“1 Ngaahi Tuʻi 17: ‘Naʻe ʻAlu Ia Mo Ne Fai ʻo Tatau mo e Lea ʻa ʻIlaisiaá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“1 Ngaahi Tuʻi 17: ‘Naʻe ʻAlu Ia Mo Ne Fai ʻo Tatau mo e Lea ʻa ʻIlaisiaá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
1 Ngaahi Tuʻi 12–13; 17–22: Lēsoni 81
1 Ngaahi Tuʻi 17
“Naʻe ʻAlu Ia Mo Ne Fai ʻo Tatau mo e Lea ʻa ʻIlaisiaá”
ʻOku faʻa ʻomi ʻe heʻetau Tamai Hēvani ʻofá mo Hono ʻAlo ko Sīsū Kalaisí, ha ngaahi faingamālie ke tau fakamālohia ai ʻetau tui kiate Kinauá lolotonga e ngaahi faingataʻa ʻo e moʻuí. Lolotonga ha laʻalaʻā, naʻe kole ʻe he palōfita ko ʻIlaisiaá ki ha uitou ʻi Salifati ke foaki kiate ia ʻa e fakaʻosi ʻo ʻene meʻakaí. ʻI he ngāue ʻa e uitoú ʻi he tuí, naʻe talaʻofa ange ʻe he ʻEikí kiate ia ha ngaahi tāpuaki maʻongoʻonga. Hangē ko e uitoú, te tau lava ʻo fakahaaʻi ʻetau tui ki he ʻOtuá ʻaki ʻetau muimui ki Heʻene kau palōfitá. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ki he kau akó ke nau ngāue ʻi he tui lahi ange ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻaki ʻenau muimui ki he ngaahi lea ʻa e kau palōfitá.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau feinga ke ʻiloʻi ha meʻa kuo fakaafeʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ke tau fai ʻo fakafou ʻi Heʻene palōfitá mo ha talaʻofa kuó Ne foaki mai ʻo kapau te tau fai ia. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke omi mateuteu ki he kalasí ke vahevahe.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Ngaahi fakaafe fakaepalōfita
Ke tokoni ke ʻilo ʻe he kau akó ʻa e founga ʻoku ʻomi ai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ha fakahinohino kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi Heʻena kau palōfitá, te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e ʻekitivitī ko ʻení. Fakakaukau ke fakakau ʻa e palōfita lolotongá mo ha fakaafe kuó ne toki fai kimuí ni mai. Pe ko hano tala atu ʻe he kau akó ha kau palōfita ʻe niʻihi (kau ai ʻa e palōfita lolotongá) pea lisi ha fakaafe ʻe taha pe lahi ange kuo ʻomi ʻe he ʻEikí kiate kitautolu ʻo fakafou ʻi he palōfita takitaha.
Fakatauhoa ʻa e kau palōfitá mo ha fakaafe naʻe fai ʻe he ʻEikí ki honau kakaí:
|
|
Ngaahi Talí: 1–F (vakai, ʻEta 2:16; 6:4, 12); 2–H (vakai, ʻEkesōtosi 14:21–22); 3–A (vakai, 1 Nīfai 2:1–2); 4–E (vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 136:1). Te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke fakalaulauloto pe naʻa nau mei muimui nai ki he fakahinohino fakaepalōfita ko ʻení kapau naʻa nau moʻui ʻi he kuonga ʻo e kau palōfita ko iá.
Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki heʻenau ngaahi tali ki he ngaahi fakaafe ʻa e palōfita moʻuí ʻaki hono fai e ngaahi meʻá ni.
ʻI he meʻafua 1–10, te ke fakafuofuaʻi fēfē koe ʻi he ngaahi fakamatala takitaha ko ʻení:
-
ʻOku ou tui ʻoku folofola ʻa e ʻEikí ʻo fakafou ʻi he kau palōfita.
