Seminelí
1 Samuela 15: Feinga ke Tauhi e Ngaahi Fekau Kotoa ʻa e ʻOtuá


“1 Samuela 15: Feinga ke Tauhi e Ngaahi Fekau Kotoa ʻa e ʻOtuá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“1 Samuela 15: Feinga ke Tauhi e Ngaahi Fekau Kotoa ʻa e ʻOtuá,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

1 Samuela 8–10; 13; 15–16: Lēsoni 72

1 Samuela 15

Feinga ke Tauhi e Ngaahi Fekau Kotoa ʻa e ʻOtuá

The Old Testament prophet Samuel talking to Saul. Samuel is declaring to Saul that he will become the king of Israel.

Neongo ʻoku ʻomi ʻe he ʻOtuá ha ngaahi fekau ke tataki mo ʻomi kiate kitautolu ʻa e fiefiá, ka ʻe lava pē ke ʻahiʻahiʻi kitautolu ke tau tali ʻEne ngaahi fekaú ʻo hangē ko ia naʻe fai ʻe Saulá. Naʻe ʻoange ʻe he ʻOtuá kia Saula mo ʻene kau taú ha ngaahi fakahinohino pau ʻo fakafou ʻi he palōfita ko Samuelá fekauʻaki mo ʻenau fepaki mo e kau ʻAmalekaí. Naʻe muimui ʻa Saula mo ʻene kau taú ki ha niʻihi ʻo e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá ka naʻa nau ongoʻi tonuhia ʻi he talangataʻa ki he niʻihi kehé. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ʻa e mahuʻinga ʻo e feinga ke talangofua ki he ngaahi fekau kotoa ʻa e ʻOtuá.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki ha ngaahi ʻuhinga ʻe ala maʻu ʻe he kakaí ki he ʻuhinga ʻo ʻenau talangataʻa ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá. ʻE lava ke lekooti ʻe he kau akó ʻenau lisí ʻi ha kiʻi tohi ʻi heʻenau telefoní pe hiki ia ʻi ha kiʻi laʻipepa. Fakaafeʻi e kalasí ke takitaha omi mo ʻenau lisí ki he kalasí.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ngaahi falekaí

Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hano fakafaikehekeheʻi e ngaahi tūkunga ʻi he taimi ʻoku taau ai ke fili e meʻa ʻoku tau saiʻia aí mo ha ngaahi tūkunga he ʻikai ke tau lava ʻo fili ʻa e meʻa ʻoku tau saiʻia aí. Te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ha meʻakai kehekehe pe fakatātā ʻo ha meʻakai kehekehe. Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukauloto ʻoku ʻatā ʻa e meʻakai kotoa ko ʻení ke nau maʻu meʻatokoni mei ai.

  • Ko e fē meʻakai te ke fili ke kaí? Ko e fē te ke fili ke ʻoua te ke kaí? Ko e hā hono ʻuhingá?

Lau ʻa e fakamatala ko ʻeni meia Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni, ʻo kumi e founga ʻoku totonu ke kehe ai ʻetau founga talangofua ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá mei he founga ʻoku tau fili ʻaki ʻetau meʻakaí:

14:32
Official portrait of President Russell M. Nelson taken January 2018

[Maʻu ha] tui ke tauhi kotoa e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá, ʻi he ʻilo pau ʻoku ʻomi kinautolú ke faitāpuekina ʻEne fānaú mo nau fiefia ai. [Te ke] fetaulaki mo ha kakai ʻoku nau filifili pē ʻa e fekau ke nau tauhí pea nau liʻaki leva e toenga ʻoku nau fili ke maumauʻí. ʻOku ou ui ʻeni ko e talangofua filifilí. He ʻikai ola lelei e faʻahinga filifili ia ko ʻení. ʻE iku ia ki he mamahí. ʻOku tau tauhi e ngaahi fekau kotoa ʻa e ʻOtuá ʻi heʻetau teuteu atu ke feʻiloaki mo Iá. ʻOku fiemaʻu e tuí ka te talangofua ki ai pea ʻe fakamālohia e tui ko iá ʻi hono tauhi ʻa ʻEne ngaahi fekaú. (“Fehangahangai mo e Kahaʻú ʻi he Tui,” Liahona, Mē 2011, 34)

Fakaafeʻi e kau akó ke fakamatalaʻi fakanounou e meʻa naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Nalesoni fekauʻaki mo hono tauhi kotoa e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá ki ha fakamatala ʻo e moʻoní. ʻI hono fakaʻaongaʻi e ngaahi lea ʻa e kau akó, tokoni ke nau ʻiloʻi ha foʻi moʻoni hangē ko ʻení: ʻoku iku ʻa e feinga ke tauhi kotoa e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá ki he fiefiá pe ʻoku iku ki he mamahí ʻa e filifili pe ko e ngaahi fekau fē ʻa e ʻOtuá ke tauhí.

