“4–10 mayo. Meepo’resi eech’ool chiru li Qaawa’, chi moko chexxuwaq: Numeros 11–14; 20–24; 27,” Kim, Taaqehin—Choq’ re li ochoch ut li iglees: Li Najter Chaq’rab’ 2026 (2026)
“4–10 mayo. Meepo’resi eech’ool chiru li Qaawa’, chi moko chexxuwaq,” Kim, Taaqehin: Li Najter Chaq’rab’ 2026
Li chaqi ch’och’ aran sa’ li Ruʼuj Chʼochʼ Sinai
4–10 mayo: Meepo’resi eech’ool chiru li Qaawa’, chi moko chexxuwaq
Numeros 11–14; 20–24; 27
Ink’a’ na’ajman ru 40 chihab’ re b’eek chiru li yamyookil ch’och’ re Sinai toj aran Kanahan, li yeechi’inb’il ch’och’. A’b’an a’an li ke’raj ru laj Israelita—ink’a’ re xq’axb’al ru li ch’och’, re b’an xq’axb’al ru li musiq’ejil najtil: re te’wulaq jo’ chanru ajb’il ru re naq te’ok choq’ xtenamit li Dios re li sumwank.
Sa’ li hu Numeros nayeeman resil li k’a’ru kik’ulman chiruheb’ li 40 chihab’, jo’ajwi’ li na’leb’ tento te’xtzol li ralal xk’ajol laj Israel naq maji’ neke’ok sa’ li yeechi’inb’il ch’och’. Ke’tzolok chirix rab’inkileb’ lix moos li Qaawa’ (chi’ilmanq Numeros 12). Ke’tzolok chirix xpaab’ankil lix wankilal li Qaawa’, us ta maak’a’ xyo’onihomeb’ chirix li taachalq moqon (chi’ilmanq Numeros 13–14). Ut ke’xtzol naq li wank chi maak’a’ xpaab’aaleb’ naxk’am chaq li musiq’ejil rahilal, a’b’an truuq te’xjal xk’a’uxl ut te’iloq wan wi’ li Kolonel re te’k’irtesiiq (chi’ilmanq Numeros 21:4–9).
Chanchano eb’ laj Israelita. Ak naqanaw ru li b’eek sa’ li musiq’ejil yamyookil ch’och’, ut li na’leb’ ke’xtzol a’an naru tooxtenq’a chixkawresinkil qib’ chi ok sa’ li qayeechi’inb’il ch’och’: li junelik yu’am rik’in li qaChoxahil Yuwa’.
Re xtzolb’al k’a’ru wan sa’ li hu Numeros, chi’ilmanq “Numeros” sa’ li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu.
Li na’leb’ re tzolok sa’ li ochoch ut sa’ li iglees
Numeros 11:11–17, 24–29; 12
Chiqajunilo naru naqak’ul li k’utb’esinb’il na’leb’, a’b’an li Dios naxb’eresi lix Iglees rik’in lix profeet.
Sa’ Numeros 11:11–17, 24–29, k’e reetal k’a’ru lix ch’a’ajkilal laj Moises ut k’a’ru kixye li Dios naq tixb’aanu re xtuqub’ankil. K’a’ru nakak’oxla naq naraj naxye li raatin laj Moises naq kixye, “Us raj naq chixjunil lix tenamit li Qaawa’ te’aatinaq jo’ profeet”? (raqal 29). Naq yooqat chixk’oxlankil li patz’om a’in, sik’ xsumenkil sa’ li raatin li Awa’b’ej Russell M. Nelson, “Li k’utb’esinb’il na’leb’ choq’ re li Iglees ut choq’ re qayu’am” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2018).
Naru nak’utb’esiman li na’leb’ chiqu chiqajunilo, a’b’an moko chiqajunilo ta naru taqab’eresi lix tenamit li Dios jo’ kixb’aanu laj Moises. Li seraq’ li wan sa’ Numeros 12 naxk’ut xyaalalil a’in. K’a’ru li q’usuk nakataw chirix a’an sa’ li ch’ol a’in? K’a’ru nakak’oxla naq naraj li Qaawa’ naq taataw ru chirix li k’utb’esinb’il na’leb’ ut xtaaqenkil lix profeet?
