Rut; 1 Samuel 1–7

Ch’a’aj xyu’ameb’ li xmalka’an najter ut anajwan. A’ut naq kikam xb’eelom li xRut, jwal nim wi’chik lix ch’a’ajkilal a’an. Sa’ xyanqeb’ laj Israelita sa’ li kutan a’an, jun ixq li maak’a’ xb’eelom malaj xkok’al teelom ink’a’ kiru chixloq’b’al li ch’och’ ut ch’a’aj ajwi’ xtawb’al xtrab’aaj. Naq nakawil li seraq’ chirix xRut, k’e reetal chan ru naq li Qaawa’ kixjal li rahilal choq’ nimla osob’tesink. K’a’ru nakawil rik’in xRut li maare kixtenq’a? K’a’ru kixb’aanu laj Bohos re xtenq’ankil li xRut sa’ xch’a’ajkilal? (chi’ilmanq Rut 4:4–10). Chan ru naq li xRut ut laj Bohos chanchaneb’ li Jesukristo?

Chi’ilmanq ajwi’ “Hilan at waam,” Eb’ li B’ich, 71.

Maare xak’ul jun nimla rahilal jo’ xRut ut xNohemi (chi’ilmanq Rut 1:1–5). Malaj ut, jo’ xAna, nakawoyb’eni jun aawosob’tesinkil maji’ nakak’ul (chi’ilmanq 1 Samuel 1:1–10). K’a’ru ke’xb’aanu li ixq a’in re xk’utb’aleb’ lix paab’aal chirix li Dios? K’a’ru nakatzol rik’in li ke’xb’aanu?

Ch’olch’o ru naq moko chixjunileb’ ta li neke’xtz’aama lix k’uula’al neke’xk’ul, ut moko chixjunileb’ ta li neke’kam xsum aatin neke’sumla wi’chik. A’b’an chixjunil ani naxsik’ li Kolonel naxk’ul xtenq’ ut xb’eresihom. K’oxla chan ru naq xat-ok chixpaab’ankil li Qaawa’ (chi’ilmanq Rut 2:12) us ta ch’a’aj laa yu’am.

Chi’ilmanq ajwi’ Amy A. Wright, “Chatkanaaq rik’in li Kristo,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2023.

Naq eb’ li xik’ neke’ilok reheb’ ke’wulak chi pleetik, eb’ laj Israelita ke’xk’oxla naq kolb’ilaqeb’ rix yal xb’aan naq wan li kaax re li sumwank rik’ineb’. Naq yooqat chirilb’al 1 Samuel 4–6, k’oxla k’a’ut naq moko ch’olch’o ta lix na’leb’eb’ a’an. (K’e reetal ajwi’ li maa’usilal ke’xb’aanu li ralal laj Eli, li ke’k’anjelak jo’ aj tij sa’ li loq’laj muheb’aal, sa’ 1 Samuel 2:12–25.) K’a’ru nakak’oxla naq li Qaawa’ kiraj xk’utb’al chiru lix tenamit? K’a’ru nakatzol rik’in li ke’xk’ul laj Filisteo chirix naq ke’xchap li kaax re li sumwank? (che’ilmanq li ch’ol 5–6). K’a’ru nakatzol rik’in lix yalb’aleb’ xq’e laj Israel chi kole’k wi’chik xb’aan li Qaawa’ sa’ 1 Samuel 7?

Maare taa’eek’asiiq aach’ool rik’in rilb’al li raatin li xAna re nimank-u sa’ 1 Samuel 2:1–10. K’a’ru nakataw sa’ li raatin li kiru raj chixtenq’ankileb’ li ralal laj Eli ut chixjunileb’ chik laj Israelita?

Wan naq, maare nakaweek’a naq chanchanat laj Samuel, li kirab’i xyaab’ xkux li Qaawa’, a’b’an moko kixnaw ta k’a’ru a’an. Jo’ chiqajunilo, laj Samuel tento kixtzol chan ru xk’eeb’al reetal lix yaab’ xkux li Qaawa’. Naq nakawil 1 Samuel 3, k’a’ru nakatzol rik’in li ch’ajom a’in chirix rab’inkil ut xpaab’ankil lix yaab’ xkux li Qaawa’? Naru ajwi’ nakawileb’ li raqal a’in ut nakatz’iib’a chan ru naq jun kristiaan naru chixnawb’al lix yaab’ xkux li Qaawa’: 1 Reyes 19:11–12; Lukas 24:15–32; 3 Nefi 11:3–7; Tzol’leb’ ut Sumwank 6:22–23; 8:2–3; 9:7–9.