-
ʻOku ou maheni mo e meʻa ʻoku akoʻi ʻe he ʻEikí ʻo fakafou mai ʻi Heʻene kau palōfita ʻo e ʻaho ní.
-
ʻOku ou muimui ki he ngaahi akonaki ʻa e ʻEikí ʻoku fakafou mai ʻi Heʻene kau palōfitá.
ʻI hoʻo ako ʻa e 1 Ngaahi Tuʻi 17, tokanga ki he ngaahi fakakaukau mei he Laumālie Māʻoniʻoní. Fakakaukau ki he founga ʻe lava ke liliu ai ʻe hoʻo ako he ʻaho ní hoʻo ngaahi ongo fekauʻaki mo e ngaahi fakamatala ko ʻení.
Ko ʻIlaisiā mo e uitou ʻo Salifatí
ʻE lava ke lau pe fakamatalaʻi fakanounou ʻa e ongo palakalafi ko ʻení.
Koeʻuhí ko e faiangahalá, naʻe vahevahe ai ʻa e puleʻanga ʻIsilelí ki ha puleʻanga ʻe ua: ko ʻIsileli mo Siuta (vakai, 1 Ngaahi Tuʻi 11–12). Lolotonga e pule ʻa e Tuʻi angakovi ko ʻĒhapí, naʻe fekauʻi mai ʻe he ʻEikí ʻEne palōfita ko ʻIlaisiaá ki he kakai ʻo ʻIsilelí.
ʻI hono fakaʻaongaʻi ʻe ʻIlaisiā ʻa e mālohi ʻo e ʻOtuá, naʻá ne taʻofi ai ʻa e ʻuhá mei he fonuá, ʻa ia naʻe tupu ai ha laʻalaʻā ʻi ha ngaahi taʻu lahi. Naʻe tokonaki ʻe he ʻEikí ʻa e ngaahi fiemaʻu ʻa ʻIlaisiaá, ʻo fakahinohinoʻi ia ke toitoi ʻi ha veʻe vai ʻa ia naʻe fafanga ai ia ʻe he fanga lēvení (vakai, 1 Ngaahi Tuʻi 17:1–6).
Ko e founga ʻe taha ʻe lava ke ongoʻi ai ʻe he kau akó ʻa e mālohi ʻo e meʻa ʻoku nau lau ʻi he folofolá ko ʻenau fakakaukauloto ʻoku nau ʻi ha ngaahi tūkunga tatau.
Fakaafeʻi e kau akó ke lau e ngaahi veesi ko ʻení pea tali ʻa e ngaahi fehuʻí ʻo fakafou ʻi he fakakaukau ʻa ʻIlaisiaá pe ko e uitoú. Fakapapauʻi ke fakamatalaʻi ange ko e founga ʻe taha ʻoku fakahoko mai ai ʻe he Fakamoʻuí ʻEne folofolá kiate kitautolú ʻoku fakafou mai ia ʻi Heʻene kau palōfitá pea naʻe haʻu mei he ʻEikí ʻa e ngaahi lea ʻa ʻIlaisiā ʻi he talanoa ko ʻení.
ʻE lava ke tautau toko ua ʻa e kau akó, pea lau ʻe he hoa takitaha ʻa e talanoá ʻi ha fakakaukau kehe. ʻE lava leva ke fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi fehuʻi ʻoku ʻomí ke ʻinitaviu honau hoá fekauʻaki mo e meʻa ne nau ako mei heʻenau fakakaukaú.
Pe, ʻe lava ke mou mamata ʻi he “ʻIlaisiā mo e Uitou ʻo Salifatí,” ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org, mei he taimi 4:09 ki he 10:06, pea muimui ki ai ʻi he ngaahi vēsí.
Lau ʻa e 1 Ngaahi Tuʻi 17:8–16.
-
Naʻe fakahaaʻi fēfē ʻe ʻIlaisiā pe ko e uitoú ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí?
-
Naʻe fakahoko fēfē ʻa e talaʻofa ʻa e ʻEikí?
