Nakomai, Iriirai
Eberi 20–26. “Ti Na Toui Mwiin Ane E Atongnga Iehova ni Kabane”: Te Otinako 19–20; 24; 31–34


“Eberi 20–26. ‘Ti Na Tou Mwin Ane E Atongnga Iehova ni Kabane’: Te Otinako 19–20; 24; 31–34,” Nakomai, Iriirai—Ibukin te Mweenga ao te Taromauri: Te O Tetemanti 2026 (2026)

“Eberi 20–26. ‘Ti Na Toui Mwiin Ane E Atongnga Iehova ni Kabane,’” Nakomai, Iriirai: Te O Tetemanti 2026

E uoti Tuua ake Tebwina aika iaon atibu Mote

Mote ao Baatua, iroun Jerry Harston (taekana)

Eberi 20–26: “Ti Na Toui Mwiin Ane E Atongnga Iehova ni Kabane”

Te Otinako 19–2024; 31–34

E ngae ngke tibun Iteraera a tia ni ngurengure ao man tiotio nako mai imwaina, ngke e wareka Mote te tua i rarikin te maunga are Tinai, a karaoa te berita aio: ”Ti na toua mwin ane E atongnga Iehova ni kabanea, ma n ira nanona” (Te Otinako 24:7). Ngkanne e wetea Mote nako aon te maunga te Atua, n tuangnga bwa e na katea te tabaenako “bwa I aonga ni maeka i buakoia” (Te Otinako 25:8).

Ma ni menan Mote i taubukin te maunga n reiakinna bwa a na kanga kaain Iteraera ni kaira te Atua ibuakoia, a mena i nano tibun Iteraera i rarikin te maunga ni karaoa te bouananti ae e karaoaki n te koora bwa a na taromauria. Bon imwin are a berita bwa “a na tai Atuana te Atua temanna,” ma a “kai rairaki” man ana tua te Atua (Te Otinako 20:3; 32:8; taraa naba Te Otinako 24:3). Bon te oki ae e kamimi, ma ti a ataia man te taneiai bwa te onimaki ao te motinnano e na kona ni konaaki n te aki tataonaki n nano, te maaku, ke te nanououa. Ngkai ti ukeukera raonakira iroun te Uea inanon maiura, e kaungaa te nano ataakina bwa e aki kaakea Iteraera are ngkoa te Uea ao E na bon aki naba kaakeaira ao aomata ake ti tangiriia—ibukina bwa e “atataiaomata ao e akoi, ae iremwe n un, ao e bati irouna te nanoanga ao te koaua” (Te Otinako 34:6).

te kanikinaa ibukin te kamatebwai

Iango ibukin te Kamatebwai n te Mweenga ao n te Taromauri

Te Otinako 19:3–6

Ana aomata ni berita te Uea bon aomata aika kakaawaki i Rouna.

Beretitenti Russell M. Nelson: “I nanon te O Tetemanti, te taeka n Ebera ae peculiar e rairaki man segullah, are nanona ‘te bwai ae kakaawaki,’ ke ‘te kaubwai.’ … Ibukira bwa ti na kinaaki irouia ana toro te Uea bwa ana aomata aika rineaki bon karineakira nakon te karinan ae rietaata” (“Children of the Covenant,” Ensign, Meei 1995, 34). E kanga ana kabwarabwara Beretitenti Nelson n roota aron otam n Te Otinako 19:3–6? E kanga ni kaotia te Uea bwa E tabe ibukim?

Te Otinako 19:10–11, 17

Waaki aika tabu a kainnanoa te katauraoi.

Te Uea e tuanga Mote bwa tibun Iteraera a riai ni katauraoiia imwain ae a “kaitibo ma te Atua” (Te Otinako 19:10–11, 17) ao ni kawakina te berita ae tabu ma Ngaia (taraa Te Otinako 19:5). Ko kanga ni katauraoi ibukin karekean te taneiai n tamnei, ni ikotaki ma te toa ao otenanti n te tembora? Ko na kanga ni buokia aomata tabeman ni katauraoiia? Tera ae ko reiakinna iaon te katauraoi man Ruka 6:12–13; Enoti 1:2–6; Aramwa 17:2–3?

