« សាក្សីទាំងឡាយនៃព្រះគម្ពីរមរមន » ប្រធានបទប្រវត្តិសាសនាចក្រ
« សាក្សីទាំងឡាយនៃព្រះគម្ពីរមរមន »
សាក្សីទាំងឡាយនៃព្រះគម្ពីរមរមន
ការបោះពុម្ពលើកដំបូងនៃព្រះគម្ពីរមរមន បានបង្ហាញទីបន្ទាល់ពីរ ៖ មួយសរសេរដោយក្រុមនៃពួកសាក្សីបីនាក់ និងមួយទៀតដោយក្រុមនៃពួកសាក្សីប្រាំបីនាក់ ។ ពួកសាក្សីបីនាក់ ( អូលីវើរ ខៅឌើរី, ដាវីឌ វិតមើរ និង ម៉ាទិន ហារិស ) បានប្រកាសថា ទេវតាមួយអង្គរបស់ព្រះបានលេចមកចំពោះពួកលោក ហើយបានបង្ហាញពួកលោកនូវផ្ទាំងចំណារនៃព្រះគម្ពីរមរមន ហើយពួកលោកបានឮព្រះសូរសៀងរបស់ព្រះអម្ចាស់ប្រកាសថា ការបកប្រែរបស់ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ ត្រូវបានសម្រេច « ដោយអំណោយទាន និងព្រះចេស្ដានៃព្រះ » ។ បទពិសោធន៍នេះបានកើតឡើងនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨២៩ នៅជិតផ្ទះរបស់ ពេត្រុស វិតមើរ ស៊ីញ្ញ័រ នៅក្រុងហ្វាយែត រដ្ឋញូវយ៉ក ។ ពួកសាក្សីប្រាំបីនាក់បន្ថែមទៀត ( សមាជិកនៃគ្រួសារស្ម៊ីធ និងគ្រួសារវិតមើរ ) បានប្រកាសថា យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ ផ្ទាល់បានបង្ហាញផ្ទាំងចំណារទាំងនោះដល់ពួកគេ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យពួកគេម្នាក់ៗ « កាន់ » វត្ថុបុរាណនោះ និងពិនិត្យមើលការឆ្លាក់របស់វាផងដែរ ។ មនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតមានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ជាមួយនឹងផ្ទាំងចំណារទាំងនេះ ឬបានឃើញការបកប្រែព្រះគម្ពីរមរមនរបស់ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ ។
ការពិពណ៌នារបស់វិចិត្រករអំពីមរ៉ូណៃកំពុងបង្ហាញផ្ទាំងចំណារទៅដល់ អូលីវើរ ខៅឌើរី, ដាវីឌ វិតមើរ និង យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ ។
ពួកសាក្សីផ្សេងទៀតនៃផ្ទាំងចំណារ
សមាជិកគ្រួសារស្ម៊ីធបានរំឭកឡើងវិញពីការជួយយ៉ូសែបប្តូរទីតាំង ឬលាក់ផ្ទាំងចំណារនេះពីសត្រូវរបស់លោក ។ ប្អូនស្រីរបស់យ៉ូសែបឈ្មោះ ខាថារីន ក្រោយមកបានប្រាប់ស្វាមីរបស់នាងថា មានគ្រាមួយនាងបានព្យាយាមផ្លាស់ទីផ្ទាំងចំណារនោះដែលគ្របក្រណាត់នៅលើតុ ប៉ុន្តែវាធ្ងន់ខ្លាំងណាស់ ។ ប្អូនប្រុសរបស់យ៉ូសែបដែលមានឈ្មោះថា វិល្លាម បានរំឭកឡើងវិញថា គ្រួសារទាំងមូលបានឃើញយ៉ូសែបស្ពាយផ្ទាំងចំណារនៅក្នុងបាវ ហើយថែមទាំងបានប៉ះដឹងពីរូបរាងរបស់វាតាមក្រណាត់ផងដែរ ។ ភរិយារបស់យ៉ូសែបឈ្មោះ អិមម៉ា