“Ɔbɛsɛ 20–26: ‘O Nyankopɔn, Ewɔ Hen?’: Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121–123,” Bra, Bɛka Mo Do—Dze Ma Fie na Asɔr: Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 2025 (2025)
“Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121–123,” Bra, Bɛka Mo Do—Dze Ma Fie na Asɔr: 2025
Liberty Efiadze, Welden Andersen yɛɛ nsaano mfonyin no
Ɔbɛsɛ 20–26: “O Nyankopɔn, Ewɔ Hen?”
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121–123
Efiadze no a ɔwɔ Liberty, Missouri, n’ase afã no, nna wɔfrɛ no “dungeon.” N’afasu no yɛ dzen, famu no yɛ ɔbo nwinwin fĩifĩ, edziban ho yɛ nã na wɔaprɔw, na ntokura hẽahẽaba ebien a ndaadze sisi ano no wɔ sorsor no kan kakrabaa na odua mu ba. Ha nye bea a Joseph Smith na binom kakra dzii abosoom anan a ɔyɛ awɔw ara yie wɔ afe 1838–39 awɔwber mu. Mber yi mu no, nna daa daa Joseph nya Ahotseweefo no hɔn amandzehu ho amandzɛɛbɔ. Asomdwee na awerɛhyɛmu a wonyaa no wɔ Far West no enndzi abosoom dodow biara, na afei Ahotseweefo no nnyi dabew bio, woepia hɔn egu sar do a wɔrohwehwɛ bea fofor bi ahyɛ ase bio—a mber yi nna hɔn Nkɔnhyɛnyi da efiadze.
Naaso, efiadze awerɛhow mu no mpo, “nyimdzee a [o]fi sor hue guu hɔ do” (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:33). Joseph n’asɛmbisa “O Nyankopɔn, ewɔ hen?” no woyii no ano pefee na ndamyɛ mu ara dɛ: “Mma nnsuro … , osiandɛ Nyame nye wo wɔ hɔ afebɔɔ kesi afebɔɔ.” (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:1; 122:9).
Hwɛ Saints, 1:323–96; “Within the Walls of Liberty Jail,” wɔ Revelations in Context, 256–63 mu.
Adwenkyerɛ horow ma Adzesũa wɔ Fie na wɔ Asɔr
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:1–10, 23–33; 122
Nyame kã moho no, abɛbrɛsɛ horow botum “ayɛ me mfaso.”
Sɛ hɛn anaa nkorɔfo a yɛdɔ hɔn no ruhu amandze a, ɔyɛ ntɔyɛɛ dɛ yɛbɔdwen dɛ ana Nyame N’enyi wɔ hɛn do a. Ber a eikenkan Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:1–6, dwen mber a enya nsɛmbisa anaa atsenka a ɔtse dɛ Joseph Smith dze no. Ebɛnadze na ihu wɔ Ewuradze No mbuae mu a obotum aboa wo ber a inya nsɛmbisa anaa atsenka yinom? Mfatoho, wɔ nyiyimu 7–10, 26–33 mu no, hyɛ nhyira horow a Ɔbɔ ho anohoba no nsew. Edwen ho a, “Esɔw … yie” ne nkyerɛasee nye dɛn? Agyenkwa no besi dɛn aboa wo ma ayɛ iyi?
Ber a ekenkan ɔfã 122, susu mbrɛ Ewuradze pɛ dɛ isi hwɛ w’abɛbrɛsɛ horow no. Bia ibotum adwendwen sũahu horow a woefi wo nsɔhwɛ mu aba na mbrɛ wobesi “bɛyɛ [wo] mfaso” (nyiyimu 7).
Hwɛ Quentin L. Cook, “Personal Peace in Challenging Times,” Liahona, Ɔberɛfɛw. 2021, 89–92; “Where Can I Turn for Peace?,” Hymns, nkanee. 129 so.
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:34–46
Nokwar tum na nhyɛdo gyina “tsenenee fapem kwan” do.
Wiadze tum hyɛɛ Ahotseweefo ma wotuii fii Missouri na ɔdze Joseph Smith too efiadze. Naaso ber a Joseph wɔ hɔ no, Ewuradze kyerɛkyerɛɛ tum fofor bi ho asɛm: No tum, “ɔsor tum no.” Erekenkan dɛm tum no ho asɛm wɔ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:34–46 botum aboa wo ma esũa mbrɛ ibesi botum enya dɛm tum no—na mbrɛ ibesi botum dze ehyira binom. Bia ibotum akyerɛw dza esũa no na ahyɛhyɛ ma nkyekyɛmu etsir n’edzin ayɛ Ɔsor tum na Asaase do Tum. Osi dɛn na nsonsonee wɔ tum ebien yinom mu? Ebɛnadze na Ewuradze no tum a wɔakã ho asɛm yi kyerɛkyerɛ wo Noho asɛm?