Te Maunga ae Tinai, Aikubita

Te maunga aio i Aikubita e kakoauaaki bwa te Maunga ae Tinai.

Te Otinako 20:1–17

te kanikinaa n te tieminarii
Te ongeaaba nakon Ana tua te Atua e uoti kakabwaia.

Ngkai a bootaki tibun Iteraera i nano iaan te Maunga ae Tinai, a ongo banaan te Atua n anga Tuua ake Tebwina (taraa Te Tuakaua 4:12–13). Aikai, ni koaua, bon tiaki ti ana tua te Atua—a mwaiti riki inanon booki aika tabu. Ngaia are ngkai ko wareka Te Otinako 20:1–17, titirakiniko bwa bukin tera e katuruturui riki aika tebwina aikai te Atua. Aio katotongan te taibora are ko kona ni kabongana ngkai ko iangoa raoi kakaawakin Tuua ake Tebwina inanon maium:

Te Tua

N taekana teuana, e tuangai te Uea bwa N na …

Kakabwaia ake a roko man maiuakinan te tua aio

  • E kanga kawakinan tuua aika tebwina aikai ni buokiko ni kawakin tuua ake uoua aika korakora are e anga Iesu inanon Mataio 22:34–40?

  • Baikara bwaai aika ko na bae ni kaririaki bwa ko na karimoai moa imwain te Atua? Tera kakabwaia ae ko noori man karimoaan moa te Atua?

  • Ko na kanga ni kaeka nakon temanna are e taku bwa Tuua ake Tebwina a kanakoaki inanon taai ake rimoa ao a aki tau ibukin boong aikai? Tera te katooto man maium ae ko kan tibwaia bwa mwakoron am kaeka? E na kanga te kuna “How Gentle God’s Commands” (Anene n Taromauri, nambwa 125) n roota aron am kabwarabara n Ana tua te Atua nakoia tabeman?

  • E kanga te Uea ni kakoroa bukin te berita n Te Otinako 20:6 inanon maium?

Taraa naba “The Great Commandment—Love the Lord,” inanon Teachings of Presidents of the Church: Ezra Taft Benson (2014), 37–45; Dallin H. Oaks, “No Other Gods,” Liahona, Nob. 2013, 72–75; Topics and Questions, “Commandments,” Gospel Library.

Te Otinako 24:1–11

Karaoan berita aika tabu e kaota kukureiu n ongotaeka n iriira Ana tua te Atua.

Ngkai ko wareka Te Otinako 24:3–8, iangoi berita ake ko a tia ni karaoi ma te Atua. Ngkai aia berita ae tabu tibun Iteraera e kairaki ma mwakuri ake a kaokoro ma ake e tangiri te Atua ni boong aikai, ko na bon nori tabeua aika titebo. Te katooto, kiibu 4, 5, ao 8 a taekina te baonikarea, anga karea n te man, ao te raara. Tera ae na kona bwaai aikai n tei ibukina, ao a na kanga n irekereke ma am berita?

Te Otinako 32–34

Te bure bon te tannako mairoun te Atua, te rairannano bon te oki rikaaki Nakoina ao n otinako man te buakaka.

Kataia meena inanon are a mena iai tibun Iteraera—ko mena n te rereua, e a maan nako Mote inanon 40 te bong, ao te kakaitara ma kaain Kanaan ibukin te aba ni berita ae e tei imwaaim (taraa Te Otinako 32:1–8). Tera am iango irouia natin Iteraera n tangiran te boua ae e kaaraki ae koora? Tera ae e kaira nanom n taekan ana bubuti Mote nakon te Uea Te Otinako 33:11–17?

