Seminelí
ʻĒseta, Konga 2: “Kapau Te u Mate Ai, Te u Mate Pē”


“ʻĒseta, Konga 2: ‘Kapau Te u Mate Ai, Te u Mate Pē,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“ʻĒseta, Konga 2: ‘Kapau Te u Mate Ai, Te u Mate Pē,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

ʻĒseta: Lēsoni 95

ʻĒseta, Konga 2

“Kapau Te u Mate Ai, Te u Mate Pē”

Screenshot from the video Esthers Courage

ʻI heʻetau hoko ko e kau muimui ʻo Sīsū Kalaisí, te tau maʻu kotoa ha ngaahi taimi ʻe fiemaʻu ai ke tau fakahaaʻi ha loto-toʻa, neongo ʻe kehekehe hotau ngaahi tūkungá. Naʻe fakahaaʻi ʻe ʻĒseta ha loto-toʻa ʻi heʻene falala ki he ʻEikí lolotonga ʻene fehangahangai mo e maté kae lava ke fakahaofi hono kakaí. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ki he kau akó ke nau ngāue ʻi he loto-toʻa ke fai e finangalo ʻo e ʻEikí.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau teuteu ke vahevahe ha sīpinga ʻo ha taimi naʻe fakahaaʻi ai ʻe ha taha ʻoku nau ʻiloʻi ha loto-toʻa ke fai e finangalo ʻo e ʻEikí

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko ha ui ki he loto-toʻá

Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hano vahevahe ha aʻusia ʻo ha taimi naʻe fakahaaʻi ai ʻe ha taha ha loto-toʻa, hangē ko e talanoa ko ʻení.

Naʻe vahevahe ʻe Palesiteni Tōmasi S. Monisoni ʻa e talanoa ko ʻení:

16:18
Official portrait of President Thomas S. Monson, 2008.

Naʻá ku ʻilo ha ngaahi ngāue loto-lahi, ngaahi tōʻonga taʻe-ilifia, mo ha ngaahi sīpinga ʻo e loto-toʻá lolotonga ʻeku ngāue he Tautahi ʻa e ʻIunaiteti Siteití ʻi he Tau Lahi ʻa Māmani Hono II. Ko e taha he ʻikai toe ngalo ʻiate aú ko e loto-toʻa fakalongolongo ʻa ha kauvaka kei taʻu 18—naʻe ʻikai ke tau siasi—[ka] naʻe ʻikai fuʻu fiefia ke lotu. ʻI he kau tangata ʻe toko 250 ʻi he konga kaú, ko ia tokotaha pē naʻe tūʻulutui ʻi hono veʻe mohengá he pō kotoa pē, ko e ngaahi taimi ʻe niʻihi naʻe fai ia ʻi he fakamatalili ʻa e kau houtamakí mo e kau taʻetuí. Naʻe punou hono ʻulú ʻo lotu ki he ʻOtuá. Naʻe ʻikai teitei tuka. Naʻe ʻikai teitei momou. Naʻe loto-toʻa. (“Ke ke Mālohi Peá ke Loto-toʻa,” Liahona, Mē 2014, 67)

  • Ko hai ʻokú ke fakakaukau ki ai ʻi he taimi ‘okú ke fanongo ai ki he foʻi lea loto-toʻá?

  • Ko e hā ha ngaahi tūkunga ʻe ala fiemaʻu ai ʻe he toʻu tupu ʻo e Siasí ke fakahaaʻi ʻenau loto-toʻá?

Fakalaulauloto ki ha tūkunga pau, hangē ko e akó, ʻi ʻapi, pe feohi mo ho ngaahi kaungāmeʻá, ʻa ia ʻokú ke ongoʻi ʻe fiemaʻu ai koe ʻe he Tamai Hēvaní ke ke fakahaaʻi ha loto-toʻa ʻoku lahi angé. Hiki e tūkunga ko ʻení ʻi hoʻo tohinoa akó.

