Saib Vajtswv Tsev Neeg Thaum Siv Tsom Iav Pom Qhov Kom Dav
Kuv ntseeg tias peb ua tau, yog siv lub qhov muag ntawm txoj kev ntseeg, cia li pom qhov kom dav thiab muaj kev cia siab thiab kev xyiv fab saib peb tus kheej thiab peb tsev neeg.
Thaum wb tus ntxhais ntxawm, Berkeley, me me ,kuv pib siv lub tsom iav nyeem ntawv—yog yam uas ua kom pom txhua yam loj zog. Muaj ib hnub thaum wb nyeem ntawv ua ke, kuv saib nws nrog kev hlub tiam sis kuj tu siab vim, ua ciav, nws twb loj hlob tuaj lawm. Kuv xav tias, “Sij hawm dua twg lawm? Nws loj ua luaj!”
Thaum kuv tsa kuv lub tsom iav nyeem ntawv kom so kua muag, kuv pom tias, “Auj yauj—nws kuj tsis loj; tsuas yog kuv coj iav pom li ntawd xwb! Tsis ua li cas!”
Tej lub sij hawm peb tsuas pom tau cov uas peb hlub zoo li lawv nyob ze thiab loj. Hmo no kuv caw nej pom qhov kom dav thiab saib hauv ib lub tsom iav txawv—lub tsom iav pom mus ib txhis li uas saib tau qhov loj zog.
Thaum tib neeg yuav pib mus saum ntuj, ces thaum xub thawj tej lub nkoj huab tsis muaj qhov rais. Tiam sis thaum Apollo 8 yuav mus rau lub hli, cov kws caij nkoj huab muaj ib lub qhov rais. Thaum lawv ya puag saum huab cua, lawv xav tsis thoob thaum pom peb lub ntiaj teb thiab lawv thaij daim duab zoo kawg no, ua rau tag nrho neeg ntiaj teb tsom ntsoov! Cov kws caij nkoj huab twb hnov ib yam uas muaj zog heev thiaj li tau tis npe rau yam ntawd: overview effect los yog kev pom txhua yam.
NASA
Thaum yus mus lwm qhov saib ib yam dab tsi ces yeej hloov txhua yam. Ib tug uas mus saum huab cua hais tias saib li no “ua rau txhua yam me zog yus thiaj xav tias yus yeej ua taus. … Peb yeej ua taus qhov no. Kev thaj yeeb nyab xeeb hauv lub ntiaj teb—yeej tsis ua li cas. Ua rau tib neeg muaj zog zoo li ntawd … muaj hwj chim li ntawd.”1
Vim peb yog tib neeg, peb tsuas pom tau tej yam nyob hauv lub ntiaj teb, tiam sis Vajtswv pom tau txhua yam hauv ntiaj teb thiab saum ntuj. Nws pom tau txhua yam uas tau tsim, tag nrho peb sawv daws, thiab nws cia siab txog peb.
Peb puas pom tau tej yam zoo li Vajtswv pom txawm yog peb nyob hauv lub ntiaj teb no—thiaj pom qhov kom dav? Kuv ntseeg tias peb ua tau, yog siv lub qhov muag ntawm txoj kev ntseeg, cia li pom qhov kom dav thiab muaj kev cia siab thiab kev xyiv fab saib peb tus kheej thiab peb tsev neeg.
Cov vaj lug kub pom zoo rau qhov no. Maulaunais tau hais txog cov neeg uas lawv txoj kev ntseeg “muaj zog heev” lawv thiaj li “pom los ntawm lub qhov muag ntawm kev ntseeg, thiab ua rau lawv zoo siab.”2
Thaum lawv ntsia ntsoov tus Cawm Seej, lawv muaj kev xyiv fab thiab paub qhov tseeb no: vim muaj Yexus Khetos, txhua yam yuav zoo. Txhua yam uas koj thiab koj thiab koj txhawj txog—yeej yuav zoo! Thiab cov uas pom los ntawm lub qhov muag ntawm kev ntseeg yuav paub tias yeej yuav zoo tam sim no.
