“Madamadau Kesempwal akan Mehn Tamataman: Wadewadek Kadehde Mering,“Kohdo, Idawehn Ie—Ong Ihmw oh Mwomwohdiso: Kadehde Mering 2026 (2026)
“Wadewadek Kadehde Mering,” Kohdo, Idawehn Ie: 2026
Madamadau Kesempwal akan Mehn Tamataman
Wadewadek Kadehde Mering
Ansou me Nihpai men kamarainda rie pwutak kan en likih Kauno, e ehukihong irail soaikan duwen Moses oh padahk kan sang Aiseia. Ansou Wahnparon Pohl men kangoange Souleng en mahso en ahniki pwoson nan sapwellimen Koht inou kan, e kataman kin irail duwen pwoson en Noha, Eipram, Sara, Rahab, oh mehteikan. Oh ni ansou Sises mahsanihongehr kaun en mehn Suhs akan en “sukuhlki pwuhk sarawi,” kawkawehwe me re “kadehde duwen ngehi” (Sohn 5:39), pwuhk sarawi kan me E ketin koasoaia iei ntingkan kitail kahdaniki Kadehde Mering.
Ni ehu kawehwe, ansou ke wadek Kadehde Mering, ke wadewadek mahsen kan me kamaraindahr, kaloalamwahuiher, oh kangoangehier aramas en Koht erein sounpar kid samwa kei.
Ahpw mehkot me ntingdahr mahso kak sewese iuk diar pasapeng kan ong kahpwal en rahn pwukat? Ei, e kak! Ni mehlel ma ke tamataman ihs me Kadehde Mering ni mehlel pidada.
Ehu Kadehdepen Sises Krais
Sohte lipilipil kahpwal akan kowe oh ahmw peneinei wie sohsohpai, pasapengo iei ansou koaros Sises Krais. Eri pwehn diar pasapeng kan nan Kadehde Mering, rapahki Ih. E sohte pahn mengei ansou koaros. Ke pahn anahne en medemedewe ni kanengamah oh rapahki kaweid en palingehn. Ekei pak soahng kan me koasoaia Ih mwomwen nohnla inenen, me duwehte nan en Aiseia kehkehlik, “Kisin seri kis ipwidiongkitailehr, neitail pwutak emen kohiengkitailehr: … e pahn mwarenki … Nanmwarkien popohl” (Aiseia 9:6). Nan ekei wasa kan, weliepen Sounkomouro sohte nohn sansal, sang kilel oh soahng duwehte kan—ni karasepe, sang ni kasansaladahn meiroang en mahn akan de soaiepen Sosep ah mahkohng rie pwutak kan oh kapitirailla sang lehko.
Kamarainpen Sampah, sang Scott Sumner
Ma ke rapahki pwoson laud rehn Sounkomouro ni ahmw onopiki Kadehde Mering, ke pahn diar. Mwein met kak wia ahmw koasoandi en ahmw onopen pahret. Kapakapki me Ngehno pahn kaweid uhk en diar oh kilikilangete kaweid kan, soai kan, oh kokohp akan me pahn waiukodo karanihala Sises Krais
Nekinekila Sarawi
Dehr kasik Kadehde Mering en kasalehda poadoapoad en mour en aramas ehu me keneinei, unsek, oh pwung. Kaidehn ihme udahn soun nting oh soun kihpene koa songosong en wiahdahu. Arail kapwunod keiou laud iei en kasukuhlki mehkot duwen Koht—duwen Sapwellime pilahn ong Sapwellime seri kan, duwen ia wehwehn en wia Sapwellime aramas en inou, oh duwen mwomwen diar poadoandoar ansou kitail pwupwidi. Ekei pak irail kin wia met sang ni karasahieng kemwekid kan en mahso ni arail wehwehki, ni ahr iangahki soaien mour en suhkohp kehlail kan. Senesis wia karasaras en met, oh pil duwehte pwuhk teikan soangen Sosua, Soun Kopwung kan, oh 1 oh 2 Nanmwarki kan. Ahpw soun nting kan en Kadehde Mering sohte nantihong en wia doadoahk en poadoapoad ehu. Ahpw, irail wia kasukuhl sang doadoahk en art kan me duwehte poetry oh literature. Melkahka kan oh Lepin Padahk Audapahn kan pwungehng nan pali wet. Oh eri pil mie mahsen kesempwal akan en soukohp kan, me duwehte Aiseia oh Malakai, me lokaiahki mahsen en Koht ong mehn Israel en mahso—oh, sang ni mwekid kopwuriamwei en Pwuhk Sarawi, pil kawkaweid ong kitail rahnwet.