ʻI hoʻo ako ki he toenga ʻo e talanoa ʻo ʻĒsetá, fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni atu ke ke ʻiloʻi ʻa e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai koe ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ke ke fehangahangai mo e tūkunga ko iá ʻi he loto-toʻa.

Loto-toʻa ʻa ʻĒsetá

Mormon Messages: Having Courage & Trusting the Lord: Stand Up for What You Believe In

Ke tokoni ke vahevahe ʻe he kau akó ʻa e meʻa ʻoku nau manatuʻi fekauʻaki mo e talanoa ʻo ʻĒsetá, fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo ʻĒseta mo e ngaahi hingoa ko ʻení. Kole ki he kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ʻoku nau manatuʻi fekauʻaki mo e tokotaha takitaha.

ʻĒseta

Motekiai

Tuʻi ʻAhasivelo

Hāmani

Pe ko haʻo huluʻi ha foʻi vitiō hangē ko e “Koeʻuhí Ko Ha Kuonga Peheni” mei he taimi 5:12 ki he 9:41. ʻOku maʻu ʻa e vitioó ni ʻi he ChurchofJesusChrist.org.

13:55

ʻE lava ke fakaʻaongaʻi ʻa e fakamatala fakanounou ko ʻení ke tānaki atu ha ngaahi fakaikiiki mahuʻinga ne ʻikai ke maʻu ʻe he kau akó.

Naʻe hoko ʻa ʻĒseta ko e kuini ki he Tuʻi ko ʻAhasivelo ʻo Peasiá. Naʻe fakafisi ʻa e tauhi ʻo ʻĒseta ko Motekiaí ke punou kia Hāmani, ko e faifekau pule ʻa e tuʻí. Naʻe ʻita ʻa Hāmani peá ne maʻu ha ngofua mei he tuʻí ke fakaʻauha ʻa e kau Siu pē ʻi he puleʻangá. Naʻe kole ʻe Motekiai kia ʻĒseta ke kole ha tokoni mei he tuʻí, ʻo talaange mahalo naʻe tuku ia ʻe he ʻOtuá ki he lakanga ko ʻení “koeʻuhí ko ha kuonga peheni” (ʻĒseta 4:14).

Kapau ʻoku fiemaʻu tokoni ʻa e kau akó ʻi hono tali e fehuʻi ko ʻení, te ke lava ʻo fakaafeʻi kinautolu ke lau ʻa e ʻĒseta 4:10–11.

  • Ko e hā e ʻuhinga ka fiemaʻu ai ha loto-toʻa lahi ke hū ki he tuʻí?

Lau ʻa e ʻĒseta 4:15–17, ʻo kumi e founga naʻe fakahaaʻi ai ʻe ʻĒseta ʻa e loto-toʻá ʻi heʻene teuteu ke hū ki he tuʻí.

Te ke lava foki ʻo huluʻi e toenga ʻo e foʻi vitiō “Koeʻuhi Ko Ha Kuonga Peheni” mei he taimi 11:10 ki he 13:44.

13:55

ʻI hoʻomou aleaʻi e ngaahi fehuʻi ko ʻení, mahalo ʻe tokoni ke manatuʻi ʻe lava ke tokoni hono fakapapauʻi e ngaahi fakamatala ʻa e kau akó ke nau loto-fiemālie ange ai ke kau mai ʻi he kahaʻú.

  • Ko e hā ha meʻa ʻoku makehe kiate koe fekauʻaki mo ʻĒseta?

  • Ko e hā ha ngaahi tefitoʻi moʻoni te tau lava ʻo ako mei he veesi 15–17 ʻa ia ʻe lava ʻo tokoni kiate kitautolu ʻi he taimi ʻoku tau fiemaʻu ai ha loto-toʻá?

    Fakamālō ki he kau akó ʻi he ngaahi tefitoʻi moʻoni mahuʻinga naʻa nau vahevahé. Kapau naʻe teʻeki ke ke lave ki ai, te ke lava ʻo tokoniʻi kinautolu ke nau ʻiloʻi ʻa e tefitoʻi moʻoni ko ʻení: ʻI heʻeku falala ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí, te Na ʻomi kiate au ha loto-toʻa.