Thaum kuv kawm qib kawg hauv tsev kawm ntawv qib siab ua nyuaj rau kuv vim kuv tsis tshua xaiv tej yam zoo. Kuv nco qab kuv pom kuv niam quaj thiab txhawj tias tej zaum kuv ua rau nws poob siab. Thaum lub sij hawm ntawd, kuv txhawj tias tej zaum nws los kua muag vim nws tsis muaj kev cia siab rau kuv, thiab yog tias nws tsis muaj kev cia siab rau kuv, ces ntshe tsis muaj ib txoj kev rov qab los.
Tiam sis kuv txiv txawj pom qhov kom dav heev thiab xav txog yav tom ntej. Nws tau kawm tias kev txhawj yeej zoo li kev hlub, tiam sis tsis zoo ib yam.3 Nws tau siv lub qhov muag ntawm kev ntseeg kom pom tias txhua yam yuav zoo, thiab nws txoj kev cia siab tau hloov kuv lub siab.
Thaum kuv kawm ntawv tiav thiab mus rau BYU, kuv txiv tau xa tsab ntawv rau kuv, ua rau kuv nco ntsoov tias kuv yog leej twg. Nws yog tus uas txhawb nqa kuv, thiab txhua tus xav tau ib tug uas txhawb nqa lawv—ib tug uas tsis qhia yus tias, “Koj khiav nrawm tsis txaus,” lawv muaj kev hlub pab yus nco ntsoov tias yus khiav tau nrawm.
Kuv txiv coj yam ntxwv txog Lihais zaj ua npau suav. Zoo li Lihais, nws paub tias yus yuav tsum tsis txhob caum cov uas yus hlub uas xav tias lawv poob zoo. “Yus nyob rawv thiab hu lawv. Yus mus rau tsob ntoo, nyob rawv ntawm tsob ntoo, noj cov txiv thiab, thaum luag nyav, hu rau cov uas yus hlub thiab coj yam ntxwv rau lawv pom tias kev noj cov txiv yog ib yam zoo siab kawg!”4
Qhov no tau pab kuv thaum tej lub sij hawm nyuaj uas kuv nyob ntawm tsob ntoo, noj cov txiv thiab quaj vim kuv txhawj; es, qhov no pab dab tsi? Tiam sis, cia peb xaiv kev cia siab—kev cia siab rau tus uas tsim peb thiab kev cia siab rau lwm tus, kom txawj ua zoo dua li peb ua tam sim no.
Tsis ntev Txwj Laug Neal A. Maxwell tso lub ntiaj teb no tseg, ib tug sau xov xwm nug nws tus tub tias nws yuav nco dab tsi. Nws hais tias qhov nws nco yog kev noj hmo hauv nws niam nws txiv tsev vim thaum nws tawm mus nws yeej xav tias nws ua tau tej yam zoo kawg, thiab nws txiv ntseeg nws.
Yog lub sij hawm no uas peb cov me nyuam uas loj hlob lawm tau pib los tsev noj hmo hauv Hnub Caiv nrog lawv tus khub. Nyob rau lub lim tiam ua ntej kuv xav txog tej yam uas kuv xav qhia lawv kom nco ntsoov thaum Hnub Sunday, xws li “Cia li pab tu cov me nyuam ntxiv thaum koj nyob hauv tsev,” los sis “Nco ntsoov ua ib tug uas txawj mloog zoo.”
Thaum kuv nyeem Tij Laug Maxwell hais li cas, kuv muab tej kev xav li ntawd thiab kev xav cem tso tseg, yog li ntawd thaum kuv pom kuv cov me nyuam uas loj hlob lawm rau ib chim xwb, kuv thiaj li tsom ntsoov rau tej yam zoo uas lawv twb ua lawm. Thaum wb tus tub hlob, Ryan, tas sim neej no ob peb xyoo tom qab ntawd, kuv nco qab tias kuv zoo siab uas thaum peb siv sij hawm ua ke peb zoo siab heev thiab hais lus zoo.
