“Siona: ‘Ko e ʻOtua Angaʻofa Koe, Pea Faʻa ʻAloʻofa,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“Siona: ‘Ko e ʻOtua Angaʻofa Koe, Pea Faʻa ʻAloʻofa,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
ʻĀmosi; ʻOpataia; Siona: Lēsoni 151
Siona
“Ko e ʻOtua Angaʻofa Koe, Pea Faʻa ʻAloʻofa”
Naʻe fakamafao atu ʻe he ʻEikí Hono toʻukupu ʻaloʻofá kia Siona mo e kakai ʻo Ninivé, neongo ʻa e ngaahi fehalaaki lahi ne nau faí. ʻI heʻetau ʻiloʻi ʻoku aʻu mai ʻa e ʻofa mo e ʻaloʻofa tatau ko ʻení kiate kitautolú, te tau lava foki ʻo talaki ko e ʻEikí “ko ha ʻOtua ʻangaʻofa, pea faʻa ʻaloʻofa, ʻo tuai ki he houhaú, pea angalelei ʻaupito” (Siona 4:2). ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ongoʻi ʻe he kau akó ʻa e ʻofa mo e ʻaloʻofa ʻa e ʻEikí kiate kinautolu mo e niʻihi kehé.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau ako mo honau fāmilí e talanoa ʻo Sioná pe fakamanatu ia ʻiate kinautolu pē pea fakalaulauloto ki he meʻa ʻoku nau ongoʻi ko e tefitoʻi pōpoakí ia. Te nau lava foki ʻo ʻeke ha ngaahi fehuʻi pe ʻoatu ha ngaahi fakakaukau mei heʻenau akó.
Ko e fakaafé ni ko ha sīpinga ia ʻo hono tokoniʻi e kau akó ke fakafehokotaki e meʻa ʻoku nau ako ʻi ʻapí mo ʻenau ako ʻi he kalasí. ʻE lava ke tokoni ʻeni ki he kau akó ke fakaloloto ʻenau ako fekauʻaki mo e folofolá pea mo e Fakamoʻuí. Ki ha ako lahi ange ki hono fakafehokotaki e meʻa ʻoku ako ʻe he kau akó ʻi ʻapí mo ʻenau aʻusia ʻi he loki akó, vakai, “Fakatupulaki pea ʻeke ha ngaahi fehuʻi ʻe tokoni ke fakafehokotaki ʻe he kau akó ʻa e meʻa kuo nau ako ʻi heʻenau ako folofola fakataautaha mo fakafāmilí ki he aʻusia ʻi loki akó” ʻi he Fakatupulaki ʻa e Ngaahi Taukei ʻa e Faiakó.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ko ʻetau fakakaukaú
Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hano tā ʻa e meʻafua ko ʻení ʻi he palakipoé fakataha mo e ngaahi lea ʻoku ʻoatu ʻi he ongo tafaʻakí. ʻI hoʻo fehuʻi ki he kau akó pe ʻe fēfē ha vakai ʻa e niʻihi kehé ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí, te ke lava ʻo fokotuʻu ha ngaahi laine kehekehe ʻi ha ngaahi feituʻu kehekehe ʻi he meʻafuá ke fakafofongaʻi ʻenau ngaahi talí.
Fakakaukauloto ʻoku fakafofongaʻi ʻe he meʻafua ko ʻení ʻa e founga ʻe lava ke mamata ai ha taha ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.
-
Ko e hā e ʻuhinga ka lau ai ʻe ha kakai ʻe niʻihi ʻokú Na ʻofa, ʻaloʻofa, mo angaʻofa kae ʻikai fakakaukau pehē ha niʻihi ia?
Ke tokoni ke vakaiʻi ʻe he kau akó ʻa e founga ʻoku nau ʻiloʻi ai ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí, fakakaukau ke fakaafeʻi kinautolu ke fakakaukauloto ki he ngaahi meʻá ni.