  • Ko e hā ha fakamoʻoni ʻokú ke vakai ki ai naʻe falala ʻa ʻĒseta ki he ʻEikí? Naʻe tokoni fēfē nai ʻeni kiate iá?

Ngaahi tōʻonga loto-toʻa

ʻE lava ke tokoni e ngaahi potufolofola ko ʻení ke ʻilo ʻe he kau akó ʻa e founga naʻe hokohoko atu ai ke tāpuakiʻi ʻe he ʻEikí ʻa ʻĒseta ʻaki ʻa e loto-toʻá.

Fakakaukau ke vahevahe ʻa e kau akó ki ha ngaahi kulupu iiki pe ngaahi hoa. Vahe ki he kulupu pe hoa takitaha ha taha ʻo e ngaahi potufolofola ko ʻení. Pe ko hono takitaha ako ʻe he kau ako ʻi he kulupu tatau ha taha ʻo e ngaahi potufolofolá pea teuteu ke fevahevaheʻaki.

Ako ha taha ʻo e ngaahi potufolofola ko ʻení, ʻo kumi e founga naʻe fakahaaʻi ai ʻe ʻĒseta ʻa e loto-toʻá.

  1. ʻĒseta 5:1–4. Ko e hū ʻa ʻĒseta ki he ʻao ʻo e tuʻí.

  2. ʻĒseta 7:1–4. Naʻe kau fakataha ʻa ʻĒseta, ko e tuʻí, mo Hāmani ki ha houa kai makehe.

  3. ʻĒseta 8:3–6. Naʻe aleaʻi ʻe ʻĒseta mo e tuʻí ʻa ʻene tuʻutuʻuni ke tāmateʻi ʻa e kau Siú.

Hili iá, pea aleaʻi ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • ʻOku hoko fēfē e ngaahi ngāue ʻa ʻĒsetá ko hano fakahaaʻi ʻa e loto-toʻá?

  • ʻOkú ke pehē ko e hā e meʻa ʻoku fiemaʻu ke ʻilo ʻe ha taha fekauʻaki mo e ʻOtuá ka ne fai ʻa e fili naʻe fai ʻe ʻĒsetá?

    Fakaafeʻi ha kau ako ʻe loto-fiemālie ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau aleaʻi mo e kalasí.

    fakaʻilonga seminelí ʻI hono tokoniʻi e kau akó ke fokotuʻu ʻa Sīsū Kalaisi ko e uho ʻo ʻenau akó, ʻoku fakaafeʻi ai ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke fakamoʻoni kiate Ia. ʻE lava ke tokoni ʻeni ki he kau akó ke nau maʻu ha aʻusia fakaako ʻoku fakataautaha mo mālohi ange. Ko e founga ʻe taha ʻe lava ke tau fakahoko ai ʻení ko hono fakafehokotaki e talanoa ʻo ʻĒsetá ki he moʻui mo e sīpinga ʻo Sīsū Kalaisí.

    (Ki ha ako lahi ange ki hono tokoniʻi ʻo e kau akó ke fakafehokotaki ʻa e meʻa ʻoku nau akó ki he moʻui mo e sīpinga ʻa Sīsū Kalaisí, vakai, “Fakamamafaʻi ʻa e sīpinga ʻa Sīsū Kalaisí” ʻi he Fakatupulaki ʻa e Ngaahi Taukei ʻa e Faiakó [2022], 5.)

    Fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo Sīsū Kalaisi ʻi he palakipoé. Fakakaukau ke ʻeke ha fehuʻi ʻe taha pe fakatouʻosi pē ʻa e ongo fehuʻi ko ʻení.

  • ʻOku fakamanatu fēfē atu ʻe ʻĒseta kiate koe ʻa e Fakamoʻuí?

  • Ko e hā ha ngaahi sīpinga mei he moʻui ʻa e Fakamoʻuí naʻá Ne fakahaaʻi ai ʻa e loto-toʻá?

