ken Simbaan: 2026: Daan a Tulag 2026 (2026)
“Dagiti Kapanunotan a Laglagipen: ‘Kunanto ni Jesus iti Amin nga Israel, “Agawidkayon,”’” Umaykayo, Sumurot Kaniak—Para k iti Pagtaengan ken Simbaan: Daan a Tulag 2026
Dagiti Kapanunotan a Laglagipen
“Kunanto ni Jesus iti Amin nga Israel, ‘Agawidkayon’”
Iti disierto ti Sinai, inummong ni Moises dagiti annak ti Israel iti sakaanan ti maysa a bantay. Idiay nga impakdaar ti Apo a kayatna nga isubli daytoy a grupo dagiti kallabes a nawayawayaan nga adipen iti maingel a tattao. “Dakayonto kaniak,” kinunana, “ti maysa a pagarian dagiti saserdote, ken maysa a nasantuan a nasion” (Exodo 19:6). Inkarina a dumur-as ken rumang-aydanto, uray no nalikmutanda iti ad-adu nga amang, ken nabilbileg a kabusor.
Mapasamakto amin daytoy gapu ta adu ken napipigsa wenno nalalaing dagiti Israelita. Mapasamakto, inlawlawag ti Apo, “no umannugotkayo a napaypayso ket salimetmetanyo ti tulag[na]” (Exodo 19:5). Ti bileg ti Dios, saan a ti bukodda, ti mamagbalin kadakuada a nabileg.
Ngem saan a kanayon a tungpalen dagiti Israelita ti timek ti Dios, ket iti panaglabas ti panawen insardengda ti nagtungpal kadagiti katulaganna. Adu dagiti nagrukbab iti dadduma pay a dios ken pinilida a tuingpalen dagiti kannawidan ti kultura iti aglawlawda. Sinupringda ti mismo a banag a nangaramid kadakuada a maysa a naidumaduma a nasion—ti natulagan a pakainaiganda iti Apo. No awan ti pannakabalin ti Dios a mangsalaknib kadakuada, awan ti makalapped kadagiti kabusorda.
Ti Pannakawarawara
Namin-adu a gundaway iti nagbaetan ti agarup 735 ken 720 BC, sinakup dagiti Asirio ti Akin-amianan a Pagarian ti Israel, a pagtaengan iti sangapulo kadagiti sangapulo-ket-dua a tribu, ken inkuyogda ti rinibribu nga Israelita nga agbalin a balud iti nadumaduma a paset ti Imperio ti Asiria. Nagbalin a maam-ammo dagitoy nga Israelita kas “dagiti napukaw a tribu,” iti maysa a paset gapu ta naikkatda iti nakayanakanda a daga ken naiwaraswarasda kadagiti sabali a nasion. Ngem kasta met a napukawda pay iti naun-uneg a kaipapanan: iti panaglabas ti panawen napukawda ti kaipapanan ti kinasiasinoda kas natulagan a tattao ti Dios.
Ngem idi agangay timmallikud pay ti adu a tattao iti Akin-abagatan a Pagarian ti Juda manipud iti Apo. Dimmarup dagiti Asirio ket pinarmekda pay ti kaaduan nga ti dayta a pagarian; ti laeng Jerusalem ti namilagruan a nataginayon. Idi agangay, iti nagbaetan ti 597 ken 580 BC, dinadael dagiti taga Babilonia ti Jerusalem, agraman ti templo, ken innalada a balud ti adu a tattao. Agarup 70 a tawen kalpasanna, napalugodan ti maysa a nabati iti Juda nga agsubli iti Jerusalem ket bangonenna manen iti templo. Nupay kasta, adu ti nagtalinaed iti Babilonia.
Ti Pannakadadael ti Jerusalem ni Nebuzar-adan, ni William Brassey Hole, © Providence Collection/licensed manipud iti goodsalt.com
Bayat ti pananglabas ti panawen, dagiti Israelita manipud iti amin a tribu ket “naiwaraswaras … babaen ti allawig iti amin a nasion a dida nammuan” (Zacarias 7:14). Sumagmamano ti inturong ti Apo kadagiti sabali a daga. Sumagmamano ti pimmanaw iti Israel tapno maliklikanda ti pannakabalud wenno para kadagiti gapu a mainaig iti politika wenno ekonomia.
Awagantayo dagitoy a pasamak iti pannakaiwaraswaras ti Israel. Ket napateg a maammuan maipapan iti pannakaiwaraswaras para iti sumagmamano a gapu. Iti maysa a banag, daytoy ti kangrunaan a topiko ti Daan a Tulag—adu dagiti propeta iti Daan a Tulag ti saksi iti agtultuloy a panagbaba ti naespirituan a pannakatnag a nagbanag iti pannakaiwaraswaras. Naipasakbay a nakitadan daytoy ken nagballaagda maipapan iti daytoy. Sumagmamano kadakuada ti nagbiag babaen iti daytoy. Dayta ti makatulong a manglagip no basaem dagiti libro da Isaias, Jeremias, Amos, ken adu a sabali pay a libro iti naud-udi a paset ti Daan a Tulag. Addaan iti daytoy a konteksto iti panunot, no basaem dagiti padto maipapan iti Asiria ken Babilonia, ti panagrukbab iti didiosen ken pannakabalud, pannakadadael ken pannakaisubli iti kamaudianan, maammuamto no ania ti pagsasaritaanda.
