Seminelí
Saame 51: “Fakamaʻa Au mei Heʻeku Angahalá”


“Saame 51: ʻFakamaʻa Au mei Heʻeku Angahalá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Saame 51: ʻFakamaʻa Au mei Heʻeku Angahalá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Ngaahi Saame 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86: Lēsoni 104

Saame 51

“Fakamaʻa Au mei Heʻeku Angahalá”

A young man sits on his bed and prays to his Father in Heaven.

Naʻe tohi ʻe Tēvita ha saame ʻo fakahaaʻi ʻene holi ke fakamolemoleʻi e ngaahi angahala naʻá ne fakahokó. Naʻá ne fakahaaʻi ʻene holi ke fakatomala fakamātoató. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ko e taimi te nau fakatomala aí, ʻe lava ʻe he Fakamoʻuí ʻo fakamaʻa kinautolu.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukauloto kiate kinautolu ʻi he tūkunga ko ʻení: Fakakaukauloto ʻoku vahevahe ʻe haʻo kaungāmeʻa ʻokú ne ʻiloʻi ʻoku fiemaʻu ke ne fakatomala ka ʻokú ne fifili pe ʻe founga fēfē. Ko e hā e meʻa te ke fiemaʻu ke mahino kiate kinautolu fekauʻaki mo e fakatomalá pea mo e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ʻi hono ikunaʻi ʻo e angahalá?

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Fakatomalá

ʻOku ʻomi ʻe he ʻekitivitī ko ʻení ha faingamālie ki he kau akó ke nau fakakaukau ki he mahino ʻoku nau lolotonga maʻu ki he fakatomalá. Mahalo te ke fie fakaʻaliʻali e ngaahi fakahinohinó.

Fakakaukauloto naʻe fakakau ʻi he pulusinga ʻo e makasini Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú ʻa e fehuʻi ko ʻení mei ha toʻu tupu ʻoku ʻikai fakahā hono hingoá:

“Naʻá ku toki fakahoko kimuí ni ha ngaahi angahala mamafa ʻaupito ʻa ia ʻoku ou ongoʻi fakaʻiseʻisa ai. ʻOku ʻikai ke u fuʻu fakapapauʻi pe ʻe founga fēfē haʻaku fakatomala. Ko hono moʻoní, ʻoku ou fifili pe ʻoku ou taau koā mo e fakatomalá. ʻOku ʻi ai ha tokoni?”

Hiki ʻi hoʻo tohinoa akó, ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e meʻa ʻokú ke ʻilo fekauʻaki mo e fakatomalá, ʻa e meʻa ʻokú ke ongoʻi ʻe ʻaonga ke ʻilo mo mahino ki he tokotaha ko ʻení.

ʻI hono lau ʻe he kau akó ʻa e fehuʻí pea lekooti ʻenau ngaahi talí, mahalo te nau maʻu ha ngaahi fehuʻi kehe ʻe haʻu ki heʻenau fakakaukaú. Te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke nau hiki ha toe ngaahi fehuʻi te nau ala maʻu fekauʻaki mo e fakatomalá. Tokoni ke nau ʻiloʻi te nau maʻu ha ngaahi faingamālie lolotonga e lēsoní ke ako lahi ange ai fekauʻaki mo e fakatomalá. Fakamoʻoni ange ʻe lava ke ʻoange ʻe he Laumālié kiate kinautolu ʻa e tali ki heʻenau ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e fakatomalá ʻi heʻenau fekumi ʻi he faʻa lotu ki he ngaahi talí ʻo fakafou ʻi heʻenau fakatou ako ʻi loto pea ʻi tuʻa ʻi he kalasí.

Fakatomala fakamātoató

Fehuʻi ki he kau akó e meʻa ʻoku nau ʻilo fekauʻaki mo e Tuʻi ko Tēvitá. Te ke lava ʻo kole ange ke nau vahevahe ha niʻihi ʻo e ngaahi meʻa maʻongoʻonga naʻá ne faí kae pehē ki ha niʻihi ʻo e ngaahi angahala naʻá ne fakahokó. Vahevahe ha taha ʻo e puipuituʻa ko ʻení mo e kau akó ʻa ia ʻoku ʻikai ke nau lave ki ai ʻi heʻenau fakamatala fakanounoú.

Naʻe “halaia [ʻa Tēvita] ʻi ha ngaahi hia mamafa; ka … naʻá ne lava ʻe ia ʻo maʻu ha loto-fakatomala moʻoni, ko ia naʻá ne lava ai ʻo maʻu ha fakamolemole, tuku kehe pē ʻa hono fakapoongi ʻo ʻUliá” (Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, “Tēvita”, vakai foki, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 42:18). ʻI he Saame 51, naʻe lekooti ai ʻe Tēvita ha saame ki he ʻOtuá ʻa ia naʻá ne fakahaaʻi ai ʻene ongoʻi mamahi hili ʻene faiangahala mo Patisepá (vakai, 2 Samuela 11–12). ʻOku fakahaaʻi ʻe he loto-fakatōkilalo mo e holi moʻoni ʻa Tēvita ke foki ki he ʻaloʻofa mo e hōifua ʻa e ʻOtuá ʻa e tōʻonga moʻui ʻa ha taha ʻoku feinga ke fakatomala moʻoní.