Koaros soukohp, soun nting kan, oh soun kihpene kan ese me arail lokaia kan pahn wadawad di sang aramas en pohn sampah pwon sounpar kid samwa mwuhr? Kitail sehse. Ahpw kitail medewe me ih mwomwen dahme wiawihero. Wehi kan kehlailda oh pwupwilahr, kahnihmw kan kolkoldier, Nanmwarki kan mourehr oh melahr, ahpw Kadehde Mering mour wereisang koaros, sang ehu dih lel ehu dih, sang emen soun nting kolahng emen soun nting, sang kawehwe ong kawehwe. Udahn ekei mehkot salongalahr de wekideklahr, oh eri ni mwohmw ehu me tohto ni mwekid kopwuriamwei nekineklahr.
Soukohp en Kadehde Mering, sang Judith A. Mehr (oaretik)
Mepwukat wia soahng malaulau kan ken taman ni ahmw pahn wadek Kadehde Mering nan pahr wet. Koht ketin nekidala nting en mahso pwukat pwehki E ketin mwahngih iuk oh dahme ke pahn lelohng. E ketin kaunopadahr ehu padahk en palingehn ong uhk nan mahsen pwukat, me pahn waiukodohng karanihala Ih oh kakehlaka ahmw pwoson nan Sapwellime pilahn oh Sapwellime Pwukat Kehmpoakehu. Mwein E pahn ketin kahluwaiuk ong ehu iren pwuhk sarawi de ehu kamarain me pahn kapaiada emen aramas me ke ese—ehu padahk me ke kak ehukihong emen kempoakepahmw, emen tohn peneinei, de emen iengomw Souleng. Soahng tohto kei me kak wiawi. E sohte kaperen en medewe met?
Nihpai inda,“Pali ngeni kin perenkihda mahsen en Koht akan” (2 Nihpai 4:15). Mwein ke pahn ahniki soangen pepehmohte ni ahmw pahn wadek soangen lokaia kan me Nihpai wadekehr—dahme kitail met kahdaniki Kadehde Mering.
Pwuhk kan nan Kadehde Mering
Nan pali tohtohn mwomwen Krisdian ong Kadehde Mering, koasoandien pwuhk kan weksang duwen ahr koasoandier ni arail tepin kohpenehr wiahla ehuo. Eri ni Pwuhk Sarawi en Ipru kihpenehr pwuhk kat ong pali siluh—palien kosonned, soukohp akan, oh nting kan—pali lauden Pwuhk Sarawi en Krisdian kan koasoanehdi pwuhk pwukat ong pali pahieu: palien kosonned (Senesis–Deuderonomi), poadoapoad (Sosua–Ester), pwuhk en poets (Sohp–Koulen Kedepwdepw kan), oh soukohp akan (Aiseia–Malakai).
Dahme pali pwukat kesempwalki? Pwehki ken ese soangen pwuhk me ke melahn onopiki kak sewesei iuk en wehwehki mwomwen ahmw pahn onopiki.
Iet mehkot me ken taman ni ahmw pahn tapihada wadewadek “kosonnedo,” de keieun pwuhk limau en Kadehde Mering. Pwuhk pwukat, me wiawihda ong Moses, mwein kohsang rehn emen soun nting oh soun kihpene kolahng emen erein ansouo. Oh kitail ese me, erein sounpar epwiki kei, “tohto wasa me sansal oh inenen kesempwal” kohsangehr nan Pwuhk Sarawio (kilang 1 Nihpai 13:23–26). Ni ansouohte, pwuhk kan en Moses wia mahsen en Koht, mendahte arail—duhwehte sohte lipilipil doadoahk en Koht me wiawihda sang aramas akan—udahn pahn mie sapwung en aramas (kilang Moses 1:41; Iren Pwoson akan 1:8). Mahsen akan en Moronai, me kosoia rekohd sarawi me iei Pwuken Mormon me e iangehr wiahda, inenen sawas wasaht: “Ma mie sapwung kei, a iei sapwung en aramas; sang ni kahrepe wet, dehr kapwokoniki Koht mehkan” tehn daidel en Pwuken Mormon). Ni ehu kawehwe, ehu pwuken sarawi sohte anahne en sohte sapwung en aramas pwehn wia mahsen en Koht.