Chi’ilmanq ajwi’ 1 Nefi 10:17; Tzol’leb’ ut Sumwank 28:1–7; Dallin H. Oaks, “Dos líneas de comunicación,” Liahona, noviembre 2010, 83–86.
Wotz li jwal aajel ru. Wankeb’ li kristiaan jwal ch’a’aj chiruheb’ rilb’al li na’leb’ re tzolok sa’ Kim, Taaqehin rajlal xamaan. Naq yookat chixtz’ilb’al rix li tusleb’ aatin, taaqe li Musiq’ej. K’oxla li nakawaj ru laa’at jo’ ajwi’ li neke’raj ru li ani te’tzoloq aawik’in. Maare jwal us xtawb’al ru ut xyu’aminkil yal jun li na’leb’ chiru jun xamaan sa’ xna’aj rilb’aleb’ k’iila ch’ol yal chi jo’kan.
Numeros 12:3
“Laj Moises a’an jun li winq tuulan.”
Wankeb’ kristiaan neke’sach xch’ool naq neke’ril naq laj Moises, jun aj k’amol b’e nim xwankil li kixxaqab’ rib’ chiru laj Farahon ut kixb’aanu xninqal ru sachb’a-ch’oolej rik’in lix wankilal li Qaawa’, a’an ajwi’ jwal “tuulan xch’ool” (Numeros 12:3). K’a’ru naraj naxye li wank chi tuulan qach’ool? Naru nakawil li raatin li Elder David A. Bednar chirix a’an sa’ “Tuulan ut kub’enaq xch’ool” (Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2018) malaj “Tuulan, tuulanil” sa’ li K’utul Raqal reheb’ li Loq’laj Hu (Biblioteca del Evangelio).
K’a’ru nakatzol rik’in xtuulanil xch’ool laj Moises sa’ Exodo 18:13–25; Numeros 11:26–29; Numeros 12; Hebreos 11:24–27; ut Moises 1:10–11? Naru ajwi’ nakatk’oxlak chirix li tuulanil kixk’ut li Kolonel (chi’ilmanq Mateo 11:29; 27:11–14; Lukas 22:41–42; Jwan 13:4–5). K’a’ru nakatzol rik’in li ke’xb’aanu a’an?
Numeros 13–14
Rik’in inpaab’aal chirix li Qaawa’, naru taawanq inyo’onihom chirix li k’a’ru chalel.
Naq yooqat chirilb’al Numeros 13–14, k’e aawib’ sa’ xna’ajeb’ laj Israelita. K’a’ut naq ke’raj “sutq’iik wi’chik Egipto”? (Numeros 14:3). Chan raj ru taach’olob’ xjalanil “lix na’leb’” laj Kaleb? (Numeros 14:24). K’a’ru nawulak chawu chirix lix paab’aal laj Kaleb ut laj Josue, ut chan ru taawoksi lix na’leb’eb’ a’an sa’ laa yu’am?
Lajeeb’ reheb’ laj muqmuukil kʼehol eetal aj Israelita ke’xuwak; kiwan xpaab’aal laj Josue ut laj Kaleb. Joshua and Caleb: Obedient Spies [Laj Josue ut laj Kaleb: Eb’ laj muqmuukil k’ehol eetal tiikeb’ chi paab’ank], xb’aan laj Douglas Klauba. © Lifeway Collection/licensed from goodsalt.com
Numeros 21:4–9
Wi tin’iloq wan wi’ li Jesukristo rik’in paab’aal, a’an tinxk’irtesi sa’ musiq’ej.
Eb’ li profeet sa’ lix Hu laj Mormon ke’xnaw li seraq’ li wan sa’ Numeros 21:4–9 ut ke’xtaw ru lix yaalalil sa’ musiq’ej. Tz’il rix li raatineb’ a’an chirix li seraq’ a’in sa’ 1 Nefi 17:40–41; Alma 33:18–22; ut Helaman 8:13–15. Wahe’ wiib’ oxib’ li patz’om naru nakak’oxla naq yooqat chi tzolok:
-
K’a’ru nareetali li k’anti’ yiib’anb’il rik’in q’an ch’iich’?