-
ʻE lava fēfē ke hoko ʻa ʻIlaisiā mo e uitoú fakatouʻosi ko ha fakataipe ʻo Sīsū Kalaisi?
Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi talí. Ko e taha ʻo e ngaahi founga ʻe lava ke fakamanatu ai ʻe ʻIlaisiā ki he kau akó ʻa Sīsū Kalaisí ko hono fakaafeʻi ʻa e uitoú ke muimui ʻi he meʻa naʻá ne lea ʻaki ke fakamoʻui ai iá. Naʻá ne toe palōmesi ange foki ʻe fakalahi ʻa e meʻakaí (1 Ngaahi Tuʻi 17:14–16), ʻo hangē ko e talaʻofa ʻa e Fakamoʻuí ki he niʻihi kehé (vakai, Mātiu 14:15–21). Ko e taha ʻo e ngaahi founga ʻe lava ke fakamanatu ai ʻe he uitoú ki he kau akó ʻa Sīsū Kalaisí ko e founga naʻá ne loto-fiemālie ai ke feilaulauʻi ʻa e meʻa kotoa pē naʻá ne maʻú, ʻo hangē ko ia naʻe fai ʻe he Fakamoʻuí.
Fehuʻi ange pe ko e hā e ngaahi lēsoni naʻe ako ʻe he kau akó mei he talanoa ko ʻení. ʻE lava ke nau vahevahe ha ngaahi tefitoʻi moʻoni kehekehe. Kapau he ʻikai ke nau lave ki he moʻoni ko ʻení, fakapapauʻi ke tānaki atu ia: ʻOku ʻomi ʻe he ngāue ʻi he tui ki he ngaahi folofola ʻa e Fakamoʻuí ʻa ʻEne ngaahi tāpuaki kuo talaʻofa maí. ʻOku kau heni ʻa e ngaahi folofola ʻa e Fakamoʻuí ʻo fakafou ʻi Heʻene kau palōfitá.
-
Ko e hā ha meʻa ʻe lava ke faingataʻa ai ke ngāueʻi ʻa e ngaahi akonaki ʻa e Fakamoʻuí ʻi he tuí?
-
Ko e hā e meʻa ʻokú ke ʻilo fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke ngāue ʻi he tuí?
Ko e folofola ʻa e Fakamoʻuí ʻo fakafou ʻi Heʻene kau palōfitá
Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e feituʻu ʻe lava ke maʻu ai e folofola ʻa e ʻEikí ʻoku fakafou mai ʻi Heʻene kau palōfitá. Makehe mei he folofolá mo e konifelenisi lahí, ʻe lava ke vahevahe ʻe he kau akó ha ngaahi feituʻu hangē ko e ongo makasini Liahoná mo e Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú, Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú: Ko ha Fakahinohino ki Hono Fakahoko ha Ngaahi Filí, mo e mītia fakasōsialé.
Fakaafeʻi e kau akó ke fakaʻaongaʻi ha taha ʻo e ngaahi maʻuʻanga tokoni ko ʻení ke fakakakato ʻa e ʻekitivitī ko ʻení. Fakakaukau ke fakaʻaliʻali e ngaahi fakahinohinó pea ʻoange ki he kau akó ha taimi pau ke nau ako ai.
-
Tā ha kōlomu ʻe ua ʻi ho tohinoa akó. Tā ha foʻi mā ke ne fakafofongaʻi e foʻi mā ʻa e uitoú ʻi he kōlomu toʻohemá pea mo ha ipu lolo mo ha puha mahoaʻa (vakai, 1 Ngaahi Tuʻi 17:12, 16) ʻi he kōlomu toʻomataʻú.
-
Fakahingoa ʻa e kōlomu toʻohemá Ko e Meʻa ʻOku Kole Mai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Fakahingoa ʻa e kōlomu toʻomataʻú Ko ʻEna Ngaahi Tāpuaki Kuo Talaʻofa Maí.