E ngae ngke e rangi n rawawata aia bure tibun Iteraera, te karaki aio iai inanona rongorongon ana nanoanga te Atua ma ana kabwarabure. Teraa ae e reireiniko Te Otinako 34:1–10 iaon te Tia Kamaiu? (taraa Te Otinako 32:30–32; Motiaea 14:4–8; 15:9; Reirei ao Berita aika Tabu 45:3–5).

Te Otinako 31:13–16

Te Tabati bon te kanikina.

E kabwarabwaraa Beretitenti Russell M. Nelson: “Inanon uarerekeu, I kamatebwaia aia mwakuri tabeman ake a tia ni karaoi rinanin bwaai aika a na karaoi ao bwaai aika ana aki karaoi n te Tabati. E aki maan imwiina ngke I a reiakinna man koroboki aika a tabu are anuau ao aroarou n te bong ae te Tabati e kateitei iaon te kanikina imarenau ao Tamara are i Karawa [taraa Te Otinako 31:13; Etekiera 20:12, 20]. Ma te mataata anne, I aki manga kainnanoa rinanin bwaai ake a na karaoaki ao bwaai ake a na aki karaoaki. Ngkana N na karaoa te babaire bwa te mwakuri ni kakukurei e raoiroi ke e aki ibukin te Tabati; I titirakinai, ‘Tera te kanikina ae i tangiria bwa N na angan te Atua?’ Te titiraki anne e karika au rinerine iaon te Tabati bwa e na oota raoi” (“Te Tabati bon te Bong ni Kakukurei,” Riaona, Meei 2015, 130). Iangoia bwa tera te kanikina ae ko tangiria n angan te Atua ma aron katabuan te bong ae te Tabati.

Te Otinako 34:1–4

Tera te kaokoro imarenan uoua tiete n atibu ake e karaoi Mote?

Ngke e ruorikaaki Mote man te maunga, e uoti tuaa ake a koreaki iaon baba n atibu. Ao imwiin kuneana bwa a tia tibun Iteraera n urua aia berita, e urui baba aika atibu Moote (taraa Te Otinako 31:18; 32:19). Imwiina, e tuatua te Atua nakon Mote bwa e na manga karaoi riki uoua baba n atibu ao n uotirikaaki nakon te maunga (taraa Te Otinako 34:1–4). Ana Rairairi Iotebwa Timiti n Te Otinako 34:1–2 (n te abentekiti n te Baibara) e kamataata bwa moan tiete ni baba aika atibu iai inanona ana otenanti te Atua “te botaki ae tabu,” ke te Nakoanibonga ae te Merekitereka. Te kauoua n tiete iai inanona ” te tua ae taekan aon te aba.” Aio te tua ae e karako riki are e kamwakuraki n te “ nakoanibonga ae rinano riki“ (taraa Reirei ao Berita aika Tabu 84:17–27), are e nanonaki bwa e na katauraoia tibun Iteraera nakon te tua ae e a rietata riki ao te nakoanibonga ae e rietata riki bwa aonga ni kona n rin imatan te Atua.

Ibukin iango riki tabeua, taraa te beeba ni kaongora n te namwakaina aio n te Riaona ao Ibukin Kakorakoraia Kairake maekatiin.

te kanikinaa n aia mwakoro ataei

Iango ibukin Reiakinaia Ataei

Te Otinako 20:3–17

E anganai tuua te Atua bukina bwa E tangirai bwa n na kukurei.

  • Ko na kanga ni karaoa reiakinan Tuua ake Tebwina bwa e na kaunga ibukiia am ataei? Ngkai kam wareka Te Otinako 20:3–17 ni bootaki, kariaia am ataei bwa a na buokiko ni kunei ke ni korei tamnei ake a tei ibukin Tuua ake Tebwina. Imwina a kona am ataei ni kakaibibiti n rinea te tamnei ao n tibwaia bwa a na kanga ni maiuakina te tua anne. Tibwaia i marenami bwa e kanga maiuakinan te tua anne n uota te kukurei nakoim.

  • Kam kona naba n anenea te anene n aron “Keep the Commandments” (Aia Boki n Anene Ataei, 146–47). Buokiia am ataei ni kakaei taeka n te kuna are e reireiniia bwa bukin tera e tangiriira te Atua bwa ti na kawakin Ana Tua.

Ngkana a tibwai aia taneiai ae mai iroun te tamnei ataei, e na rikirake aia koaua. Te titiraki are ko titirakiniia e na kaungaia am ataei n tibwaia bwa e kanga aia namakin iaon te Tia Kamaiu ao e kanga maiuakinan te euangkerio n tia ni kakabwaiaiia (taraa Reirei n Ana Kawai te Tia Kamaiu32). Ngkana a karaoa aei, a bon kaotii aia koaua. Iangoia bwa ko na kanga ni karaoa aei ngkai kam maroroakina te kakabwaia ake a roko man te ongotaeka man maiuakinan Tuua ake Tebwina.

Te Otinako 20:12

E tangirai te Uea bwa N na karineia au karo.

  • Buokiia am ataei n reiakina te kibuntaeka “Karinea tamam ao tinam” (Te Otinako 20:12). Ko na bae n tangiria ni kabwarabwaraa bwa “karinean” temanna e kona n nanonaki bwa kaotan te karinerine ibukiia ke ni uota te kukurei nakoia. Tera ae e karaoia Iesu ni karinea tinana ae i aon te aba ao Tamana are i Karawa? (taraa Ruka 2:48–51; Ioane 19:26–27). Tao a kona am ataei ni ikaruoruo ni karaoa kain te bwai ae a kona ni karaoia ni karineia aia karo, ngkai ataei ake tabeman a ketina te bwai are a karaoia.

Te Otinako 31:13, 16–17

Karinean te Tabati bon kanikinaean au tangira ibukin te Uea.

  • A na bae am ataei ni kukurei n tarai katootoon kanikina tabeua—n aron kanikina n te kawai ke kanikina n te kateitei. Tera kaantaninga iaon kanikina? A kona ngkanne am ataei ni kakaea te taeka ae “kanikina” n Te Otinako 31:13, 16–17. Tera ae taekinna te Uea bwa te kanikina imarenara ao Ngaia? Tibwaia i marenami tabeua kawai are ngkoe ao am utu kam kataia ni kaota ami tangira ibukin te Uea n te Tabati.

E taui Tuua ake Tebwina Mote

Tamnein Mote ngke taui Tuua ake Tebwina, iroun Sam Lawlor (taekana)

Te Otinako 32:1–8, 19–24; 34:6–7

N na aki “tannako” man Ana kawai te Atua.

  • Iangoia ni kabongana “Iaon te Maunga ae Tinai” (inanon Karaki man Te O Tetemanti, 77–82) ni buokiia am ataei n reiakina te karaki are n Te Otinako 32:1–8, 19–24. Bukin tera e bure bwa tibun Iteraera a na taromauria te bwai ae kaaraki irarikin riki te Atua?

    2:55

    Moses on Mount Sinai

  • E na rangi ni kakukurei karaoan te kawai iaon tano (ke kakaea teuana ae i rarikin mweengam) ni kamatatai taeka aikai man Te Otinako 32:8: “A kai rairaki man te kawai are I tuangiia.” Ngkai kam nakonako iaon te kawai, a kona am ataei ni maroroakina taekan te kaririaki ae ti kaitarai n tanako mai iroun te Atua. Tera ae e buokiira n tiku iaon kawain te Atua—ao n okiria ngkana ti mwawa mai iai? (taraa Te Otinako 34:6–7).

Ibukin iango riki tabeua, taraa te beeba ni kaongora n te namwakaina aio n Te Rao maekatiin.

E tewenakoi Tuua ake Tebwina Mote

Taromaurian Bunin te Kao, iroun W. C. Simmonds

Aia iteraniba n te waaki ni kakukurei Moanrinan: E anga tuua te Atua ibukina bwa E tangirai bwa n na kukurei