-
K’a’ru nareetalil li tiweʼk xbʼaan li kʼantiʼ?
-
Re te’k’irtesiiq, ki’ajman naq eb’ laj Israelita “te’xka’ya li k’anti’ yiib’anb’il rik’in q’an ch’iich’” (Numeros 21:9). K’a’ut naq ke’wan li ani ink’a’ ke’raj xka’yankil? Ma wan hoonal naq xatwan chi jo’kan?
-
K’a’ru nakaweek’a naq taab’aanu re naq “taawil li Ralal li Dios rik’in paab’aal” chi anchal aach’ool re naq tatk’irtesiiq? (Helaman 8:15).
Rilb’aleb’ li raqal a’in maare tixk’e chajultika xkomoneb’ chik li seraq’ sa’ li loq’laj hu naq li kristiaan ke’raj ru xjayalinkileb’ rib’ rik’in li Kristo. Juntaq’eeta li na’leb’ wan sa’ Numeros 21:4–9 rik’in Mateo 14:25–31 ut 1 Nefi 8:24–28 (che’ilmanq ajwi’ li jalam-uuch sa’ xraqik li tusleb’ aatin re li xamaan a’in). K’a’ru li nanajtob’resin qe rik’in li Kristo? Chan ru naq li Kristo narosob’tesi li ani naxjayali rib’ rik’in a’an?
Chi’ilmanq ajwi’ “Qaawaʼ, yal xbʼaan aakʼoxlankil” (Eb’ li B’ich, 82).
Numeros 22–24
Naru tinpaab’ li rajom li Dios, us ta wankeb’ li neke’xyal xq’unob’resinkil inch’ool naq ink’a’ tinb’aanu.
Naq laj Balak, li rey sa’ Moab, kiril naq chalkeb’ re laj Israelita, a’an kixb’oq laj Balaham, jun winq li kixyaab’asi osob’tesink ut majewank. Laj Balak kiraj naq a’an tixmajewaheb’ laj Israelita. K’e reetal chan ru naq laj Balak kixyal xq’unob’resinkil xch’ool laj Balaham (chi’ilmanq Numeros 22:5–7, 15–17), ut k’oxla li aaleek maare taak’ul re xtz’eqtaanankil li rajom li Dios. K’a’ru nawulak chawu chirix lix sumehom laj Balaham sa’ Numeros 22:18, 38; 23:8, 12, 26; 24:13? A’b’anan, laj Balaham kiq’unob’resiik xch’ool ut kixq’axtesiheb’ laj Israel (chi’ilmanq Numeros 31:16; Judas 1:11). K’oxla chan ru tatkanaaq chixpaab’ankil li Qaawa’ us ta wankeb’ li neke’raj xq’unob’resinkil aach’ool.
Li na’leb’ re xtzolb’aleb’ li kok’al
Numeros 11:4–10
Naru ninb’antioxi li k’a’ru naxk’e we li Dios.
-
Patz’ reheb’ laa kok’a ma jultik reheb’ li sachb’a-ch’oolej kixb’aanu li Qaawa’ re xtenq’ankileb’ laj Israelita (chi’ilmanq “Eb’ li rahilal sa’ Egipto” ut “Li Paswa” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 67–74). Chirix a’an naru taak’os ru li aatin sa’ Numeros 11:4–10, ut taaka’suti naq sachenaq sa’ xch’ooleb’ laj Israelita li osob’tesinb’ileb’ wi’, ut yookeb’ chi wech’ok. B’ar wankeb’ li qosob’tesinkil wan naq neke’sach sa’ qach’ool?