    Ke teuteuʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi aʻusiá, fakakaukau ke huluʻi ha foʻi vitiō hangē ko e “Having Courage and Trusting the Lord” (3:18), ‘oku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org.

    3:18
  • Ko e fē ha taimi naʻá ke fakafalala ai, pe ko ha taha ʻokú ke ʻilo, ki he ʻEikí pea naʻe tāpuekina ʻaki ha loto-toʻa?

Ko ʻeku ngāue fakataautaha ʻo e loto-toʻá

ʻE lava ke tokoni ʻa e ngaahi fokotuʻu ko ʻení ki he kau akó ke nau fakaʻaongaʻi ʻa e meʻa naʻa nau ako mei he talanoa kia ʻĒsetá.

Fakakaukau ki he tūkunga naʻá ke fakakaukau ki ai ʻi he kamataʻanga ʻo e lēsoní. Fekumi ki ha fakahinohino mei he Laumālié ʻi hoʻo fakalaulauloto ki he founga te ke lava ai ʻo fakahaaʻi ha loto-toʻa mo falala ki he ʻEikí ʻi he tūkunga ko iá.

Toe lau ʻa e ʻĒseta 4:16, ‘o fakamamafaʻi ʻa e fakamatala ko ʻení: “… pea ko ia te u hū ai ki he tuʻí, ʻa ia ʻoku ʻikai taau mo e fonó: pea kapau te u mate ai, te u mate pē.”

Ke tokoni ke fakamamafaʻi ʻe he kau akó ʻa e fakamatala ʻi he veesi 16, te nau lava ʻo fakaʻilongaʻi ia kapau ʻe fiemaʻu. Hili iá, fakakaukau ke fakaafeʻi kinautolu ke toe hiki ʻa e fakamatalá ʻi heʻenau tohinoa akó ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi fakakaukau ʻi laló.

Toe fakalea ʻa e fakamatala ko ʻení ke fakahaaʻi hoʻo tukupā ke fakahaaʻi ha loto-toʻa mo falala ki he ʻEikí ʻi ho tūkungá. Ke tokoni kiate koe ke fakahoko ʻení, fakakaukau ke fakakakato ʻa e ngaahi fakakaukau ko ʻení:

  • Ko ia, te u (ko e ngāue te ke fie fakahoko ke fakahaaʻi hoʻo loto-toʻá). Pea kapau (ko ha ikuʻanga ʻe malava ke hoko), te u (meʻa te ke fai ke falala ai ki he ʻEikí).

ʻE ala tokoni ke ʻoange ha sīpinga, hangē ko ʻení:

Fakakaukauloto ʻokú ke ongoʻi ʻoku finangalo ʻa e Tamai Hēvaní ke ke maʻu ʻa e loto-toʻa ke taʻofi hono fakaʻaongaʻi ʻo e ngaahi lea taʻefeʻunga mo fakatupu ‘itá mo hoʻo ngaahi kaungāmeʻá. Te ke lava ʻo toe fakalea ʻa e ʻĒseta 4:16 ke pehē: “Pea ko ia he ʻikai ke u toe fakaʻaongaʻi ha lea kovi, naʻa mo e taimi fakakatá. Pea kapau ʻe fakamataliliʻi pe manukiʻi au ʻe hoku ngaahi kaungāmeʻá, te u lotua leva ha mālohi ke kei feinga pē.”

Fakaafeʻi ha kau ako ‘oku nau loto-lelei ke nau vahevahe ‘a e meʻa ne nau tohí. Kapau ʻoku toe lahi e taimí, ʻe lava ke fevahevaheʻaki ʻe he kau akó ha faleʻi fekauʻaki mo e ngaahi tūkunga ʻoku nau vahevahé.

Fakamoʻoni ki he sīpinga ʻa e ʻEikí ʻo e loto-toʻá. Fakahaaʻi hoʻo tui ki he malava hoʻo kau akó ke fehangahangai mo honau ngaahi faingataʻaʻiá ʻi he loto-toʻa ʻi heʻenau falala ki he ʻEikí ke fai Hono finangaló.