Ua ntej peb nrog ib tug uas peb hlub tham, peb yuav tsum nug peb tus kheej seb “Qhov uas kuv yuav hais puas pab los yog puas ua kom mob?” Peb tej lus yog peb tej lub hwj chim, thiab peb tsev neeg yeej zoo li daim txiag dub, uas peb sawv sau ntawv rau hais tias, “Sau ntawv txog qhov uas koj xav txog kuv!” Yog tias txhob txwm los yog tsis txhob txwm hais, yuav tsum hais lus cia siab thiab yaum lawv.5
Peb txoj hauj lwm tsis yog kom qhia ib tug neeg uas raug ib lub sij hawm nyuaj tias lawv tsis zoo los yog ua rau nej poob siab. Tej lub sij hawm tsawg tsawg peb yuav txais kev tshoov siab kom hais tias lawv ua yuam kev, tiam sis feem ntau xav qhia cov uas peb hlub txog tej zaj lus uas lawv xav hnov: “Peb tsev neeg yeej zoo vim koj koom nrog peb.” “Yuav hlub koj tas koj lub neej—txawm yog li cas los xij.”
Peb txhua tus yeej xav tau lwm to taub tshaj xav tau lus ntuas; xav tau lwm tus mloog peb tshaj xav tau kev qhuab ntuas: ib tug uas hnov thiab xav tsis thoob, “Kuv yuav tsum xav li cas kom hais tej yam uas lawv nyuam qhuav hais?”
Nco ntsoov tias peb tsev neeg yog qhov uas Vajtswv tau muab rau peb kom kawm laj lim tswv yim, yog li ntawd tej lub sij hawm peb yeej yuav ua yuam kev thiab xav tsis yog. Thiab yuav zoo li cas yog tias thaum peb yuav tas sim neej no, peb pom tau tias tej kev sib raug zoo no, tsis hais tej lub sij hawm thaum nyuaj heev, yeej yog tej yam uas tau pab peb hloov los ua zoo li tus Cawm Seej? Txhua zaus uas nyuaj rau yus sib tham yog ib lub cib fim kom kawm paub hlub ntxiv—hlub zoo li Vajtswv hlub.6
Cia peb pom qhov kom dav thiaj li saib peb tsev neeg yog qhov uas yuav qhia peb txog tej yam uas peb tau los rau lub ntiaj teb no kom kawm thaum peb tig mus rau tus Cawm Seej.
Nyob hauv ib lub ntiaj teb uas poob lawm, tsis muaj ib txoj kev ua ib tug khub, ib tug niam tsev txiv tsev, tub los ntxhais, xeeb ntxwv, xib hwb, los yog phooj ywg uas zoo tag nrho—tiam sis yeej muaj tej yam ntau kawg uas ua tau kom ua ib tug zoo.7 Cia peb nyob rawv ntawm tsob ntoo, noj cov txiv ntawm Vajtswv txoj kev hlub, thiab muab rau lwm tus. Thaum peb txhawb nqa tib neeg nyob ib puag ncig peb, peb nce saum ntuj ua ke.
Tiam sis, kev nco txog kev noj cov txiv ntawd yeej tsis txaus; peb yuav tsum rov qab noj dua kom thiaj li siv peb lub tsom iav pom tej yam nyob saum ntuj ceeb tsheej thaum peb nthuav phau vaj lug kub, uas muaj txoj kev kaj, kom qhov tsaus ntuj ploj mus; txhos caug mus txog peb tej lus thov dog dig hloov kom muaj zog heev. Lub sij hawm no yog thaum peb lub siab mos muag, thiab peb pib pom tej uas Vajtswv pom.