Ti pannakaawat iti pannakaiwaraswaras ti Israel ket makatulongto kenka a nasaysayaat a maawatam ti Libro ni Mormon, gapu ta ti Libro ni Mormon ti maysa a kasuratan ti maysa a sanga ti nawarawara nga Israel. Mangrugi daytoy a kasuratan iti pamilia ni Lehi a mangtaltalaw iti Jerusalem iti agarup 600 BC, kasakbayan laeng ti idadarup dagiti taga Babilonia. Ni Lehi ti maysa kadagita a propeta a nangipadto maipapan ti pannakawarawara ti Israel. Ket tinulongan ti pamiliana a mangipatungpal iti dayta a padto, a nangala iti sangada iti balay ti Israel ken nangimula iti daytoy iti sabali a bangir ti lubong, kadagiti kontinente ti America.
Ti Panaguummong
Nupay kasta, ti pannakaiwaraswaras ti Israel, ket kagudua laeng ti estoria. Saan a malipatan ti Apo dagiti taona, wenno naan-anay a baybay-anna ida, uray no nanglipatdan Kenkuana. Dagiti adu a padto nga iwaraswarasto ti Apo ti Israel ket buyogan ti adu a kari nga iti maysa nga aldaw ummongento ti Dios ida.
Ita nga aldaw dayta nga aldaw—ti aldawtayo. Nangrugin ti panaguummong. Idi 1836, rinibu a tawen kalpasan ti panangummong ni Moises kadagiti annak ti Israel iti sakaanan ti Bantay Sinai, nagparang ni Moises iti Templo ti Kirtland tapno itedna ken ni Joseph Smith “dagiti tulbek ti panaguummong ti Israel manipud iti uppat a paset ti daga” (Doktrina ken Katulagan 110:11). Ita, babaen ti panangiturong dagiti agig-iggem kadagitoy a tulbek, maum-ummongen dagiti tribu ti Israel manipud iti tunggal nasion a kabaelan a papanan dagiti katulongan ti Apo.
Agparang da Moises, Elias, ken Elijah ti Templo ti Kirtland, ni Gary E. Smith
Inawagan ni Presidente Russell M. Nelson daytoy a panaguummong iti “ti kapatgan a banag mapaspasamak ditoy daga iti agdama. Awan ti sabali pay a maidasig iti kadakkelna, awan ti sabali pay a maidasig iti kinapategna, awan ti sabali pay a maidasig iti kinatan-okna. Ket no pilienyo, no tarigagayanyo, makapagbalinkayo a maysa a dakkel a pasetna.”
Kasano a makatulongtayo? Ania ti kayat a sawen ti mangummong iti Israel? Kayatna kadi a sawen ti panangpasubli iti sangapulo a tribu iti daga a naminsan a nagindeganda? Kinapudnona, kaipapananna ti maysa a banag nga adayo nga amang a nain-indaklan, adayo nga amang nga agnanayon. Kas inlawlawag ni Presidente Nelson:
“No saritaentayo maipapan iti panaguummong, isasaotayo laeng daytoy kangrunaan a kinapudno: tunggal maysa kadagiti annak ti Nailangitan nga Ama, iti agsumbangir ti belo, ket maikari a dumngeg iti mensahe ti naisubli nga ebanghelio ni Jesucristo. …
Ania man nga oras nga aramidenyo ania man a banag a mangtulong iti asino man—iti agsumbangir ti belo—mangala iti addang iti panangaramid kadagiti katulagan iti Dios ken panangawat kadagiti kasapulan nga ordinansa ti panagbuniag ken ti templo, tumultulongkayo a mangummong iti Israel. Kas iti dayta ti kasimplena.”
Mapasamak daytoy, kas kinuna ni Isaias, “tunggal maysa” (Isaias 27:12) wenno, kas impadles ni Jeremias, “maysa a siudad, ken dua ti maysa a pamilia” (Jeremias 3:14).
Ti panaguummong iti Israel kaipapananna ti panangisubli kadagiti annak ti Dios Kenkuana. Kayatna a sawen ti panangisubli kadakuada iti natulagan a pagnaigan Kenkuana. Kayatna a sawen ti panangipasdek manen iti “nasantuan a nasion” nga insingasingna nga ipasdek iti nabayagen a naglabas a panawen (Exodo 19:6).
Agawidkayon
Kas maysa a nagaramid iti katulagan iti Dios, pasetka ti balay ti Israel. Naummongkayon, ket maysakayo nga agum-ummong. Ti nabayagen a sinigsiglo nga estoria nga epiko dagiti natulagan a tattao ket mangbangbangon iti kapatgan a pasetna, ket dakayo ti kangrunaan nga agak-akem. Ita ti panawen a “kunanto ni Jesus iti Israel, ‘Agawidkayon.’”
Daytoy ti mensahe dagiti agum-ummong: Agawidkayon iti katulagan. Agawidkayon iti Zion. Agawidkayon ken ni Jesucristo, ti Nasantuan ti Israel, ket Isunto ti mangyawid kadakayo iti Dios, ti Amayo.