  • Ko e hā ka fili ai ha taha ke ʻoua te ne tauhi ha ngaahi fekau pau mei he ʻOtuá?

Fakakaukau ki he founga pē ʻaʻau ke talangofua ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá ʻaki haʻo fakalaulauloto fakalongolongo ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā hoʻo tali ʻi he taimi ʻokú ke fanongo ai ki ha fekau pe tuʻunga moʻui mahalo he ʻikai te ke fakapapauʻi ʻokú ke fie tauhi?

  • ʻOku mahuʻinga fēfē kiate koe hoʻo feinga ke talangofua ki he ngaahi fekau kotoa ʻa e ʻOtuá?

ʻI hoʻo ako ʻi he ʻaho ní, fekumi ki he tokoni ʻa e Laumālié ke mahino ʻa e mahuʻinga ʻo e feinga ke talangofua ki he ngaahi fekau kotoa ʻa e ʻOtuá.

Ngaahi fili ʻa e Tuʻi ko Saulá

Fakakaukau ke fakamatalaʻi fakanounou pe lau ʻa e palakalafi ko ʻení ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e ngaahi meʻa naʻe hoko ʻo aʻu ki he 1 Samuela 15.

Hili hono fakahā ʻe he ʻEikí kia Samuela ke tuku ke maʻu ʻe he kakai ʻIsilelí ha tuʻí, naʻe fakahinohino ʻe he ʻEikí ʻa Samuela ke ne pani ha talavou ko Saula ke hoko ko e tuʻi (vakai, 1 Samuela 8–10). ʻI he taimi naʻe fakamanamanaʻi ai ʻa Saula ʻe ha ʻohofi mei he kau Filisitiá, naʻá ne talangataʻa ki he ʻEikí ʻaki ʻene fai ha feilaulau naʻe ʻikai fakamafaiʻi ia ke ne fakahoko (vakai, 1 Samuela 13:8–9). Naʻe akoʻi leva ʻe Samuela kia Saula ʻa e ngaahi nunuʻa ʻo ʻene talangataʻá (vakai, 1 Samuela 13:10–14). ʻI he vahe 15, ʻoku tau vakai ai ki ha sīpinga tatau ʻi he taimi ʻoku ʻikai muimui pau ai ʻa Saula ki he ngaahi fakahinohino ʻa e ʻEikí.

Lau ʻa e 1 Samuela 15:1–3, 7–9, ʻa ia naʻe foaki ai ʻe he ʻEikí kia Saula mo ʻene kau taú ha ngaahi fekau pau. ʻI hoʻo laú, kumi pe ko e fē ʻi he ngaahi fekau ʻa e ʻEikí naʻe fili ʻa Saula mo ʻene kau taú ke talangofua ki aí mo e ngaahi fekau ne nau fili ke ʻoua te nau talangofua ki aí.

Mahalo te ke fie fakamanatu ange ki he kau akó ʻoku ʻikai ke tau ʻiloʻi kotoa e ngaahi ʻuhinga naʻe fekau ai ʻe he ʻOtuá kia Saula mo ʻene kau taú ke fakaʻauha e kau ʻAmalekaí mo ʻenau fanga monumanú. Ka ʻoku tau ʻiloʻi ʻoku haohaoa ʻa e ʻOtuá mo ʻofa ʻi Heʻene fānaú kotoa, pea te tau kei lava pē ʻo ako ha ngaahi lēsoni mahuʻinga mei he tali ʻa Saula ki he fekau ʻa e ʻOtuá.

  • Naʻe mei tokoniʻi fēfē nai ʻe he moʻoni naʻe akoʻi ʻe Palesiteni Nalesoní ʻa Saula mo ʻene kau taú?