-
Naq yooqex chixb’ichankil malaj chirab’inkil jun li b’ich chirix li b’antioxink, jo’ “K’e sa’ ajl li k’iila usilal” (Eb’ li B’ich, 153), laa kok’al naru te’xyiib’ xjalam-uucheb’ li rosob’tesinkileb’ xe’xk’ul rik’in li Qaawa’.
Numeros 12
Li Qaawa’ naraj naq tintaaqe lix profeet.
-
Re aatinak chirix Numeros 12, naru nakaye reheb’ laa kok’al naq li Qaawa’ moko sa ta xch’ool rik’in laj Aaron ut li xMiriam, eb’ li riitz’in laj Moises. Patz’ reheb’ naq te’ril Numeros 12:1–8 re te’xsik’ k’a’ut. Maare naru nakawoksi Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixtawb’aleb’ kristiaan sa’ li loq’laj hu li ke’roxloq’i lix profeet li Qaawa’ ut ke’osob’tesiik. Chan ru noko’osob’tesiik naq naqataaqe lix profeet li Qaawa’?
Numeros 21:6–9
Naru nin’ilok wan wi’ li Jesukristo.
-
Naru nakawoksi “Laj Moises ut li k’anti’ yiib’anb’il rik’in q’an ch’iich’,” sa’ Eb’ li Esilal sa’ li Najter Chaq’rab’, 83–84, re xtenq’ankileb’ laa kok’al chixtzolb’al k’a’ru kik’ulman sa’ Numeros 21:6–9. Chan ru naq li k’anti’ yiib’anb’il rik’in q’an ch’iich’ nareetali li Jesukristo? (chi’ilmanq Jwan 3:14–15). Maare taawulaq chiruheb’ laa kok’al xyiib’ankil jun k’anti’ rik’in hu ut xtz’iib’ankil chiru kok’ k’anjel naru neke’xb’aanu re naq “teʼril li Ralal li Dios rikʼin paabʼaal” (Helaman 8:15).
1:2Moses and the Brass Serpent
-
Eb’ li kok’al naru neke’xsik’ ru jun reheb’ li raqal a’in ut te’xwotz k’a’ru naxye chirix li seraq’ xe’ril: 1 Nefi 17:41; Alma 33:18–20; Helaman 8:13–15; Tzol’leb’ ut Sumwank 6:36.
Bronze Serpent [Li k’anti’ yiib’anb’il rik’in q’an ch’iich’], xb’aan laj Brent Evans
Numeros 22–24
Naru ninb’aanu li k’a’ru naraj li Dios, us ta wankeb’ li neke’yehok we naq ink’a’ tinb’aanu.
-
K’os ru li na’leb’ wan sa’ Numeros 22:1–18 chiruheb’ laa kok’al, ut ye chan ru naq laj Balaham kixq’et rib’ chixmajewankil lix tenamit li Dios, us ta laj Balak, li rey re Moab, kixyeechi’i xk’eeb’al xwankil ut xb’ihomal. Chirix a’an naru nakatenq’aheb’ laa kok’al chirilb’aleb’ li raqal a’in re naq te’xtaw aatin li neke’xk’ut lix kawil xch’ool laj Balaham chixtaaqenkil li Dios: Numeros 22:18; 23:26; 24:13. Laa kok’al naru neke’xsik’ ru jun aatin li nawulak chiruheb’ ut te’xtz’iib’a chiru junaq ch’ina hu re te’xjultika naq tento te’ab’inq chiru li Qaawa’.
Re xtawb’al xkomon chik li na’leb’, chi’ilmanq li hu Amigos re li po a’in.
Taqe’q sa’ li tz’e: The Crucifixion of Christ [Li xk’eeb’al li Kristo chiru krus]. Taqe’q sa’ li seeb’al: Moses and the Brass Serpent [Laj Moises ut li k’anti’ yiib’anb’il rik’in q’an ch’iich’], xb’aan li xJudith Mehr. Taq’a sa’ li tz’e: Finisher of Faith [Aj choyonel re li paab’aal], xb’aan li xKelsy ut laj Jesse Lightweave Taq’a sa’ li seeb’al: Lix matk’ laj Lehi, xb’aan laj Jerry Thompson