O Le Uluai Faaaliga
Faigamalaga i le Vao Paia
O Le Faatomuaga
E toluselau maila i matusisifo o le Aai o Niu Ioka, e i ai se faatoaga e 100-eka e silia ma le 100,000 tagata e asiasi i ai i tausaga uma.
Aisea latou te filifili ai e o mai iinei?
Ia manatua se tatalo sa faia i le 200 tausaga ua mavae. O se tatalo ua suia ai o latou olaga. E faitau miliona tagata ua tau atu aa o o latou faatuatua i mea ia na tutupu i le faatoaga lenei, i fesili sa fai atu e Iosefa Samita talavou, ma tali na tuuina mai e le Atua.
Aisea latou te filifili ai e o mai iinei?
Ia manatua se tatalo sa faia i le 200 tausaga ua mavae. O se tatalo ua suia ai o latou olaga. E faitau miliona tagata ua tau atu aa o o latou faatuatua i mea ia na tutupu i le faatoaga lenei, i fesili sa fai atu e Iosefa Samita talavou, ma tali na tuuina mai e le Atua.
O le faigamalaga a Iosefa Samita e agai atu i le Vao Paia sa amata i le 1816 i se mala faataumaoi o le tamaoaiga. O le matuitui o le malulu i masina uma o le tausaga ma afakiona ia Iuni, sa faaumatia ai ia mea toto ma ia mea toto i Veromota, ma afua ai le alu i luga o le tau o meaai ma le faitau afe o e matitiva, o faifaatoaga na gaugau--e aofia ai le aiga o le au Samita--mai le setete.
I le 1818, i le mavae o ni nai tausaga o le le lelei o laau toto, sa siitia atu ai le aiga o Samita maiVermont agai i Palamaira, Niu Ioka, i le sailia o le manuia faateleina i faatoaga. Sa faaalu e le aiga lo latou tausaga muamua i le eria e galulue ai e sefe seleni e faatau mai ai se selau eka o laufanua vaomatua o Maniseta, Niu Ioka, i le itu i saute o le nuu o Palamaira. A o latou galulue e kilia le fanua, sa nonofo le aiga o Samita i se tamai fale ogalaau.
I le 1818, i le mavae o ni nai tausaga o le le lelei o laau toto, sa siitia atu ai le aiga o Samita mai
Palamaira, Niu Ioka, ca. 1825.
Sa i ai ni talitonuga faaKerisiano malolosi o Iosefa le Matua ma Lusi Maki Samita . Sa lagona e Iosefa le Matua, o fefinauaiga sa ia molimauina i le va o tapuaiga eseese uma sa matuai fenumia’i ma lē manaia. O se taunuuga, sa le’i auai soo ai Iosefa le Matua i se ekalesia ae sa taitaia lona aiga i tatalo ma suesue e le aunoa le Tusi Paia. O Lusi, i le isi itu, sa auai i sauniga lotu i Palamaira, ma sa masani ona alu ma ave lana fanau, ma iu ai ina auai i se aulotu Peresipeteriana. Sa ola ae Iosefa le Itiiti ma vaai i le eseese o le taulimaina e ona matua o tulaga faalelotu, faapea foi ma le eseese o mataupu faalelotu sa siomia ai o ia, ma sa manao ai e fia iloa po o le fea o ekalesia e moni.
Sa faamatala mulimuli ane e Iosefa le Itiiti, “Mai le matua o le sefululua tausaga i le sefululima, sa ou mafaufau loloto ai i le tele o mea i lo’u loto e uiga i le tulaga o le lalolagi.” Sa popole Iosefa i le mauaina o le faamagaloga o ana lava agasala faapea ma le tulaga o le lalolagi “e faatatau i le mataupu tau lotu .” Ina ua mavae ona “vaai i faiga eseese o loo aoaoina ai fanau a tagata, sa ou le iloa po o ai e sa’o ae po o ai e sese,” na faamatala mulimuli ane ai e Iosefa Iosefa.1 O le filimaoti ai ia maua tali i ana fesili, sa alu ai Iosefa i le eria itiiti sa le’i leva ona faamamāina i le faatoaga a lona aiga, ina ia mafai ona tatalo leotele ai mo le taimi muamua i lona olaga talavou. O iina i lena “vao taaligoligoa” sa faaali mai ai le Atua le Tama ma Iesu Keriso ia Iosefa Samita e tali i ana fesili.