Ngaahi ʻulungāngá mo e ngaahi kumi ʻuhingá

ʻE lava ke tokoni ʻa e ʻekitivitī ako ko ʻení ke fakatokangaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi tōʻonga fakakaukau mo e ngaahi kumi ʻuhinga ʻe lava ke iku ai ki he talangataʻa ki he ʻOtuá. ʻE lava ke fakahoko ʻe he kau akó ʻa e ʻekitivitií ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki pe fakafoʻituitui.

Hili e tau mo e kau ʻAmalekaí, naʻe lea ʻa Samuela kia Saula fekauʻaki mo ʻene talangataʻa mo ʻene kau taú.

Lau ʻa e 1 Samuela 15:13–24, ʻo kumi e ngaahi tōʻonga fakakaukau mo e ngaahi kumi ʻuhinga naʻá ne tākiekina e fili ʻa Saula ke talangataʻa ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá.

ʻE lava ke hiki ʻe he kau akó ʻa e meʻa ʻoku nau ʻiló ʻi he palakipoé. Te nau lava ʻo fakamahinoʻi, ko Saulá:

  • Naʻá ne loi fekauʻaki mo ʻene talangofuá (veesi 13, 20).

  • Naʻá ne feinga ke fakatonuhiaʻi ʻene talangataʻá (veesi 15, 21).

  • Naʻá ne tukuakiʻi e niʻihi kehé ki heʻene ngaahi ngāué (veesi 15, 21).

  • Naʻá ne iku ʻo hīkisia (veesi 17).

  • Naʻe ʻikai ke ne fakamuʻomuʻa e meʻa naʻe mahuʻinga tahá (veesi 22).

  • Naʻá ne hohaʻa lahi ange ki he fakakaukau ʻa e niʻihi kehé ʻi he talangofua ki he ʻOtuá (veesi 24).

Te ke lava ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke fakafehoanaki ʻa e ngaahi tōʻonga fakakaukau mo e kumi ʻuhinga ʻa Saulá mo e ngaahi tōʻonga fakakaukau mo e ngaahi ngāue ʻa e Fakamoʻuí ʻi he Mātiu 26:36–39. Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau ako fekauʻaki mo e talangofuá mei he sīpinga ʻa e Fakamoʻuí.

Fakakaukau leva ke vahevahe ʻa e kau akó ki ha ngaahi kulupu. Kole ange ke nau faʻu ʻa e lisi ko ʻení.

Hiki ha lisi ʻo ha niʻihi ʻo e ngaahi fekau ʻe niʻihi ʻe ala fili e kakai ʻo e ʻaho ní ke taʻe fakatokangaʻi pe tukunoaʻi.

Kole ki he kulupu takitaha ke fili ha taha ʻo e ngaahi fekau ʻi heʻenau lisí. ʻAi ke nau faʻu ha tūkunga ʻa ia ʻe ala ʻahiʻahiʻi ai ha taha taʻu hongofulu tupu ke talangataʻa ki he fekaú ʻaki hano ohi mai ha niʻihi ʻo e ngaahi tōʻonga fakakaukau pe ngaahi kumi ʻuhinga naʻe maʻu ʻe he kau akó mei he 1 Samuela 15. Pe ko hoʻomou sio ʻi he “Honesty: You Better Believe It!” (4:46), mei he ChurchofJesusChrist.org. Taʻofi e vitioó ʻi he taimi 1:27 pea fakaafeʻi e kau akó ke nau fakaʻaongaʻi e tuʻunga naʻe ʻi ai e finemui ʻi he tūkungá. (Te ke lava ʻo huluʻi e fakaʻosinga ʻo e foʻi vitioó hili hono tali ʻe he kau akó e ngaahi fehuʻi ʻi laló.)

4:47

ʻI hono fakaʻaongaʻi ʻenau ngaahi tūkungá, fakaafeʻi e kau akó ke aleaʻi e ngaahi fehuʻi ʻi laló mo ʻenau kulupú.

  • ʻE ʻahiʻahiʻi fēfē nai ha taha ʻi he tūkunga ko ʻení ke ne fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tōʻonga fakakaukau pe ʻuhinga naʻe fakaʻaongaʻi ʻe Saulá?

  • ʻE iku fēfē ʻa e ngaahi fili ke talangofua pe talangataʻa ki he fekau ko ʻení ki he fiefiá pe mamahí?

  • Ko e hā ha ngaahi akonaki fekauʻaki mo e ongoongoleleí ʻe lava ʻo tokoni ke tau fili ke talangofua ki he ʻOtuá kapau naʻa tau ʻi he tūkunga ko ʻení?