Ibotum so adwendwen asɛmfua nhyɛdo a ɔwɔ nyiyimu 41 ho. Ebɛn gyinabew binom mu na ebɛpɛ dɛ inya papayɛ ho nhyɛdo—bia wɔ ebusua nkitahodzi mu, wɔ skuul, wɔ edwuma mu, anaa Asɔr edwuma mu? Ebɛnadze na isũa fi nyiyimu 41–46 mu a ɔfa mbrɛ Nyame si nya nhyɛdo wɔ Ne mba do ho? Ibotum ewie asɛntɔw tse dɛ iyi dze etwa dza esũa no tsia: “Ama meenya nhyɛdo wɔ papyɛ ho no, mebɛyɛ .”
Hwɛ Jeffrey R. Holland, “Not as the World Giveth,” Liahona, Esusow Aketseaba 2021, 35–38; David A. Bednar, “The Powers of Heaven,” Liahona, Esusow Aketseaba 2012, 48–51; “The Powers of Heaven” (video), Asɛmpa Nwoma Korabea so.
"The Powers of Heaven"
Yi kasasin bi na sũa ho asɛm kɔ bun mu. Ama eesũa nhyira nwanwa a wɔakã ho asɛm wɔ nyiyimu 45–46 mu no, ibotum eyi kasasin bi a ohia ma wo no na esũa ho nsɛm akɔ bun mu. Mfatoho, asɛmfua nsiesie n’asekyerɛ nye dɛn, na obesi dɛn na ɔbrapa besiesie w’adwen mu? Anaa ibotum ahwehwɛ bɔw no mfonyin na esũa mbrɛ ebɔw si tɔ gu nduadzewa do. Osi dɛn na iyi tse dɛ kwan a Ewuradze dze kyerɛkyerɛ Ne nkyerɛkyerɛ? Enye w’ebusua anaa anyɛnkofo, a anyɛnkofo a wɔwɔ asɔr kã ho nkyɛ dza ebohu no.
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 122:8
Jesus Christ duaa iyinom nyina mu ama Oetum epegya me.
Sɛ wɔkã dɛ Jesus Christ “duaa iyi nyina mu a” edwen ho a n’asekyerɛ nye dɛn? Nyiyimu binom so a obotum aboa wo ma atse kasasin yi ase nye iyi: Isaiah 53:3–4; Hebrewfo 2:17–18; 1 Nephi 11:16–33; Alma 7:11–13. Ɔnam dza esũa do no, susu dɛ edze ɔwoara wo nsɛmfua bɛkã asɛm a ɔwɔ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 122:8 mu no. Ibesi dɛn bɛkyerɛ w’enyisɔ ama Jesus Christ dɛ Oduaa ndzɛmba nyina mu?
Osi dɛn na nhumu yi a ofi President Dallin H. Oaks hɔ no ma wo ntseasee bi so? “Bia yɛbɛkã mpo dɛ osiandɛ Oedua iyinom nyina mu no, [Jesus Christ] fata emudzi mu ara dɛ Obepegya hɛn na Ɔama hɛn ahoɔdzen a yɛdze bɔsɔw hɛn amandzehu” (“Strengthened by the Atonement of Jesus Christ,” Liahona, Ɔberɛfɛw 2015, 64).
Nnyɛ Me Pɛ Mbom Wodze n’afã bi, Walter Rane yɛɛ nsaano no.
“Hom mma yɛmfa enyigye nyɛ ndzɛmba nyina a hɛn ahom botum.”
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 123:7–8 mu no, Joseph Smith kãa ator nsɛm a ogyaa Ahotseweefo no amandzehu, a hɔn atseetsee ho nsɛm kã ho ho nsɛm. Ebɔw 1839 mu no, nna ɔyɛ dɛ ma Ahotseweefo no nnkotum ayɛ ho hwee. Naaso ne nkrataa a ɔkyerɛwee fii Liberty Efiadze no, Joseph kãa kyerɛ hɔn dɛ: “[wɔmboaboa dza orisi no ho nokwar nsɛm nyina ano” na “[won]gyina pintsinn [wɔ]dze enyidado mapã [n]hwɛ Nyame no nkwagye” (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 123:1, 17). Ber a edwendwen nsɛnhia horow a ɔwɔ wiadze mu ndɛ no, dwen akwan horow ibotum esiesie dza “[wo] ahom botum” (nyiyimu 12, 17). Mma yemmbu enyi ngu dza ɔyɛ dɛ “tootooba” do (nyiyimu 15). Dɛn ntsi na ohia paapaapa dɛ yɛyɛ ndzɛmba yinom “enyigye mu ara”? (nyiyimu 17).
