“11–17 mayo. Chak’e reetal maare anchal taasachq sa’ laa ch’ool li Qaawa’: Deuteronomio 6–8; 15; 18; 29–30; 34,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Najter Chaq’rab’ 2026 (2026)
“11–17 mayo. Chak’e reetal maare anchal taasachq sa’ laa ch’ool li Qaawa’,” Kim, Taaqehin: Li Najter Chaq’rab’ 2026
Moses on Mount Nebo [Laj Moises sa’ xb’een li tzuul Nebo], xb’aan laj John Steel, © Providence Collection/licensed from goodsalt.com
11–17 mayo: Chak’e reetal maare anchal taasachq sa’ laa ch’ool li Qaawa’
Deuteronomio 6–8; 15; 18; 29–30; 34
Lix k’anjel laj Moises kitikla sa’ jun li tzuul, naq li Dios kiraatina sa’ jun toon chi k’ix li naxamnak (chi’ilmanq Exodo 3:1–10). Lix k’anjel kiraqe’ ajwi’ sa’ jun li tzuul, 40 chihab’ chaq chirix a’an, naq li Dios kixkanab’ chirilb’al li yeechi’inb’il ch’och’ naq wan sa’ li Tzuul Nebo (chi’ilmanq Deuteronomio 34:1–4). Laj Moises kixnumsi xyu’am chixkawresinkileb’ li ralal xk’ajol laj Israel re te’ok sa’ li yeechi’inb’il ch’och’ a’an, ut sa’ li hu Deuteronomio wan lix ch’olob’ahom, lix jultikahom, lix tz’aamahom, ut li relajihom chiruheb’ laj Israelita. Sa’ rilb’al ru li raatin, naru xk’eeb’al reetal naq li tz’aqal kiraj laj Moises sa’ xk’anjel—li kawresink-ib’ ke’raj ru li tenamit—moko a’an ta xkuyb’al li wank sa’ li yamyookil ch’och’, numtaak sa’ xb’eeneb’ li xik’ neke’ilok reheb’, malaj xwaklesinkil junaq tenamit. Kiraj b’an naq te’xtzol xraab’al, rab’inkil, ut xpaab’ankil li Dios. A’an li naqaj ru chiqajunilo re too’ok sa’ li yeechi’inb’il ch’och’ re li junelik yu’am. Us ta laj Moises maajun wa ki’ok sa’ li “ch’och’ nab’utun wi’ li leech ut xya’al kab’,” (Exodo 3:8), xb’aan lix paab’aal ut lix tiikilal, ki’ok sa’ li yeechi’inb’il ch’och’ li xkawresi li Dios choq’ re chixjunileb’ li neke’taaqenk re.
Re xtzolb’al k’a’ru wan sa’ li hu Deuteronomio, chi’ilmanq “Deuteronomio” sa’ li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu.
Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees
Deuteronomio 6:4–7; 8:2–5, 11–17; 29:18–20; 30:6–10, 14–20
“Taara li Qaawa’ laa Dios chi anchal laa ch’ool.”
Sa’ lix chaq’rab’ laj Moises wankeb’ naab’al li k’anjel li neke’b’aanuman chi k’utk’u. Jo’ taak’e reetal sa’ li raatin laj Moises sa’ Deuteronomio, li Qaawa’ naril ajwi’ li raameb’ lix tenamit—lix musiq’ejil wanjik lix ch’ooleb’.
Sa’eb’ li raqal a’in, sik’ li aatin ch’oolej, ut k’oxla k’a’ru nareetali. Naru nakak’oxla naq eb’ li raqal a’in yookeb’ chixtz’ilb’al rix lix musiq’ejil wanjik laa ch’ool. K’a’ raj ru taaye chirix xwanjik laa ch’ool laa’at? K’a’ru li b’an taak’e re xchaab’ilob’resinkil lix musiq’ejil kawilal laa ch’ool? Tz’iib’a li k’a’ru nakak’oxla:
-
Deuteronomio 6:4–7:
-
Deuteronomio 8:2–5:
-
Deuteronomio 8:11–17:
-
Deuteronomio 29:18–20:
-
Deuteronomio 30:6–10:
-
Deuteronomio 30:14–20:
Re xtusub’ankileb’ laa k’oxlahom, naru nakayiib’ xjalam-uuch jun ch’oolej ut chi sa’ taatz’iib’a k’a’ru naxye li Qaawa’ naq tento taawanq sa’ laa ch’ool. Chirix li ch’oolej naru taatz’iib’a li k’a’ru tento taaram chi ok sa’ laa ch’ool.