Nyob hauv hnub nyoog kawg, tej zaum txoj hauj lwm tseem ceeb tshaj plaws yog kev pab cov uas peb hlub—cov neeg zoo uas ua neej nyob hauv ib lub ntiaj teb uas phem. Peb txoj kev cia siab yeej hloov lawv txoj kev pom lawv tus kheej thiab pom tias lawv yog leej twg tiag. Thiab los ntawm tsom iav ntawm kev hlub lawv yuav pom tias lawv yuav hloov los ua leej twg.
Tiam sis tus yeeb ncuab tsis xav kom peb los yog cov uas peb hlub rov qab mus tsev ua ke. Thiab vim peb nyob hauv ib lub ntiaj teb uas suav sij hawm thiab tsis muaj ntau xyoo,8 nws ua rau peb ntxhov siab heev. Yeej nyuaj rau peb, thaum peb tsuas pom qhov me, paub tias peb mus rau sab twg yeej tseem ceeb dua peb mus nrawm npaum li cas.
Nco ntsoov tias, “Yog yus xav khiav mus ceev, cia li mus yus tus kheej xwb. Yog yus xav mus deb, cia li mus ua ke.”9 Ua tsaug vim sij hawm yeej tsis yuam tus Vajtswv uas peb teev tiam. Nws pom tias cov uas peb hlub yog leej twg tiag, peb yog leej twg tiag.10 Yog li ntawd Nws ua siab ntev rau peb, cia siab tias peb ib leeg yuav ua siab ntev rau ib leeg.
Kuv yeej lees hais tias muaj tej lub sij hawm nyob hauv lub ntiaj teb no uas ua rau peb xav tias peb muaj kev tu siab—tej lub sij hawm thaum kuv tsuas muaj ib lub qhov muag ntawm kev ntseeg thiab ib lub los kua muag.11 Nej puas paub txoj kev xav no?
Kuv twb xav li no Tuesday tas los lawm.
Peb yuav tsum xaiv kom xav zoo li peb tus yaj saub thaum nws cog lus tias yuav muaj tej txuj ci tseem ceeb nyob hauv peb tsev neeg? Yog peb ua li ntawd, peb txoj kev muaj kev xyiv fab yuav loj tuaj, txawm yog muaj teeb meem ntau los yog. Nws cog lus tias peb pom tau txhua yam tam sim no, txawm yog peb raug xwm txheej li cas los xij.12
Qhov uas peb muaj qhov muag ntawm kev ntseeg tam sim no yog kev rov qab muaj kev ntseeg zoo li muaj ua ntej peb los rau hauv lub ntiaj teb no. Yuav ua rau peb ntsia dhau qhov uas tsis paub tseeb tam sim no, kom “cia peb zoo siab hlo ua txhua yam uas peb muaj hwj chim ua tau; … [ces] sawv twj ywm.”13
Puas muaj dab tsi nyob hauv nej lub neej tam sim no, ib yam uas nej txhawj txog uas kho tsis taus? Yog tsis muaj qhov muag ntawm kev ntseeg, ces tej zaum ua rau nej xav tias Vajtswv tsis saib xyuas tej yam, thiab qhov no puas muaj tseeb?
Los yog tej zaum qhov uas nej ntshai yog qhov uas nej yuav nyiaj lub sij hawm nyuaj no nej tus kheej xwb, tiam sis yog zoo li nej xav ces Vajtswv yuav tsum tso nej tseg, es Nws puas ua li ntawd?
Kuv ua tim khawv tias tus Cawm Seej muaj peev xwm, los ntawm Nws txoj Kev Theej Txhoj, kom muab kev ua npau suav phem hloov los ua ib txoj koob hmoov. Nws cog lus “nrog ib txoj kev khi lus tsis txawj hloov” hais tias thaum peb sib zog hlub thiab coj raws li Nws, “txhua yam kev tsim txom uas [peb] tau raug yuav koom ua ke los pab [peb].”14 Txhua yam.