A o mafaufau loloto i ana fesili po o le a le ekalesia e auai ai, ma pe faapefea ona maua le faamagaloga o ana agasala, sa faalogo ai Iosefa i se lauga lea na sii mai ai e le failauga le Iakopo 1:5. Sa faateia o ia i le folafolaga, “A e afai ua leai se poto i so outou, ina ole atu ia i le Atua, o le foai tele mai i tagata uma ma le le toe ta’uta’ua, ona foaiina mai ai lea ia te ia.”2 Sa matuai ootia Iosefa i le fuaiupu, o lea ina ua alu o ia i le fale, sa ia susueina le tusi paia a le aiga ma faaauau ai ona faitau ma mafaufau loloto i le fuaiupu. Sa lagona e Iosefa na pei lava na alu sa’o le savali i lona loto, ma ia iloa ai, afai e manao i ni tali, e ao lava ona ia tatalo ma ole atu i le Atua mo se fesoasoani.3
Sa faamatala mulimuli ane e Iosefa le Itiiti, “Mai le matua o le sefululua tausaga i le sefululima, sa ou mafaufau loloto ai i le tele o mea i lo’u loto e uiga i le tulaga o le lalolagi.” Sa popole Iosefa i le mauaina o le faamagaloga o ana lava agasala faapea ma le tulaga o le lalolagi “
A o mafaufau loloto i ana fesili po o le a le ekalesia e auai ai, ma pe faapefea ona maua le faamagaloga o ana agasala, sa faalogo ai Iosefa i se lauga lea na sii mai ai e le failauga le Iakopo 1:5. Sa faateia o ia i le folafolaga, “A e afai ua leai se poto i so outou, ina ole atu ia i le Atua, o le foai tele mai i tagata uma ma le le toe ta’uta’ua, ona foaiina mai ai lea ia te ia.”2 Sa matuai ootia Iosefa i le fuaiupu, o lea ina ua alu o ia i le fale, sa ia susueina le tusi paia a le aiga ma faaauau ai ona faitau ma mafaufau loloto i le fuaiupu. Sa lagona e Iosefa na pei lava na alu sa’o le savali i lona loto, ma ia iloa ai, afai e manao i ni tali, e ao lava ona ia tatalo ma ole atu i le Atua mo se fesoasoani.3
E le’i umi, ae filimaoti Iosefa o le a tatalo o ia i le Atua mo le taitaiga, o lea na alu ai Iosefa i se togavao laitiiti sa ia faamamāina i nai aso na muamua atu, lea sa ia iloaina o le a tuua ai na’o ia. O iina sa ia tootuli ai, ma filimaoti ia maua le tali i ana fesili e ala i le tatalo leotele mo le taimi muamua i lona olaga talavou. Sa amata ona tatalo Iosefa, saili le mea moni, ma ole atu mo le taitaiga. Na toetoe o le taimi lava sa amata ai ona ia augani atu, ae siomia o ia e se pouliuli mafiafia, ma faigata ai ona tautala. Sa mouese le malamalama, ma a o taomia o ia e le pouliuli, tiga ma taufaamatau o le faaumatiaga, sa ia aioi atu i le Atua mo le laveaiga.4
“O Manaoga o Lo’u Loto,” na saunia e Walter Rane, atavali suauu, 2019.
O le taimi lava na amata lagona ai e Iosefa ua leai atoa se faamoemoe, na liligi ifo ai se malamalama faaniutu i ona luga, ma sulugia ai le vaomatua ma tuli ese ai le pouliuli. Sa tumu Iosefa i le toafilemu a o tafe atu le agaga o le Atua e faatoafilemu lona mafaufau ma aveese ai le tiga ma le vevesi. A o tepa ae Iosefa i le malamalama, sa ia vaaia ni tagata se toalua o afifio ifo, o le Atua le Tama ma Lona Alo, o Iesu Keriso.
Sa fetalai atu le Faaola ia Iosefa ua faamagaloina ana agasala ma e le tatau ona auai o ia i se ekalesia i le lotoifale. . Sa Ia lapataiina Iosefa e faapea, sa aoao e ekalesia mo aoaoga faavae “poloaiga a tagata” (Talafaasolopito-Iosefa Samita 1:19). I le taimi tatau, na fetalai ai le Faaola, o le a faaali mai ai le atoatoaga o le talalelei ia Iosefa. Sa siosio e au agelu le Faaola a o fetalai mai o ia, ma sa faaauau pea ona faateteleina le susulu o le malamalama faaniutu. Sa faaauau pea ona faasoa mai e Keriso upumoni e tele ia Iosefa seia iu ina ia folafola mai, “Faauta, ou te vave alu atu … laei i le mamalu o Lo’u Tama.”5
Ina ua tuumuli Keriso ma le Tama, sa mou malie le malamalama, ma iloa ai e Iosefa sa taoto o ia i le togalaau. E ui ina sa aluese le malamalama ma le afioaga o le Atua, ae sa faatumulia pea Iosefa i le filemu ma le alofa faalelagi.
Sa iu ina toe foi Iosefa i le fale ma faaauau ai ona mafaufau loloto i lana aafiaga. O le ekalesia sa saili e Iosefa, sa le’i toe i ai i le lalolagi—ae o le a le pine ae oo mai le taimi o le a toefuatai mai ai, pe a oo ina amata faataunuuina valoaga ma feagaiga anamua. O lenei “uluai faaaliga” na amata aise soloaiga o aafiaga faafaaaliga lea na taitai atu ai i le toefuataiga o le talalelei a Iesu Keriso ma le faavaeina o Lana ekalesia i aso e Gata ai. Sa faasoa atu e Iosefa Samita lenei aafiaga i ni nai taimi ma i le tele o tulaga, sa faasoa atu i taimi uma lana molimau e faaali mai e le Atua o Ia lava i Ana fanau.
Sa iu ina toe foi Iosefa i le fale ma faaauau ai ona mafaufau loloto i lana aafiaga. O le ekalesia sa saili e Iosefa, sa le’i toe i ai i le lalolagi—ae o le a le pine ae oo mai le taimi o le a toefuatai mai ai, pe a oo ina amata faataunuuina valoaga ma feagaiga anamua. O lenei “uluai faaaliga” na amata ai
O Faamatalaga
O Faamatalaga
Tala i le 1835 Iakopo 1:5–6 Talafaasolopito o Iosefa Samita Talafaasolopito o Iosefa Samita 13-16 ,Au Paia Mataupu e 2: Faalogo ia te Ia - Talafaasolopito o Iosefa Samita, pe tusa o le Taumafanafana i le 1832,
Au Paia Mataupu e 2: Faalogo ia te Ia