Wan naq, maare nakaweek’a naq tz’aptz’o li choxa ut naq li Dios ink’a’ naraj aatinak aawik’in. Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye, “Ma yaal naq li Dios naraj aawaatinankil? Hehe’!” (“Li k’utb’esinb’il na’leb’ choq’ re li Iglees ut choq’ re qayu’am,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2018). Naq yooqat chirilb’al li raatin li Awa’b’ej Nelson, k’a’ru nakataw li nakatreek’asi chirab’inkil ut chixpaab’ankil lix yaab’ xkux li Qaawa’? K’a’ru nakatxb’oq li Awa’b’ej Nelson chixb’aanunkil, ut k’a’ru naxyeechi’i naq taak’ul? Naru ajwi’ nakataweb’ li b’oqok ut li yeechi’inb’il osob’tesink chirix li k’utb’esinb’il na’leb’ sa’ “Chatb’eeq sa’ xsaqen li Dios” (Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj: Jun tenq’ re xsik’b’al ru laa b’e, 16–20). Maare naru nakasik’ ru k’a’ruhaq taab’aanu re “xkawresinkil laa wankilal chixk’ulb’al li k’utb’esinb’il na’leb’.”

• Naq yooqat chixseraq’inkil reheb’ laa kok’al li kik’ulman rik’in xRut (naru nakawoksi “Li xRut ut li xNohemi” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 100–103), patz’ reheb’ naq te’xtaqsi li ruq’ rajlal sut naq te’rab’i jun b’aanuhom re chaab’ilal sa’ li seraq’. Naru ajwi’ neke’xwotz k’a’ru neke’reek’a naq neke’xk’ul malaj neke’xk’e li chaab’ilal rik’ineb’ li ras riitz’in. Chan ru naq li Kolonel naxk’ut xchaab’ilal chiqu? Chan ru naru naqataaqe xb’aanuhom a’an? (chi’ilmanq “Wik’in laa’in natikla li chaab’ilal” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 83).

  

  2:0

• Eb’ li seraq’ chirix xRut ut xAna naru naxwaklesi xch’ooleb’ laa kok’al chi kanaak chi paab’ank us ta wan li ch’a’ajkilal. Maare naru nakatenq’aheb’ chixyiib’ankil jun kaaxukuut wankeb’ wi’ li oxib’ chi aatin a’in: Li yalb’a-ix, Li b’aanuhom, Li osob’tesihom. Chirix a’an naru teeril Rut 1:3–5, 8, 16; 2:1–3, 8–12; 4:13–17; 1 Samuel 1:1–18 ut teetz’iib’a rub’eleb’ li oxib’ chi aatin li na’leb’ neke’xtaw sa’eb’ li raqal a’in. Chan ru naq xRut ut xAna ke’xk’ut xpaab’aaleb’ chirix li Qaawa’? Naru nekewotz cherib’il eerib’ chan ru naq li Qaawa’ xexrosob’tesi sa’eb’ li hoonal ch’a’aj.

• Re tzolok chirix li xAna, laa kok’al naru neke’ril 1 Samuel 1:1–18 malaj “Li xAna” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’ (104–105) malaj “La fe de Ana” (video, Biblioteca del Evangelio). Maare chaab’ilaq xkutb’al jun li b’olotz’ re jun reheb’ laa kok’al ut xpatz’b’al re naq tixye jun raqal li seraq’ toja’ naq tixkut li b’olotz’ re anihaq chik. K’a’ru naxk’ut xAna chiqu chirix li tijok?

  

  1:15

  

  3:9

• Maare jun ch’ina k’utb’esink naru naxtenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’aleb’ xna’leb’ rik’in li kixnumsi laj Samuel rik’in li k’utb’esinb’il na’leb’. Jun reheb’ laa kok’al naru tixk’oxla naq a’an laj Samuel, ut jun chik tixk’oxla naq a’an laj Eli naq yookat chirilb’al 1 Samuel 3:1–10 (chi’ilmanq ajwi’ “Li profeet aj Samuel” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 106–109, malaj li video “Samuel y Elí,” Biblioteca del Evangelio). K’a’ru naqatzol rik’in laj Samuel chirix rab’inkil xyaab’ xkux li Qaawa’? Chan ru naqak’utb’esi naq naqaj rab’inkil li Qaawa’ naq nokoraatina?

  

  2:10

  

  1:58

• Patz’ reheb’ laa kok’al naq te’xch’olob’ raj re junaq kristiaan chan ru naq na’aatinak li Qaawa’ rik’ineb’. Naru nakatenq’aheb’ chixsumenkil li patz’om a’an sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 6:22–23; 8:2–3; 9:7–9.