Fakalaulauloto ki he feituʻu ʻi he lainé te ke fokotuʻu ai e anga hoʻo vakai ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Fakakaukau ki he ʻuhinga naʻá ke fili ai ʻa e feituʻu ko iá ʻi he lainé.
Fakakaukauloto leva ʻoku fakafofongaʻi ʻe he meʻafua ko ʻení ʻa e anga hoʻo fakakaukau pe feohi mo e niʻihi kehé.
-
Ko e hā ha ngaahi ʻuhinga ʻe malava ke kehekehe ai ʻetau fakafeangai ki ha kakai ʻe niʻihi pea kehe ʻaupito ia ki ha niʻihi?
ʻI hoʻo ako ʻa e talanoa kia Sioná, fekumi ki he Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke ʻiloʻi ʻa e natula totonu ʻo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Fakakaukau ki he founga ʻe lava ke liliu ai ʻe he meʻa ʻokú ke ako fekauʻaki mo Kinauá ʻa e anga hoʻo vakai, fakakaukau, pe feohi mo e niʻihi kehé.
Ko e talanoa ʻo Sioná
Mahalo ʻe tokoni ke fakamatalaʻi ange naʻe nofo ʻa Siona ʻi ʻIsileli lolotonga e pule ʻa e Tuʻi ko Selopoami II (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 13–15, tautautefito ki he 14:25). Naʻe kikite foki ʻa e palōfita ko ʻĀmosí mo Hōsea ʻi he meimei taimi ko ʻení. Mahalo te ke fie fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻokú ne ʻomi ha vakai fakalūkufua ki he Fuakava Motuʻá pea fakaafeʻi e kau akó ke nau kumi ʻa Siona.
Lau ʻa e Siona 1:1–3, ʻo kumi ʻa e ngaahi fakahinohino ʻa e ʻEikí kia Sioná mo e tali ʻa Sioná.
Fakakaukau ke fakamatalaʻi ange ko Ninivé ko ha kolo lahi ia ʻo e kakai ʻAsīliá. Naʻe ʻiloa e ngaahi tuʻi mo e kau sōtia ʻAsīliá ʻi heʻenau anga-fītaʻá, hangē ko hono fakamamahiʻi mo fakapoongi e kakai ne nau ikunaʻí.
Te ke lava foki ʻo fakamatalaʻi ange ʻoku malava pē ko Tāsisí ko Sipeini ia he ʻaho ní, ʻo fakahaaʻi ai naʻe mavahe ʻa Siona mei ʻIsileli ʻo folau ki he tafaʻaki ʻe taha ʻo Ninivé. Mahalo te ke fie fakaʻaliʻali ha mape maʻá e kau akó pea ʻai ke nau kumi ʻa Ninive mo Tāsisi.
-
Ko e hā e meʻa ʻoku fakahaaʻi atu ʻe he tali ʻa Sioná fekauʻaki mo e ongo naʻá ne maʻu fekauʻaki mo e ngaahi fakahinohino ʻa e ʻEikí ke malanga ki he kakai ʻo Ninivé?
Ke tokoni ke ako ʻe he kau akó ʻa e talanoa ʻo Sioná, te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke nau fakakakato fakafoʻituitui, tauhoa, pe ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki ʻa e laʻipepa tufa “Ko e Talanoa ʻo Sioná.” Pe ko hoʻo ʻoange ki he kau akó ʻa e ngaahi potufolofola pē mei he laʻipepa tufá pea fakaafeʻi kinautolu ke nau tā ha fakatātā faingofua pea hiki ha fakamatala nounou ʻo e potufolofola takitaha.
Hili hono ʻoange ha taimi ki he kau akó ke fakakakato ʻa e ngāué, fakaafeʻi kinautolu ke fai ha ngaahi fehuʻi ʻoku nau maʻu pe vahevahe ha ngaahi fakakaukau ne nau maʻu mei hono ako ʻo e talanoa ko ʻení.