បានប្រាប់កូនប្រុសរបស់គាត់ថា គាត់ប៉ះដឹងពីគែម និងសន្លឹករបស់ផ្ទាំងចំណារទាំងនោះ ទោះជាគាត់មិនដែលបានឃើញវាក៏ដោយ ។ អ្នកជិតខាងរបស់ លូស៊ី ម៉ាក ស្ម៊ីធ នៅរដ្ឋអូហៃអូ ដែលមានឈ្មោះថា សារ៉ា ប្រេដហ្វដ ផាកកឺ គ្រាមួយធ្លាប់បានសុំលូស៊ីដើម្បីមើលផ្ទាំងចំណារនោះ ។ យោងតាមអ្នកស្រីផាកកឺ នោះលូស៊ីបានឆ្លើយតបថា « គាត់មិនបានមើលឃើញផ្ទាំងចំណារទាំងនោះទេ ប៉ុន្តែគាត់បានលើក និងប៉ះវា ។ លើសពីនេះ ដាវីឌ និង ចន ស៊ី វិតមើរ បានផ្តល់ការសម្ភាសន៍ជាច្រើននៅចន្លោះឆ្នាំ១៨៧៧ និងឆ្នាំ១៨៨៨ ដែលពួកគេបានប្រកាសថា ទេវតាមួយអង្គបានលេចមកចំពោះម្តាយរបស់ពួកគេឈ្មោះ ម៉ារី វិតមើរ ហើយបានបង្ហាញដល់គាត់នូវផ្ទាំងចំណារនោះ ។
ភាពអាចទុកចិត្តរបស់ពួកសាក្សីបីនាក់
ខណៈដែលទីបន្ទាល់របស់ពួកសាក្សីប្រាំបីនាក់បានបញ្ជាក់ពីការពិតជាក់ស្តែងនៃផ្ទាំងចំណារទាំងនោះ នោះពួកសាក្សីបីនាក់មានទំនួលខុសត្រូវបន្ថែមទៀតក្នុងការថ្លែងទីបន្ទាល់ថា បទពិសោធន៍របស់ពួកគេក្នុងនាមជាសាក្សី និងការបកប្រែនៃផ្ទាំងចំណារទាំងនោះ អាចកើតមានឡើងបានដោយព្រះចេស្ដានៃព្រះ ។ វិវរណៈមួយនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨២៩ បានផ្ដល់ការណែនាំជាក់លាក់ដល់ពួកសាក្សីបីនាក់ ទាក់ទងទៅនឹងទីបន្ទាល់របស់ពួកគេអំពីផ្ទាំងចំណារទាំងនោះ ។ ព្រះអម្ចាស់បានបង្គាប់ថា សូម « ធ្វើទីបន្ទាល់ថា អ្នកបានឃើញរបស់ទាំងនោះដូចជា យ៉ូសែប ស៊្មីធ ជុញ្ញ័រ ជាអ្នកបម្រើរបស់យើងបានឃើញដែរ ដ្បិតគឺដោយសារអំណាចរបស់យើងនោះហើយ ដែលលោកបានឃើញរបស់ទាំងនោះ » ។ វិវរណៈនេះបានពន្យល់បន្ថែមទៀតថា « គឺដោយសារសេចក្ដីជំនឿរបស់អ្នករាល់គ្នា ដែលអ្នករាល់គ្នានឹងបានឃើញរបស់ទាំងឡាយ » ។ ដូច្នេះហើយ ដាវីឌ វិតមើរ បានថ្លែងទីបន្ទាល់ថា លោកបានឃើញផ្ទាំងចំណារ « ដោយអំណោយទាន និងព្រះចេស្ដានៃព្រះ » ។
នៅឆ្នាំ១៨៣៨ សមាជិកសាសនាចក្រដែលមិនពេញចិត្តម្នាក់ឈ្មោះ ស្ទីហ្វិន ប៊ឺណេត បានអះអាងថា ម៉ាទិន ហារិស បានបដិសេធថា បានឃើញផ្ទាំងចំណារ « ដោយភ្នែកខាងសាច់ឈាមរបស់គាត់ » ។ ដោយដកស្រង់ភាសានៃវិវរណៈនេះ ប៊ឺណេតបានអះអាងថា ដើម្បីមើលឃើញដោយព្រះចេស្ដានៃព្រះគឺមានន័យថាពួកសាក្សីទាំងនោះបានមើលផ្ទាំងចំណារនោះតែ « នៅក្នុងការនិមិត្ត ឬការស្រមើលស្រមៃ » ប៉ុណ្ណោះ ។ ហារិសមានអារម្មណ៍ថា មានការយល់ច្រឡំ ហើយបានព្យាយាមធ្វើការបញ្ជាក់សេចក្តីថ្លែងការណ៍ពីមុនរបស់គាត់ភ្លាមៗ ។ ដោយពិបាកបរិយាយពីបទពិសោធន៍នោះ លោកបាននិយាយថា ដោយយោងតាមប៊ឺណេត គាត់បានថ្លែងថា គាត់បានមើលឃើញផ្ទាំងចំណារនោះ ហាក់ដូចជាគាត់ « បានឃើញទីក្រុងមួយតាមរយៈភ្នំមួយ » ។
