Doctrine and Covenants 2025
Ngaahi Leʻo ʻo hono Fakafoki Mai ʻo e Ongoongoleleí: Ko e Kau Fakamoʻoni ʻo e Tohi ʻa Molomoná


“Ngaahi Leʻo ʻo hono Fakafoki Mai ʻo e Ongoongoleleí: Kau Fakamoʻoni ʻo e Tohi ʻa Molomoná,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 2025 (2025)

“Kau Fakamoʻoni ʻo e Tohi ʻa Molomoná,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: 2025

fakaʻilonga ʻo e ngaahi leʻo ʻo hono fakafoki mai ʻo e ongoongoleleí

Ngaahi Leʻo ʻo hono Fakafoki Mai ʻo e Ongoongoleleí

Ko e Kau Fakamoʻoni ʻo e Tohi ʻa Molomoná

Naʻe fakahā ʻe he ʻāngelo ko Molonaí ʻa e ʻū lauʻi peleti koulá kia Siosefa Sāmita, ʻŌliva Kautele, Tēvita Uitemā, mo Māteni Hālisi ʻi he vaoʻakau ofi ki he ʻapi ʻo e fāmili Uitemaá ʻi Feieti, Niu ʻIoke. Naʻe lolotonga ʻaʻahi ʻa e ongomātuʻa ʻa Siosefá ki he fāmili Uitemaá ʻi he taimi ko iá. Naʻe fakamatalaʻi ʻe Lusi Meki Sāmita ko e faʻē ʻa Siosefá, ʻa e mālohi ʻo e aʻusia fakaofo ko ʻení ʻi he kau fakamoʻoní:

“Ko e vahaʻa ia ʻo e hoko ʻa e tolú mo e faá. Ne u tangutu mo Mīsisi Uitemā mo Misa Sāmita ʻi ha loki mohe. Ne u tangutu ʻi he veʻe mohengá. ʻI he hū mai ʻa Siosefá, ʻo ne fakatōmapeʻe ʻi hoku tafaʻakí. Naʻá ne pehē mai, ‘Tangataʻeiki! Fineʻeiki!’ ʻOku ʻikai ke mo ʻiloʻi hono lahi ʻo ʻeku fiefiá. Kuo fakangofua ʻe he ʻEikí ke fakahā ʻa e ʻū lauʻi peletí ki ha toko tolu makehe meiate au, ʻo mamata mo kinautolu foki ki ha ʻāngelo pea kuo pau ke nau fakamoʻoni ki hono moʻoni ʻo e meʻa kuó u lea ʻakí. He ʻoku nau ʻiloʻi ʻiate kinautolu pē ʻoku ʻikai ke u kākaaʻi ʻa e kakaí. Pea ʻoku ou ongoʻi ʻo hangē kuo huʻi atu ha fuʻu kavenga mamafa, naʻe meimei fuʻu hulutuʻa ke u fuesiá. Ka kuo pau ʻeni ke nau fuesia ha konga, pea ʻoku fakafiefia ki hoku laumālié ʻa e ʻikai ke u toe tuenoa toko taha pē ʻi he māmaní. Pea hū mai leva ʻa Māteni Hālisi. Naʻe hangē ne lōmekina ia ʻe ha fiefia makehé. Naʻá ne fakamoʻoni leva ki he meʻa kuó ne mamata mo fanongo ki aí, pea pehē mo e toengá, ʻa ʻŌliva mo Tēvita. Naʻe tatau pē ʻenau fakamoʻoní mo e meʻa ʻoku ʻi he Tohi ʻa Molomoná. …