ʻE lava ke ʻuluaki ako ʻe he kau akó ʻa e Saame 51 ʻiate kinautolu pē ʻo kumi e meʻa ʻoku nau ako fekauʻaki mo e fakatomalá; hili iá pea te ke lava ʻo ʻoange kiate kinautolu ha founga ke vahevahe ai ʻa e meʻa naʻa nau ʻilo mo akó. Ko ha ngaahi fakahinohino ʻeni te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ke muimui ki ai ʻa e kau akó. Te ke lava ʻo liliu ha taha pē ʻo e ngaahi fakahinohino ko ʻení ke feau lelei ange ʻa e ngaahi fiemaʻu mo e meʻa ʻoku malava ʻe hoʻo kau akó.

Ako ʻa e Saame 51:1–19 ʻiate koe pē ʻo kumi ʻa e meʻa te tau lava ʻo ako mei he saame ʻa Tēvitá fekauʻaki mo e (1) ʻOtuá, pe (2) fakatomalá. Fakaʻilongaʻi ʻa e meʻa ʻokú ke maʻú.

Feinga ke ʻiloʻi ha kupuʻi lea ʻe tolu naʻá ke fakaʻilongaʻi pea fakahoko ha taha ʻo e ngaahi meʻá ni:

  • Hiki ha fakamatala ʻo e moʻoní ʻoku akoʻi ʻe he kupuʻi leá fekauʻaki mo e ʻOtuá pe fakatomalá.

  • Kumi ha potufolofola fakafekauʻaki ʻokú ne fakapapauʻi pe fakaloloto hoʻo mahino ki he ʻuhinga ʻo e kupuʻi leá.

  • Kumi ha kupuʻi lea mei ha taki ʻo e Siasí ʻe lava ʻo tokoni ke mahino.

  • Hiki ha fehuʻi fekauʻaki mo e kupuʻi leá.

Ko e founga ʻe taha te ke lava ʻo tokoni ai ki he kau akó ke nau teuteu ke vahevahé ko hono hiki ʻa e 1–19 ʻi he palakipoé. Fakaafeʻi e kau akó ke hiki honau hingoá ʻi he tafaʻaki ʻo e fika ʻo e ngaahi veesi ʻoku ʻi ai ha kupuʻi lea te nau loto-fiemālie ke vahevahe ha potufolofola fakafekauʻaki, kupuʻi lea, pe fehuʻi fekauʻaki mo iá. ʻI heʻenau ʻosí pē, te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau vahevahe. ʻI he vahevahe ʻa e kau akó, mahalo te ke fie lisi ha ngaahi fakamatala ʻo e moʻoní ʻi he palakipoé.

ʻOku ʻoatu ʻi lalo ha ngaahi meʻa te ke fie vahevahe ko ha konga ʻo e fealēleaʻakí. ʻOku fokotuʻutuʻu e ngaahi potufolofolá mo e ngaahi fakamatalá ʻo fakatatau ki he ngaahi vēsí mo e ngaahi moʻoni ʻoku fakaʻilongaʻí. Feinga ke muimui ki ha faʻahinga ueʻi pē ʻa e Laumālié te ke lava ʻo maʻu fekauʻaki mo e meʻa ke vahevahé pe ko e meʻa ke kolé.

Saame 51:1–2, 7, 9: ʻOku maʻu ʻe he ʻOtuá ha mālohi ke fakamaʻa au mei heʻeku angahalá.

ʻĪsaia 1:18

Naʻe fakamoʻoni ʻa Palesiteni Sefilī R. Hōlani ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ʻo pehē:

Official Portrait of Elder Jeffrey R. Holland.  Photographed January 2018.

Neongo pe ko e hā e … lahi e ngaahi fehalaaki kuó ke faí … pe ko hoʻo pehē neongo ʻa ʻene mamaʻo hoʻo fonongá mei ʻapi mo e fāmilí mo e ʻOtuá, ka ʻoku ou fakamoʻoni atu, kuo teʻeki ai ke ke aʻu koe ki ha tuʻunga he ʻikai taʻe-lava ke aʻu atu ki ai e ʻofa ʻa e ʻOtuá. He ʻikai malava ke taʻe-aʻu atu kiate koe e maama [taʻe-fakangatangata] ia ʻo e Fakalelei ʻa Kalaisí. (“Ko e Kau Ngāue ʻi he Ngoue Vainé,” Liahona, Mē 2012, 33)

Saame 51:3–4: ʻOku fiemaʻu ki he fakatomalá ʻa hono fakahā ʻetau angahalá ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá.