ʻofa ʻa e ʻOtuá

Naʻe tokoni mai ʻa ʻEletā D. Toti Kulisitofasoni ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ke mahino kiate kitautolu ʻa e ʻuhinga ʻoku ʻomi ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ha ngaahi fono ʻokú Na ʻamanaki mai ke tau talangofua ki ai:

13:11
Portrait of Elder D. Todd Christofferson.  Photographed in March 2020.

ʻOku foaki tauʻatāina ʻa e ʻofa ʻa e Tamaí mo e ʻAló ka ʻoku kau ai ʻa e ʻamanaki leleí mo e fakatuʻamelié. … Naʻe pehe, ʻe Palesiteni Nalesoni, “ʻOku poupoua kakato e ngaahi fono ʻa e ʻOtuá ʻe Heʻene ʻofa taʻe-fakangatangata kiate kitautolú pea mo ʻEne fakaʻamu ke tau aʻusia ʻa e meʻa kotoa pē te tau lava ʻo aʻusiá.”

Tuʻunga ʻi Heʻena ʻofa ʻiate koé, ʻoku ʻikai ai ke Na finangalo ke tuku koe ʻi he “tuʻunga ʻokú ke ʻi aí.” Tuʻunga ʻi Heʻena ʻofa ʻiate koé, ʻokú Na finangalo ke ke [maʻu ʻa e fiefiá mo lavameʻa]. Tuʻunga ʻi Heʻena ʻofa ʻiate koé, ʻokú Na finangalo ke ke fakatomala he ko e hala ia ki he fiefiá. Ka ko e fili pē ia ʻaʻau—ʻokú Na fakaʻapaʻapaʻi hoʻo tauʻatāina ke filí. Kuo pau ke ke fili ke ʻofa ʻiate Kinaua, ke ngāue Maʻanaua, ke tauhi ʻEna ngaahi fekaú. Pea ʻe lava leva ke Na faitāpuekina lahi ange koe mo ʻofa foki ʻiate koe. (“Ko e ʻOfa ʻa e ʻOtuá,” Liahona, Nōvema 2021, 18)

  • Ko e hā ha meʻa te ke vahevahe mei he fakamatala ko ʻení mo ha taha ʻokú ne ongoʻi hangē ʻoku ʻikai fuʻu mahuʻinga ʻa e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá?

  • Kuo tokoniʻi fēfē koe ʻe hono tauhi ha fekau pau ʻa e ʻOtuá ke ke “maʻu ʻa e fiefiá mo lavameʻa”?

Fili ke talangofua ki he ngaahi fekau kotoa ʻa e ʻOtuá

Mahalo te ke fie talaange ki he kau akó naʻe iku e ngaahi fili ʻa Saula ke fakafisingaʻi e faleʻi ʻa e ʻOtuá ki hono fakahinohinoʻi ʻe he ʻOtuá ʻa Samuela ke kumi ha tuʻi ʻe taha ke fetongi ʻa Saulá (vakai, 1 Samuela 13:14; 15:28).

Ke tokoni ke fakahaaʻi ʻe he kau akó ʻenau mahino ki he mahuʻinga ʻo e talangofua ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá, fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino ko ʻení.

Fili ha taha ʻo e ngaahi ʻekitivitī ko ʻení ke fakakakato ʻi hoʻo tohinoa akó:

  1. Fakakaukauloto ʻoku ʻi ai haʻo ngaahi kaungāmeʻa Siasi pea ʻoku nau fakatonuhiaʻi hono maumauʻi ha ngaahi fekau pau. Kuo nau fakaʻaiʻai koe ke ke fai e meʻa tatau. Hiki ʻa e meʻa ʻokú ke fie manatuʻi mei he lēsoni ko ʻení ke tokoniʻi koe ke ke muimui ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá.

  2. Fakafonu ʻa e ngaahi konga ʻoku ʻataá: ʻOku ou fie talangofua ki he ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá koeʻuhí . Ko ha meʻa ʻoku ou fie manatuʻi mei he meʻa naʻá ku ongoʻi pe ako ʻi he ʻaho ní ko e .

Fakakaukau ke vahevahe hoʻo fakamoʻoni ki he ngaahi tāpuaki ʻoku maʻu mei he feinga ke talangofua ki he ngaahi fekau kotoa ʻa e ʻOtuá.