“Ne hangē ko Māteni Hālisi naʻe tautautefito ʻa e ʻikai ke ne lava ʻo fakamatalaʻi e ngaahi meʻa naʻá ne ongoʻí. Naʻá ne pehē, ʻKuó u mamata ʻeni ki ha ʻāngelo mei he Langí kuó ne fakamoʻoniʻi pau e meʻa kotoa pē kuó u fanongo ki ai kau ki he lekōtí, pea kuo mamata hoku matá kiate ia. Kuó u mamata foki ki he ʻū lauʻi peletí mo ala ki ai ʻaki hoku nimá pea ʻe lava ke u fakamoʻoniʻi pehē ki māmani kotoa. Ka kuó u maʻu maʻaku ha fakamoʻoni ʻe ʻikai lava ke fakamatalaʻi ʻe ha lea, ʻe ʻikai lava ke fakamatalaʻi ʻe ha ʻelelo, pea ʻoku ou fakahīkihikiʻi e moʻoni ʻa e ʻOtuá ʻaki ʻeku moʻuí kuó ne afeitaulalo ʻo ʻai au, ʻa au, ko ha fakamoʻoni ki he maʻongoʻonga ʻo ʻene ngāué mo e ngaahi fokotuʻutuʻu ki he fānau ʻa e tangatá.ʼ Ne kau fakataha foki mo ia ʻa ʻŌliva mo Tēvita ʻi he fakahīkihiki moʻoni ki he ʻOtuá ʻi heʻene leleí mo e ʻaloʻofá. Naʻa mau foki ki ʻapi [ki Palemaila, Niu ʻIoke,] ʻi he ʻaho hono hokó, ko ha falukunga kakai fiefia mo nēkeneka.”

ʻŌliva Kautele, Tēvita Uitemā, pea mo Māteni Hālisi

ʻŌliva Kautele, Tēvita Uitemā, pea mo Māteni Hālisi

Ne ʻi ai foki ʻa Lusi Meki Sāmita ʻi he foki mai ʻa e Kau Fakamoʻoni ʻe Toko Valú mei heʻenau aʻusiá:

A painting depicting Lucy Mack Smith, mother of Joseph Smith.

“Hili e foki mai ʻa e kau fakamoʻoni ko ʻení ki he falé, ne toe hā ʻa e ʻāngeló kia Siosefa; pea fakafoki ʻe Siosefa ʻi he taimi ko iá ʻa e ʻū lauʻi peletí ki hono nimá. Naʻa mau fakahoko ha fakataha ʻi he efiafi ko iá, pea fakamoʻoni kotoa ai ʻa e kau fakamoʻoní ki he ngaahi moʻoni ʻoku hā ʻi ʻolungá; pea ko e kotoa homau fāmilí, ʻo aʻu kia Toni Kālosi [Sāmita], naʻe kei taʻu 14 peé, naʻa nau fakamoʻoni ki he moʻoni ʻo e kuonga fakakōsipeli ʻo e ngaahi ʻaho kimui ní—kuo ʻomi kakato ia.”

tā tongitongi ʻo Siosefa Sāmita mo e Kau Fakamoʻoni ʻe Toko Valú

Tā tongitongi ʻo Siosefa Sāmita mo e Kau Fakamoʻoni ʻe Toko Valú

Makehe mei he Kau Fakamoʻoni ʻe Toko Tolú mo e Kau Fakamoʻoni ʻe Toko Valú, naʻe tāpuekina foki ʻa Mele Uitemā, ko e faʻē ʻa Tēvita Uitemaá, ke ne hoko ko ha fakamoʻoni ki he ʻū lauʻi peleti koulá. Naʻe fakahā ia ʻe he ʻāngelo ko Molonaí kiate ia ko hano fakahoungaʻi ʻo ʻene ngaahi feilaulau lolotonga ʻa e nofo ʻa Siosefa, ʻEma, mo ʻŌliva ʻi hono ʻapí. Naʻe talaange ʻe Molonai, “‘Kuó ke faivelenga ʻaupito mo ngāue mālohi. Ko ia ai, ʻoku totonu ke ke maʻu ha fakamoʻoni ke fakamālohia hoʻo tuí.”

Ngaahi Maʻuʻanga Fakamatalá

  1. Lucy Mack Smith, History, 1844–1845, book 8, 11 through book 9, 1, josephsmithpapers.org; naʻe fakaleleiʻi ʻa e mataʻitohi lahí mo e fakaʻilonga leá ke fakaonopooni.

  2. Lucy Mack Smith, History, 1845, 156–57, josephsmithpapers.org.

  3. ʻI he Kau Māʻoniʻoní, 1:75–76.