Chan ru nakak’ut naq nakara li Dios chi anchal laa ch’ool? Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq “Chara li Dios, chara laa was aawiitz’in” sa’ Choq’ re Xkawilaleb’ li Saaj: Jun tenq’ re xsik’b’al ru laa b’e, 10–12.
Chi’ilmanq ajwi’ M. Russell Ballard, “Ma q’axal nikinaara chiruheb’ a’in?,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2021.
Sik’ aamusiq’ejil na’leb’. Sa’ Kim, Taaqehin naxye k’a’ruheb’ li raqal ut na’leb’ sa’ li loq’laj hu li taajayali wi’ aawib’, a’b’an maakanab’ naq a’an taaramoq re li k’a’ru taatzol. Naq yooqat chirilb’al li hu Deuteronomio, maare taataw jun na’leb’ li moko tz’iib’anb’il ta arin. Kanab’ li Musiq’ej chab’eresinkil chixtzolb’al li k’a’ru tento taatzol.
Deuteronomio 6:4–12, 20–25
Chak’e reetal maare anchal taasachq sa’ laa ch’ool li Qaawa’.
Lix k’ihaleb’ laj Israelita li te’ok sa’ li yeechi’inb’il ch’och’ ink’a’ ke’rileb’ li ninqi rahilal aran Egipto chi moko ke’xq’ax ru li Kaqi Palaw. Laj Moises kixnaw naq tento taajultikamanq reheb’ a’an—jo’ ajwi’ li te’chalq chirixeb’—lix sachb’a-ch’oolej ut eb’ lix chaq’rab’ li Dios re naq te’kaanaq jo’ xtenamit li Dios.
K’a’ru li na’leb’ nakataw sa’ Deuteronomio 6:4–12, 20–25 li naru tixk’e chi jultiko’k aawe li xninqal k’a’aq re ru xb’aanu li Dios choq’ aawe? K’a’ru nakaweek’a naq taab’aanu re naq li raatin li Qaawa’ “taawanq sa’ laa ch’ool” (raqal 6) wulaj wulaj?
Naru ajwi’ nakawil li raatin li Hermano Jan E. Newman, “Xk’uulankil lix yaab’ xkux li tenamit re li sumwank sa’ xyu’ameb’ li saaj” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2023) ut taak’oxla chan ru taanumsi laa paab’aal chirix li Jesukristo reheb’ li tasal tenamit toj te’chalq.
Chi’ilmanq ajwi’ Deuteronomio 11:18–21; Dale G. Renlund, “K’oxla lix chaab’ilal ut li xloq’al li Dios,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2020.”
Deuteronomio 15:1–15
Re xtenq’ankil li ani wan rajom ru, aajel ru li uq’ej aj k’anjel ut li aamej wankeb’ rajom.
Toj maji’ nawulak li kutan b’ar wi’ “maajunaq neb’a’ sa’ eeyanq” (Deuteronomio 15:4), jo’kan naq li na’leb’ re xtenq’ankileb’ li neb’a’ wan sa’ Deuteronomio 15 toj aajel ru, us ta lix k’anjelankil li na’leb’ ak xjala. K’e reetal k’a’ru naxye sa’eb’ li raqal 1–15 chirix xtenq’ankileb’ li ani wankeb’ rajom ru, ut chan raj ru li qach’ool naq naqab’aanu.
K’a’ru naraj naxye “taaye’ laa wuq’” reheb’ li ani wankeb’ rajom ru? (eb’ li raqal 8, 11). K’a’ru nakatzol rik’in li kixb’aanu li Qaawa’ re xtenq’ankileb’ li ani wankeb’ rajom ru (chi’ilmanq li raqal 15).
Chi’ilmanq ajwi’ “Ma chaab’il anajwan xinb’aanu arin?,” Eb’ li B’ich, 143.
Deuteronomio 18:15–19
Laj Moises a’an chaq “kama’” li Jesukristo.
Laj Pedro, laj Nefi, laj Moroni, ut li Kolonel ajwi’ ke’aatinak chirix li profeetil aatin sa’ Deuteronomio 18:15–19 (chi’ilmanq Hechos 3:20–23; 1 Nefi 22:20–21; Jose Smith—Resilal 1:40; 3 Nefi 20:23). K’a’ru nakatzol chirix li Kolonel sa’eb’ li raqal a’in? K’oxla li na’leb’ xawil chirix laj Moises chiruheb’ li xamaan xe’nume’. Chan ru naq laj Moises a’an “kama’” li Jesukristo?