Thiab vim peb yog cov me nyuam ntawm kev khi lus, peb thov tau kom muaj kev cia siab no tam sim no!
Txawm yog peb tsev neeg tsis zoo tag nrho, peb yeej kawm tau kom hlub zoo tag nrho mus txog thaum peb txoj kev hlub yeej tsis tu tsis tseg txawm raug dab tsi los xij—yog txoj kev hlub uas pab txhawb nqa kev hloov siab thiab cia neeg kawm zuj zus thiab rov qab los.
Yog tus Cawm Seej txoj hauj lwm kom coj cov uas peb hlub rov qab los. Yog Nws txoj hauj lwm thiab lub sij hawm uas Nws teem tseg. Yog peb txoj hauj lwm kom muab kev cia siab thiab muaj kev hlub thaum lawv los tsev. “Peb tsis muaj [Vajtswv] txoj cai raug txim thiab Nws lub hwj chim txhiv dim, tiam sis Nws tso cai rau peb kom siv Nws txoj kev hlub.”15 Thawj Tswj Hwm Nelson kuj tau qhia tias lwm tus xav tau peb txoj kev hlub ntau dua li lawv xav tau peb txoj kev txiav txim. “Lawv yuav tsum hnov Yexus Khetos txoj kev hlub nyob hauv [peb] tej lus thiab tej yam [peb] ua.”16
Txoj kev hlub yog yam uas yuav hloov tib neeg lub siab. Kev hlub yog qhov uas dawb huv tshaj, thiab lwm tus hnov tau. Cia peb nco ntsoov cov yaj saub tej lus uas tau hais 50 xyoo tas los: “Ib tsev neeg yeej tsis swb mus txog thaum lawv tsis siv zog ntxiv.”17 Muaj tseeb tiag, cov uas hlub ntau thiab hlub ntev yuav yeej!
Nyob hauv peb tsev neeg hauv lub ntiaj teb, peb ua li Vajtswv tau ua rau peb—taw tes rau txoj uas yuav tsum mus thiab cia siab tias cov uas peb hlub yuav taug txoj kev ntawd, vim lawv paub tias lawv yuav tsum xaiv mus txoj kev twg.
Ces thaum lawv hla mus rau daim ntaub thaiv sab tod thiab mus nyob ze lawv tsev nyob saum ntuj ceeb tsheej,18 kuv ntseeg tias lawv yuav swm nyob ntawd vim tias muaj neeg hlub lawv nyob no.
Xav kom peb siv lub tsom iav uas pom qhov kom dav thiab saib cov neeg uas peb hlub thiab nrog peb ua neej nyob zoo li lawv yog peb cov khub hauv lub ntiaj teb zoo nkauj no.
Nej thiab kuv? Peb yeej ua taus qhov no! Peb muaj peev xwm nyiaj mus thiab cia siab mus! Peb yuav nyob rawv ntawm tsob ntsoo, luag nyav thiab noj cov txiv, thiab cia Khetos txoj Kev Kaj hauv peb qhov muag los pab lawv muaj kev cia siab thaum lawv nyob hauv qhov tsaus ntuj. Thaum lawv pom txoj kev ci ntsa iab hauv peb lub ntsej muag, lawv yuav xav los ze. Ces peb pab tau lawv tsom ntsoov rau lub hauv paus ntawm kev hlub thiab txoj kev kaj, “lub hnub qub uas ci ci thaum yuav kaj ntug,” Yexus Khetos.19
Kuv ua tim khawv tias txhua yam—tag nrho txhua yam—yeej yuav zoo dua li qhov nej thiab kuv xav. Nrog lub qhov muag ntawm kev ntseeg uas ntsia ntsoov Yexus Khetos, thov kom peb pom tias thaum kawg txhua yam yuav zoo thiab xav tias yeej yuav zoo tam sim no. Los ntawm Yexus Khetos lub npe, amees.