Mōsaia 26:29–30

Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 58:42–43

ʻOku fakamatalaʻi ʻe he Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá ʻo pehē:

ʻOku fiemaʻu ʻi he fakatomalá ke vete ʻa e ngaahi angahalá ki he Tamai Hēvaní. …

Ko e taimi ʻoku fakahoko ai ʻe he kāingalotu ʻo e Siasí ha ngaahi angahala mamafa, ʻoku kau foki ʻi heʻenau fakatomalá ʻa e vetehia ki heʻenau pīsopé pe palesiteni fakasiteikí. Te ne toki lava leva ʻo fakaʻaongaʻi e ngaahi kī ʻo e ongoongolelei ʻo e fakatomalá maʻanautolu (vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 13:1; 84:26–27; 107:18, 20). ʻOku tokoni ʻeni ke fakamoʻui kinautolu mo nau foki ki he hala ʻo e ongoongoleleí ʻo fakafou ʻi he mālohi ʻo e Fakalelei ʻa e Fakamoʻuí.

… ʻOku fakahaaʻi ʻe he vetehia taʻe-fakakounaʻí ʻoku loto ‘a e tokotahá ke fakatomala. (Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoa: Ko e Ngāue ʻi he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, 32.4.1, Gospel Library)

Saame 51:10–12: ʻI heʻetau fakatomalá, ʻe lava ke tokoniʻi kitautolu ʻe he ʻOtuá ke tau liliu, ongoʻi fiefia, pea ʻiate kitautolu ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní.

Mōsaia 4:2–3

Naʻe akonaki ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ʻo pehē:

Official portrait of President Russell M. Nelson taken January 2018

Ko e taimi ʻoku tau fili ai ke fakatomalá, ʻoku tau fili ke liliu! ʻOku tau fakaʻatā ke liliu kitautolu ʻe he Fakamoʻuí ki hotau tuʻunga lelei tahá. ʻOku tau fili ke tupulaki fakalaumālie mo fiefia—ʻa e fiefia ʻo e huhuʻi ʻiate Iá. Ko e taimi ʻoku tau fili ai ke fakatomalá, ʻoku tau fili ai ke tatau ange mo Sīsū Kalaisi! (“Te Tau Lava ʻo Fai Lelei Ange pea Toe Lelei Ange”, Liahona, Mē 2019, 67)

Saame 51:16–17: Kuo pau ke u maʻu ha loto-mafesifesi mo e laumālie fakatomala ke fakatomala moʻoni ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá.

3 Nīfai 9:19–20

Naʻe fakamatala ʻa ʻEletā Niila L. ʻEnitaseni ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá, ʻo pehē:

Former Official portrait of Elder Neil L. Andersen of the Quorum of the Twelve Apostles, 2010, August.   Replaced September 2019.

Ke maʻu ha loto-mafesifesí ko hono maʻu ia ha loto-fakatōkilalo, fakatomala, mo angamalū, mo tali ʻi he loto-vēkeveke e finangalo ʻo e ʻOtuá. ʻOku tekaki ʻe he laumālie fakatomalá ʻa e meʻa ʻoku mahuʻingaʻia ai ha taha ki he toʻukupu ʻo e ʻOtuá, ʻo tui ʻe tokoni Hono finangaló, kae ʻikai ko hotau lotó, ke tau aʻusia ʻa e tuʻunga ʻoku totonu ke tau aʻusiá. (The Divine Gift of Forgiveness [2019], 153)

Fakamatalaʻi ʻa e fakatomalá

Ke tokoni ke fakahaaʻi ʻe he kau akó ʻenau mahino ki he fakatomala fakamātoató mo e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ʻi aí, fakaafeʻi kinautolu ke toe vakaiʻi e meʻa kuo nau ako ʻi he kalasí he ʻaho ní.

Toe vakai ki he meʻa naʻá ke tohi ʻi he kamataʻanga ʻo e kalasí fekauʻaki mo e fehuʻi ʻi he makasini Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú. ʻI hono fakaʻaongaʻi e meʻa kuó ke ako he ʻahó ni fekauʻaki mo e fakatomala fakamātoató, tānaki atu ha sētesi ʻe ua pe tolu ki hoʻo ʻuluaki talí.

Fakakaukau ke fakaafeʻi ha kau ako ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ha tali te nau fai ki he fehuʻí. Poupouʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau pōpoakí mo ha kaungāmeʻa pe mēmipa ʻo e fāmilí ʻoku nau ongoʻi ʻe tāpuekina kinautolu ke fanongo ki ai.

Fakakaukau ke fakaʻosi e kalasí ʻaki hano fakaafeʻi e kau akó ke tafoki ki he Fakamoʻuí ʻo fakafou ʻi he fakatomala mo e fakamoʻoni ki Hono mālohi ke ngaohi kitautolu ke tau maʻa ʻi heʻetau fakatomalá.