Kapau ʻe fiemaʻu, fakamatalaʻi ange ʻoku hā ʻi he Siona 4 neongo naʻe houngaʻia ʻa Siona ʻi he ʻaloʻofa mo e fakamolemole ʻa e ʻEikí kiate iá, ka naʻe ʻikai ke ne fiemālie ʻi hono fakahaaʻi ʻe he ʻEikí e ngaahi ʻulungaanga ko iá ki he kakai ʻo Ninivé. Naʻe akoʻi ʻe he ʻEikí ʻa Siona naʻe mahuʻinga lahi ʻa e kakai ʻo Ninivé kiate Ia, ʻo mahulu hake ia ʻi ha ʻakau.
Fakakaukau ke hiki ʻa e ngaahi moʻoni taʻekakato ko ʻení ʻi he palakipoé. Fakaafeʻi e kau akó ke fakakakato ʻa e ngaahi moʻoní ʻo fakaʻaongaʻi e meʻa ne nau toki ako mei he talanoa ʻo Sioná.
Ko e ʻEikí ʻoku …
Ke hoko ʻo hangē ko e ʻEikí, kuo pau ke tau …
Fakakaukau ke fakakakato ʻa e ongo fakamatala ʻi he palakipoé ʻaki e ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea ʻoku vahevahe ʻe he kau akó, hangē ko e:
ʻOku ʻaloʻofa, manavaʻofa mo faʻa fakamolemole ʻa e ʻEikí.
Ke hoko ʻo hangē ko e ʻEikí, kuo pau ke tau angaʻofa, manavaʻofa mo faʻa fakamolemole ʻo hangē ko Iá.
Te ke lava ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe ha ngaahi sīpinga pau mei he fakamatala ʻa Sioná ʻokú ne fakatātaaʻi e ngaahi moʻoni ko ʻení. Te nau lava foki ʻo vahevahe ʻa e ʻuhinga ʻoku nau ongoʻi ai ʻoku mahuʻinga ke nau ʻiloʻi ʻa e ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea ne nau filí.
-
Ko e hā e ʻuhinga ʻe lava ke faingataʻa ai kiate kitautolu ʻi he taimi ʻe niʻihi ke tau ʻofa pe manavaʻofa ki he niʻihi kehé?
-
ʻE uesia fēfē ʻe he ako fekauʻaki mo e ʻaloʻofa mo e ʻofa ʻa e ʻEikí ʻa e anga ʻo ʻetau vakai, fakakaukau, pe feohi mo e niʻihi kehé?
Hoko ʻo hangē ko e ʻEikí
Mahalo kuo ʻiloʻi ʻe he kau akó ha ngaahi moʻoni kehe mei he ngaahi moʻoni ʻoku hiki atu ʻi ʻolungá. Kapau ko ia, fakakaukau ki ha ngaahi founga ke fakaloloto ai e mahino ʻa e kau akó ki he ngaahi moʻoni naʻa nau ʻiló. ʻE lava ke tokoni ʻa e ngaahi ʻekitivitī ko ʻení ke mahino lelei ange ki he kau akó ʻa e ngaahi moʻoni ʻi ʻolungá mo ongoʻi ʻa e ʻofa ʻa e ʻEikí kiate kinautolu mo e niʻihi kehé.
Te ke lava ʻo vahevahe ʻa e kau akó ki ha ngaahi hoa pea tuku ke fakakakato fakafoʻituitui ʻe he tokotaha ako takitaha ha taha ʻo e ngaahi ʻekitivitií. Hili iá, ʻe lava ke nau feakoʻiʻaki ʻa e meʻa ne nau ʻiló. Pe ko hono fakakakato ʻe he ngaahi hoá ʻa e ʻekitivitī tatau pea fevahevaheʻaki ʻa e meʻa ʻoku nau akó.
Fili ha taha ʻo e ongo tūkunga ko ʻení:
Tūkunga A. Fakakaukauloto ʻoku ʻi ai haʻo kaungāmeʻa ʻokú ne ongoʻi ʻoku angakovi, taʻeʻofa, pe ʻikai faʻa fakamolemole ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi.
