« ការបកប្រែព្រះគម្ពីរមរមន » ប្រធានបទប្រវត្តិសាសនាចក្រ
« ការបកប្រែព្រះគម្ពីរមរមន »
ការបកប្រែព្រះគម្ពីរមរមន
យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បានបកប្រែអត្ថបទបុរាណ « ដោយអំណោយទាន និងព្រះចេស្ដានៃព្រះ » ដើម្បីនាំមកនូវព្រះគម្ពីរមរមន ។ ការងារបម្រើដំបូងៗរបស់លោកអំពីការបកប្រែ ដែលមាន អិមម៉ា ស្ម៊ីធ និង ម៉ាទិន ហារិស ធ្វើជាស្មៀនដ៏សំខាន់ ត្រូវបានបាត់នៅឆ្នាំ១៨២៨ ។ អត្ថបទនៃព្រះគម្ពីរមរមនបច្ចុប្បន្នស្ទើរតែទាំងអស់ ត្រូវបានបកប្រែក្នុងអំឡុងពេលបីខែ ដែលនៅចន្លោះខែមេសា និងខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨២៩ ដោយមាន អូលីវើរ ខៅឌើរី ជាស្មៀន ។ យើងអាចរៀនច្រើនអំពីការចេញមកនៃអត្ថបទជាភាសាអង់គ្លេសនៃព្រះគម្ពីរមរមន តាមរយៈការសិក្សាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលធ្វើឡើងដោយ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ ស្មៀនរបស់លោក និងអ្នកដទៃទៀតដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងការបកប្រែព្រះគម្ពីរមរមន ។
យ៉ូសែប ស៊្មីធ បកប្រែព្រះគម្ពីរមរមនឲ្យ អូលីវើរ ខៅឌើរី ដែលជាស្មៀនសរសេរតាម ។
សន្លឹកសំណេរដោយដៃដែល យ៉ូសែប ស៊្មីធ បានហៅឲ្យ អូលីវើរ ខៅឌើរី និងអ្នកផ្សេងទៀតសរសេរតាមដែលសព្វថ្ងៃនេះត្រូវបានហៅថា សន្លឹកសំណេរដោយដៃច្បាប់ដើម ដែលប្រមាណជា២៨ភាគរយ នៅតែមាននៅសព្វថ្ងៃនេះ ។ សន្លឹកសំណេរដោយដៃនេះបញ្ជាក់ពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់យ៉ូសែប ថាលោកបានហៅឲ្យសរសេរចេញពីអត្ថបទភាសាផ្សេងក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីមួយ ។ ឧទាហរណ៍ វាមានកំហុសដែលបង្ហាញថា ស្មៀនបានស្តាប់ពាក្យខុស ជំនួសឲ្យការអានខុសពីអត្ថបទដែលបានចម្លងចេញមកពីសន្លឹកសំណេរដោយដៃផ្សេងទៀត ។ លើសពីនេះ រចនាសម្ព័ន្ធវេយ្យាករណ៍មួយចំនួនមានលក្ខណៈជាភាសាតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ជាងភាសាអង់គ្លេសមាននៅក្នុងសន្លឹកសំណេរដោយដៃច្បាប់ដើម ដែលបង្ហាញថាភាសាមូលដ្ឋាននៃការបកប្រែមិនមែនជាភាសាអង់គ្លេសទេ ។
យ៉ូសែប ស្ម៉ីធ និងអ្នកសរសេររបស់លោកបានសរសេរអំពីឧបករណ៍ទាំងពីរនេះ ដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងការបកប្រែព្រះគម្ពីរមរមន ។ ឧបករណ៍មួយដែលបានហៅនៅក្នុងព្រះគម្ពីរមរមនថាជា « ប្រដាប់បកប្រែ » គឺត្រូវបានស្គាល់ច្បាស់ដោយពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះថាជា « យូរីម និង ធូមីម » ។ យ៉ូសែបបានរកឃើញប្រដាប់បកប្រែដែលកប់នៅលើភ្នំជាមួយនឹងផ្ទាំងចំណារ ។ ឧបករណ៍មួយទៀតដែលយ៉ូសែបបានរកឃើញនៅក្នុងដីជាច្រើនឆ្នាំពីមុនលោកទទួលបានផ្ទាំងចំណារ គឺជាត្បូងរាងពងក្រពើតូចមួយ ឬ « ត្បូងនៃអ្នកមើលឆុត » ។ កាលពីនៅជាយុវជនអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨២០ យ៉ូសែបក៏ដូចជាអ្នកផ្សេងទៀតនៅក្នុងសម័យរបស់លោកដែរ បានប្រើត្បូងនៃអ្នកមើលឆុតដើម្បីរកមើលវត្ថុដែលបាត់ និងកំណប់ទ្រព្យដែលបានលាក់កប់ ។ នៅពេលលោកបានយល់ពីការហៅជាព្យាការីរបស់លោក លោកបានរៀនថា លោកអាចប្រើត្បូងនេះក្នុងគោលបំណងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងការបកប្រែព្រះគម្ពីរ ។
ពួកស្មៀន និងអ្នកដែលបានសង្កេតមើលការបកប្រែផ្សេងទៀតថ្លែងជាដំណើររឿងដែលផ្ដល់នូវការយល់ដឹងអំពីដំណើរការនេះ ។ ដំណើររឿងមួយចំនួនបង្ហាញថា យ៉ូសែបបានសិក្សាតួអក្សរនៅលើផ្ទាំងចំណារ ។ ដំណើររឿងភាគច្រើននិយាយអំពីការប្រើប្រដាប់បកប្រែរបស់យ៉ូសែប ឬត្បូងនៃអ្នកមើលឆុត ។ យោងតាមដំណើររឿងទាំងនេះ យ៉ូសែបបានដាក់ទាំងប្រដាប់បកប្រែ ឬត្បូងនៃអ្នកមើលឆុតនៅក្នុងមួក ដោយឈ្ងោកមុខរបស់លោកទៅក្នុងមួកដើម្បីបាំងពន្លឺដែលចាំងពីខាងក្រៅ ហើយអានឮៗជាពាក្យភាសាអង់គ្លេស ដែលបានលេចបង្ហាញនៅលើឧបករណ៍នោះ ។ ដំណើរការដូចដែលបានពិពណ៌នានេះបានរំឭកដល់វគ្គខគម្ពីរមួយចេញមកពីព្រះគម្ពីរមរមន ដែលនិយាយអំពីការរៀបចំរបស់ព្រះ « ត្បូងមួយដែលនឹងបំភ្លឺក្នុងទីងងឹតឲ្យទៅជាពន្លឺ » ។
ពួកអ្នកសរសេរដែលបានជួយក្នុងការបកប្រែនេះ បានជឿដោយមិនមានការសង្ស័យថា យ៉ូសែបបានបកប្រែដោយអំណាចដ៏ទេវភាព ។ អិមម៉ាដែលជាភរិយារបស់យ៉ូសែប បានជឿថាអត្ថបទនៃព្រះគម្ពីរមរមន លើសពីសមត្ថភាពរបស់ស្វាមីគាត់អាចសរសេរបានទៅទៀត ។ អូលីវើរ ខៅឌើរី បានផ្ដល់សក្ខីកម្មក្រោមសម្បថក្នុងឆ្នាំ១៨៣១ថា យ៉ូសែប « អមជាមួយនឹងផ្ទាំងចំណារនោះ ដែលលោកប្រើដើម្បីបកប្រែគម្ពីររបស់លោក គឺមានត្បូងពណ៌សពីរ ដែលមានសណ្ឋានដូចនឹងកញ្ចក់ ដាក់នៅក្នុងចានពណ៌ប្រាក់ ។ ដោយមើលតាមរយៈឧបករណ៍ទាំងនេះ លោកអាចអានជាភាសាអង់គ្លេស ចេញពីអក្សរអេស៊ីព្ទដែលបានកែទម្រង់ ដែលត្រូវបានឆ្លាក់នៅលើផ្ទាំងចំណារនោះ » ។
សំណួរដែលបានលើកឡើងក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការនៃការបកប្រែ នាំឲ្យមានវិវរណៈដំបូងៗជាច្រើនដែលឥឡូវនេះត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងព្រះគម្ពីរគោលលទ្ធិ និងសេចក្ដីសញ្ញា និងចំពោះព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដូចជាការស្ដារបព្វជិតភាពឡើងវិញផងដែរ ។ ការបកប្រែ និងការបោះពុម្ពព្រះគម្ពីរមរមនភ្លាមៗមុនការរៀបចំសាសនាចក្រនៅនិទាឃរដូវឆ្នាំ១៨៣០ ។
ប្រធានបទទាក់ទង ៖ ត្បូងនៃអ្នកមើលឆុត, ការបោះពុម្ព និងការបោះពុម្ពផ្សាយព្រះគម្ពីរមរមន, ការពិគ្រោះយោបល់របស់ ម៉ាទិន ហារិស ជាមួយពួកអ្នកប្រាជ្ញ, ការបកប្រែព្រះគម្ពីរប៊ីបដោយ យ៉ូសែប ស៊្មីធ, ការបកប្រែគម្ពីរអ័ប្រាហាំ, យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ ជុញ្ញ័រ, សាក្សីទាំងឡាយនៃព្រះគម្ពីរមរមន