-
ʻI he kōlomu toʻohemá, hiki ha lisi ʻo e ngaahi meʻa ʻoku kole mai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ke tau fai ʻo fakafou ʻi Heʻena kau palōfitá. Hiki ʻi he kōlomu toʻomataʻú ʻa e ngaahi tāpuaki kuo talaʻofa mai ʻi he talangofua ki Heʻena ngaahi folofolá.
Mahalo ʻe tokoni ke ʻoange ha sīpinga ki he kau akó. Te ke lava ʻo fakahū ʻa e “ko hono moʻui ʻaki e Lea ʻo e Potó” ʻi he kōlomu toʻohemá. Hili iá ʻe lava ke lau ʻe he kau akó ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 89:18–21 ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi tāpuaki ʻoku talaʻofa mai ʻe he ʻEikí. Pe ko hoʻo vahevahe ha sīpinga kimuí ni mei he ngaahi lea ʻa e palōfitá ʻi he konifelenisi lahí.
Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau tohi ʻi heʻenau ongo kōlomú ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki. Fakapapauʻi ʻoku maʻu ʻe he tokotaha ako takitaha ha faingamālie ke vahevahe ha meʻa ʻe taha pe lahi ange mei he kōlomu takitaha. Hili iá ʻe lava ke aleaʻi ʻe he ngaahi kulupú ʻa e fehuʻi ko ʻení.
-
Kuó ke mamata fēfē ki he ngaahi tāpuaki ʻo hono ngāue ʻaki e tui ki he folofola ʻa e ʻEikí ʻoku fakafou mai ʻi Heʻene kau palōfitá?
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha ngaahi sīpinga mei heʻenau moʻuí kuo nau mamata ai ki ha ngaahi tāpuaki mei he muimui ki he faleʻi fakaepalōfitá. ʻE lava ke kau ʻi he alēlea ko ʻení hano huluʻi ʻa e “That Night My Family Had Sufficient” (1:47) pe “Ngaahi Tamaí mo e Fohá” (5:42), ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org.
Palani ke muimui ki he kau palōfita ʻa e ʻOtuá
Poupouʻi e kau akó ke fekumi ki he tokoni ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi heʻenau fakahoko ʻa e ʻekitivitī ko ʻení.
-
Hiki pe siakaleʻi ʻi he kōlomu toʻohemá ha meʻa ʻoku kole atu ʻe he ʻEikí ke ke fai ʻo fakafou ʻi Heʻene kau palōfitá ʻokú ke ongoʻi ʻokú Ne finangalo ke ke tokanga taha ki ai.
-
Hiki pe siakaleʻi ʻi he kōlomu toʻomataʻú ʻa e founga kuo talaʻofa mai ai ʻe he ʻEikí ke tāpuakiʻi koe kapau te ke muimui ki Heʻene faleʻí.
-
Fakakaukauloto ki he meʻa naʻá ke tohí pe siakaleʻí, pea hiki hoʻo palani ke talangofua ki he meʻa kuo kole atu ʻe he ʻEikí ke ke fai ʻo fakafou ʻi Heʻene palōfitá.
Fakaafeʻi e kau akó ke kumi ha founga ke manatuʻi ai e meʻa ʻoku nau palani ke faí. Hangē ko ʻení, ʻe lava ke faitaaʻi ʻe he kau akó ʻenau talí pea fakaʻaongaʻi ia ko ha wallpaper ʻi heʻenau telefoní. ʻE maʻu ʻe he kau akó ha faingamālie ke muimuiʻi mo lipooti ʻenau palani ʻi he Lēsoni 96: “Siviʻi Hono 6 Hoʻo Akó.”
Fakakaukau ke fakaʻosi e kalasí ʻaki haʻo fakamoʻoni ʻe ofi ange ʻa e kau akó kia Sīsū Kalaisi ʻi heʻenau feinga ke muimui ki Heʻene palōfitá.