Rehebʼ lix tenamit saʼ li najter America, li Jesukristo kixye, “Kʼehomaq reetal, laaʼin li kiʼaatinak wiʼ laj Moises” (3 Nefi 20:23).
Deuteronomio 29:9; 30:15–20
Li Qaawa’ nikinxb’oq chixsik’b’al ru li us malaj li ink’a’ us.
Us raj xjuntaq’eetankil li raatin laj Moises sa’ Deuteronomio 29:9; 30:15–20 rik’in li kixye laj Lehi re lix junkab’al sa’ 2 Nefi 2:26–29; 4:4. Chan ru naq laj Lehi kixkutanob’resi ru li kixk’ut laj Moises? K’a’ru nakataw sa’eb’ li raqal a’in li naxwaklesi aach’ool “chixsik’b’al ru li yu’am”? (Deuteronomio 30:19).
Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al
Deuteronomio 6:5
Naru ninra li Dios chi anchal inch’ool.
-
Re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixtawb’al ru Deuteronomio 6:5, naru nakayiib’ xjalam-uuch jun ch’oolej, jun junxaqalil, ut jun tel kaw rib’. Laa kok’al naru neke’xk’ut chiruq’ li jalam-uuch naq taayaab’asi li aatin “laa ch’ool,” “laa waam,” ut “laa metz’ew.” Chan ru naqak’ut chiru li Qaawa’ naq naqara chi anchal li qach’ool, li qaam, ut li qametz’ew?
Deuteronomio 6:6–15
Naru nink’uula li raatin li Dios sa’ li waam.
-
Ilomaq li kixye li Qaawa’ reheb’ laj Israelita naq te’xk’eheb’ li raqal re li loq’laj hu sa’ junaq na’ajej te’rileb’ wi’ wulaj wulaj (chi’ilmanq Deuteronomio 6:6–9). Li raqal a’in naru texxtenq’a chixk’eeb’al eech’ool re naq ink’a’ “taasachq sa’ lee ch’ool li Qaawa’” (raqal 12) ut re naq taajultiko’q eere li xb’aanu a’an choq’ eere.
-
Naru taaye naq li na’leb’ sa’ Deuteronomio 6:13, 16 ut 8:3 kixtenq’a li Kolonel sa’ jun hoonal q’axal aajel ru sa’ xyu’am. Re xtawb’al chan ru, ilomaq Mateo 4:1–10. Chirix a’an naru nekewotz cherib’il eerib’ wiib’ oxib’ li raqal sa’ li loq’laj hu li xexxtenq’a naq xeraj ru tenq’aak.
Deuteronomio 18:15–18
Eb’ li profeet neke’k’utuk chirix li Jesukristo.
-
Naq yooqex chirilb’al Deuteronomio 18:18, tenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’al ru naq li Profeet kama’ laj Moises sa’ li raqal a’in, a’an li Jesukristo. Maare naru nekerileb’ xjalam-uuch li kixb’aanu laj Moises ut li kixb’aanu li Jesukristo, ut taakanab’eb’ laa kok’al chixjuntaq’eetankileb’ (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 15, 16, 38, 39). K’a’ru naxk’ut li qaprofeet sa’ li kutan a’in chiqu chirix li Kolonel?
Deuteronomio 29:12–13; 30:8–10
Rik’ineb’ lin sumwank, wankin sa’ ajl sa’ xyanq lix tenamit li Dios.
-
Li aatinak chirix Deuteronomio 29:12–13 naru texxtenq’a chi aatinak chirixeb’ li sumwank ak xeb’aanu malaj li toj teeb’aanu rik’in li qaChoxahil Yuwa’. K’a’ru naraj naxye wank jo’ xtenamit li Dios? Chan ru naq li k’a’ru naqayeechi’i nokoxk’e sa’ ajl rik’in lix tenamit li Dios? (chi’ilmanq li raqal 13; chi’ilmanq ajwi’ Mosiah 18:8–10).
-
Wi na’ajman xk’utb’al chiruheb’ laa kok’al k’a’ru jun sumwank, ye reheb’ naq te’xtaw k’a’ru yeeb’il chirix a’an sa’ “Sumwank” sa’ li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu (Biblioteca del Evangelio). K’a’ru ke’xyeechi’i rib’ chirib’ileb’ rib’ li Dios ut eb’ laj Israelita sa’ Deuteronomio 30:8–10? K’a’ru xqayeechi’i laa’o re li Dios? (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 20:37, 77). Chan ru naq li qayeechi’ihom nokoxjunaji rik’in li Dios? Maare naru nekeb’icha jun b’ich chirixeb’ li sumwank.
Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.