Nsɛm dodowara a Joseph kãa ho asɛm wɔ ne kraataa yi mu no wɔdze kɛmaa aban no na wɔdze puee guado dɛ nkyerɛwee afã-11 mu wɔ Nauvoo dawurbɔ kraataa mu, Times and Seasons (hwɛ “A History, of the Persecution, of the Church of Jesus Christ, of Latter Day Saints in Missouri, December 1839–October 1840,” [josephsmithpapers.org]).
Epɛ adwenkyerɛ horow bi akã ho a, hwɛ bosoom yi Liahona na For the Strength of Youth [Ma Mbabun enya Ahoɔdzen] dawurbɔ krataa mu.
Adwenkyerɛ horow ma Erekyerɛkyerɛ Mbofra
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:1–9; 122:7–9
Nyame kã moho no, mo nsɔhwɛ horow botum ayɛ me mfaso.
-
Ama wɔaaboa wo mbofra ma woetum adwen mbrɛ obesi bɛyɛ na Joseph Smith na n’anyɛnkofo da Liberty Efiadze ho no, hom botum abɔ mu akenkan “Chapter 46: Joseph Smith in Liberty Jail” (wɔ Doctrine and Covenants Stories, 172–74) anaa “Voices of the Restoration: Liberty Jail” anaa hom ahwɛ video no “Joseph Smith: Prophet of the Restoration” ne fã bi (Asɛmpa Nwoma Korabea, a ɔhyɛ ase wɔ 41:30). Nkyii ber a hom bɔ mu kenkan Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:1–9 no, hom botum akasa afa mbrɛ Agyenkwa no boae ma Joseph nyaa asomdwee atsenka. Yesi dɛn nya asomdwee wɔ Agyenkwa no mu, nkõdzen mber mpo mu no?
1:51Chapter 46: Joseph Smith in Liberty Jail: November 1838–April 1839
62:4Joseph Smith: The Prophet of the Restoration
-
Ama wɔaaboa wo mbofra ma woehu dɛ hɛn nsɔhwɛ horow “botum ayɛ [hɛn] mfaso” (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 122:7), hom botum akasa afa mbrɛ hɛn mpɔw si nyin ber a yɛsoa adze a ɔyɛ dur. Ibotum mpo ama wɔama adze dudur bi do. Nkyii hom botum akasa afa mbrɛ irudua nkõdzen mber mu tum boa hɛn esunsum ma wonyin—ber a yɛdan kɔ Ewuradze hɔ hwehwɛ mboa. Kyɛ mfatoho binom fi w’abrabɔ mu.
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:34–46
Tseneneeyɛ dze “sor tum” ba.
-
Bia mfatoho bi botum aboa wo mbofra ma wɔatse “sor tum” no ase. Mfatoho, ibotum dze Nyankopɔn no tum atoto enyinam ahoɔdzen tum ho. Ebɛnadze na osiw enyinam adze bi ma nsa nnkã tum? Ebɛnadze na ɔtsew hɛn sunsum mu tum do? Ebɛnadze na ɔma ɔyɛ kɛse? (Hwehwɛ nsɛmfua na kasasin wɔ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 121:34–46 mu; hwɛ General Handbook, 3.5, 3.6, Asɛmpa Nwoma Korabea so.)
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 122:7–9
Jesus Christ nyim dza murudua mu.
-
Enye wo mbofra akenkan Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 122:7–9 ewie no, ibotum akyɛ sũahu bi a inyaa atsenka dɛ Agyenkwa no kã woho wɔ nsɔhwɛ dzendzen ber bi mu. Hom botum so abɔ mu atow ndwom tse dɛ “Jesus Once Was a Little Child” (Children’s Songbook, 55) na agye dase dɛ Jesus Christ botum aboa hɛn osiandɛ Onyim mbrɛ hɛn atsenka tse.
Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 123:15–17
Ndzɛmba nketsenketse mpo botum ayɛ nsonsonee kɛse wɔ Nyame no som mu.
-
Ama aaboa wo mbofra ma wɔatse Nkyerɛyerɛ na Ahyɛmudzi 123:15–17 ase no, ibotum nye hɔn akyɛ nsuhɛn kɛse no mfonyin a ɔwɔ adze ketseketse bi a ɔdandan no, anaa enye hɔn akyɛ Elder David A. Bednar ne nkyerɛkyerɛmu wɔ “The Principles of My Gospel” (Liahona, Esusow Aketseaba 2021, 125–26). Nkyii hom botum akasa afa akwan kumaba a yebotum asom hɛn ebusua na anyɛnkofo enyigye mu ara no ho.
“The Principles of My Gospel”
Tse dɛ nsuhɛn n’adze ketseketse a ɔdandan no no, hɛn mbɔdzembɔ kakrabaa botum dze nsesa kɛse aba.
Epɛ adwenkyerɛ horow bi akã ho a, hwɛ bosoom yi Friend dawurbɔ krataa mu.