Tūkunga E. Fakakaukauloto ʻoku ʻi ai haʻo kaungāmeʻa ʻokú ne faingataʻaʻia ke angaʻofa, manavaʻofa, pe fakamolemoleʻi ha taha kehe.
Fai ʻa e ngaahi meʻa ko ʻení:
-
Kumi ha veesi mei he talanoa ʻo Sioná te ke vahevahe mo hoʻo kaungāmeʻá. (Te ke lava foki ʻo maʻu ha ngaahi potufolofola kehe ʻe ala tokoni.)
-
Fakakaukau ki ha aʻusia ʻe ala tokoni. Ki he tūkunga A: fakakaukau ki he taimi kuo fakahaaʻi ai ʻe he ʻEikí ha ʻofa pe ʻaloʻofa kiate koe pe ko ha taha ʻokú ke ʻilo. Ki he tūkunga E: fakakaukau ki he taimi naʻe tokoniʻi ai koe ʻe he ʻEikí pe ko ha taha ʻokú ke ʻilo ke fakahaaʻi ha ʻofa pe ʻaloʻofa ki he niʻihi kehé.
ʻOku kau ʻi he ngaahi sīpinga ʻe niʻihi ʻo e ngaahi potufolofola kehe ʻe lava ʻo tokoní ʻa e ngaahi potufolofolá ni: ki he tūkunga A: ʻĪsaia 1:18 pe ʻEta 12:27; ki he tūkunga E: Molonai 7:45–48 pe Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 64:9–11.
Hili iá, ʻe lava ke fakamatalaʻi ʻe ha kau ako ʻe loto-fiemālié ki he kalasí ʻa e veesi pe ngaahi veesi te nau vahevahe mo honau kaungāmeʻá pea mo e ʻuhingá. Te nau lava foki ʻo vahevahe ʻenau ngaahi aʻusiá. ʻE lava ke fakaafeʻi ʻe he ngaahi tali ʻa e kau akó ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoniʻi kinautolu ke nau ongoʻi e ʻofa ʻa e ʻEikí kiate kinautolu mo e niʻihi kehé.
Kapau ʻoku toe lahi e taimí, fakakaukau ke huluʻi ha foʻi vitiō ʻokú ne fakahaaʻi e ʻofa mo e ʻaloʻofa ʻa e ʻEikí, hangē ko e “Moving On from Past Mistakes” (3:43), ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke kumi e founga naʻe fakahaaʻi ai ʻe he ʻEikí ha ʻofa mo ha ʻaloʻofa kia Lesielí hili ʻene fai ha fehalaaki ʻi heʻene kei taʻu hongofulu tupú.
Ko e hā e meʻa naʻá ke akó?
Ke tokoni ke ʻilo mo ongoʻi ʻe he kau akó e ʻofa mo e ʻaloʻofa ʻa e ʻEikí kiate kinautolu mo e niʻihi kehé, fakakaukau ke fakaafeʻi kinautolu ke tā ha meʻa ʻi heʻenau tohinoa akó ʻe lava ʻo fakamanatu ange kiate kinautolu ʻa e talanoa ʻo Sioná, hangē ko ha tofuaʻa pe ko ha fuʻu ʻakau lahi. Hili iá, ʻe lava ke nau hiki ʻenau tali ki ha taha ʻo e ngaahi fehuʻi ʻi laló, ʻi loto, pe ʻi he tafaʻaki ʻo ʻenau fakatātaá.
Fakakaukau ke tali ha taha ʻo e ongo fehuʻi ko ʻení ʻi hoʻo tohinoa akó:
-
Ko e hā e meʻa naʻá ke ako he ʻahó ni ʻokú ne tokoniʻi koe ke ke ongoʻi ʻoku ʻaloʻofa, angaʻofa, mo faʻa fakamolemole ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi?
-
Ko e hā e meʻa naʻá ke aʻusia ʻi he ʻahó ni ʻokú ne tokoniʻi koe ke ke ongoʻi ʻEna ʻofa kiate kinautolu ʻokú ke fāifeinga ke ʻofa pe fakamolemoleʻí?