ពួកគ្រីស្ទានជាច្រើននៅក្នុងសម័យរបស់ហារិស ជឿថា វាមានគ្រោះថ្នាក់ ឬមិនអាចទៅរួចទេក្នុងការធ្វើជាសាក្សីនៃរឿងដ៏ទេវភាពជាមួយនឹងអារម្មណ៍រាងកាយ ។ ជំនឿនេះត្រូវបានចាក់ឫសនៅក្នុងដំណើររឿងមកពីព្រះគម្ពីរប៊ីប ។ ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់ សាសន៍អ៊ីស្រាអែលដែលបានមើលទៅហិបនៃសេចក្ដីសញ្ញាដោយគ្មានការអនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវ ត្រូវបានបំផ្លាញចោល ។ ជាធម្មតា វត្តមានរបស់ព្រះត្រូវបានលាក់បាំងនៅពីក្រោយវាំងនន ឬពពកផ្សែងដើម្បីការពារភ្នែករបស់អ្នកដែលមិនបានរៀបចំខ្លួនខាងវិញ្ញាណ ។ វិវរណៈដំបូងមួយរបស់ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បានបញ្ជាក់ស្រដៀងគ្នាថា មនុស្សមិនអាចមើលឃើញព្រះដោយ « ភ្នែកខាងសាច់ឈាម » របស់ពួកគេបានទេ លុះត្រាតែពួកគេត្រូវបានបំផ្លាញចោល ។ ទោះជាយ៉ាងណា ពួកគេអាចធ្វើជាសាក្សីនៃសិរីរុងរឿងរបស់ទ្រង់ដោយ « ភ្នែកខាងវិញ្ញាណ » ប្រសិនបើពួកគេត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ ឬ « បានប្រោសឡើងដោយព្រះវិញ្ញាណនៃព្រះ » ។
ម៉ាទិន ហារិស បានចាត់ទុកបទពិសោធន៍របស់ពួកសាក្សីជាមួយនឹងទេវតា និងកំណត់ត្រាបុរាណគ្រាន់តែជាការជួបប្រទះជាមួយរឿងដ៏ទេវភាព ស្រដៀងទៅនឹងការនិមិត្តរបស់ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ នោះដែរ ។ ដោយដឹងពីការព្រមានដ៏តឹងរឹងនៃបទគម្ពីរ គាត់តែងតែនិយាយអំពីភាពមិនគ្រប់គ្រាន់ដែលគាត់មានអារម្មណ៍នៅពេលគាត់បានធ្វើជាសាក្សីអំពីផ្ទាំងចំណារនេះ ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមក គាត់បានប្រើឃ្លាផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីពិពណ៌នាអំពីការជួបដ៏អស្ចារ្យរបស់គាត់ ។ នៅពេលត្រូវបានសួរដោយអ្នកសម្ភាសន៍ផ្សេងៗដើម្បីបញ្ជាក់ថា តើគាត់ពិតជាបានឃើញផ្ទាំងចំណារនោះដែរទេ គាត់បាននិយាយទាំងអំពីការមើលឃើញវាដោយ « ភ្នែកខាងវិញ្ញាណ » ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើគុណភាពមិនធម្មតា និងពិសិដ្ឋនៃបទពិសោធន៍នោះ និងជាមួយនឹងអារម្មណ៍ខាងសាច់ឈាមរបស់គាត់ផងដែរ ។ មានគ្រាមួយគាត់បានបញ្ជាក់ថា« ដូចជាអ្នកកំពុងឈរនៅទីនោះ ហើយមើលឃើញខ្ញុំ ប្រាកដណាស់ដូចគ្នានឹងខ្ញុំបានមើលឃើញទេវតាកាន់ផ្ទាំងចំណារមាសនោះនៅក្នុងដៃដែរ » ។ ដាវីឌ វិតមើរ បានរៀបរាប់ទាំងខាងវិញ្ញាណ និងខាងសាច់ឈាមនៃបទពិសោធន៍របស់ពួកសាក្សីស្រដៀងគ្នានេះដែរ ។ គាត់បានពន្យល់ថា « ជាការពិតណាស់យើងបានស្ថិតនៅក្នុងវិញ្ញាណនៅពេលដែលយើងមានទិដ្ឋភាពនោះ ព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់អាចមើលឃើញមុខរបស់ទេវតាមួយអង្គបានឡើយ លើកលែងតែនៅក្នុងទិដ្ឋភាពខាងវិញ្ញាណ ប៉ុន្តែយើងបានស្ថិតនៅក្នុងរាងកាយផងដែរ ហើយអ្វីគ្រប់យ៉ាងគឺធម្មតាសម្រាប់យើង ដូចនៅពេលណាៗ » ។
គំនូរអំពី ម៉ាទិន ហារិស ដោយ លូវីស អេ រ៉ាមស៊ី
ពួកសាក្សីបីនាក់ម្នាក់ៗបានបង្ហាញសាក្សីម្តងហើយម្តងទៀតអំពីបទពិសោធន៍ជាសាក្សីរបស់ពួកគេ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយ បទសម្ភាសន៍ និងការសន្ទនាឯកជន ។ មិនមែនដំណើររឿងសាក្សីទាំងអស់សុទ្ធតែជាប្រភពដែលអាចទុកចិត្តបានដូចគ្នាទេ ។ រឿងមួយចំនួនគឺជាលទ្ធផលនៃការសម្ភាសន៍ដោយមនុស្សដែលប្រឆាំងចំពោះទីបន្ទាល់របស់ពួកសាក្សី ។ រឿងផ្សេងទៀតត្រូវបានកត់ត្រាជាច្រើនឆ្នាំ ឬទសវត្សរ៍បន្ទាប់ពីទីន្ទាល់នោះត្រូវបានផ្តល់ឲ្យ ។ ទោះបីជារបាយការណ៍នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ពួកគេប្រែប្រួលនៅក្នុងព័ត៌មានលម្អិតមួយចំនួនក៏ដោយ ជាទូទៅវាមានភាពស្របគ្នា និងប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងការណែនាំរបស់វិវរណៈនោះ ។
ថ្វីបើមានភាពខុសគ្នាជាមួយនឹង យ៉ូសែប ស៊្មីធ ដែលបាននាំឲ្យពួកសាក្សីទាំងបីនាក់ចែកផ្លូវគ្នាពីសាសនាចក្ររៀងៗខ្លួនក្តី ( ខៅឌើរី និងហារិស ក្រោយមកបានត្រឡប់មកសាសនាចក្រវិញ ) ក៏ពួកគេបាននៅតែបន្ដបញ្ជាក់ទីបន្ទាល់របស់ពួកគេថា ពួកគេជាសាក្សីពេញមួយជីវិតរបស់ពួកគេផងដែរ » ។ ដូចគ្នាដែរ ពួកសាក្សីទាំងប្រាំបីនាក់បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីទីបន្ទាល់របស់ខ្លួនថា បានកាន់ផ្ទាំងចំណារទាំងនោះ ទោះជាពួកគាត់ខ្លះបានចាកចេញពីសាសនាចក្រនៅចុងបញ្ចប់ក្ដី ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដ៏ច្រើនរបស់ពួកគេរួមបញ្ចូលគ្នា ដែលបានផ្ដល់មករាប់ឆ្នាំ ហើយថ្វីបើអត្តចរិតរបស់ពួកគេប្រែប្រួលចំពោះ យ៉ូសែប ស៊្មីធ និងសាសនាចក្រក្ដី ក៏វាជាសាក្សីដ៏មានអនុភាពនៃការអាចទុកចិត្តបានលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ដែលពួកគេបានបោះពុម្ពក្នុងព្រះគម្ពីរមរមនដែរ ។
ប្រធានបទដែលទាក់ទង ៖ ការបកប្រែព្រះគម្ពីរមរមន , ការពិគ្រោះយោបល់របស់ ម៉ាទិន ហារិស ជាមួយពួកអ្នកប្រាជ្ញ , ទេវតាមរ៉ូណៃ