“1 Samuela 1: ‘Kuo Tuku Mai ʻe [he ʻEikí] ʻa ʻEku Kole ʻA Ia Ne U Fai Kiate Iá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“1 Samuela 1: ‘Kuo Tuku Mai ʻe [he ʻEikí] ʻa ʻEku Kole ʻA Ia Ne U Fai Kiate Iá,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
Lute; 1 Samuela 1–7: Lēsoni 69
1 Samuela 1
“Kuo Tuku Mai ʻe [he ʻEikí] ʻa ʻEku Kole ʻA Ia Ne U Fai Kiate Iá”
Kuó ke fakatokangaʻi nai ʻokú ke tautapa ki he Tamai Hēvaní ki ha tāpuaki ʻoku ngali fiemaʻu ki ai hoʻo kātakí mo hoʻo tuí? Naʻe fakaʻamu ʻa ʻAna, ko ha fefine ʻIsileli angatonu, ke ʻi ai haʻane fānau. Neongo naʻe ʻikai fakahoko ʻene ngaahi holi fakaʻeiʻeikí “ʻi he taʻu kotoa pē” (1 Samuela 1:7), ka naʻe kei ngāue pē ʻa ʻAna ʻi he tui mo kole ki he Tamai Hēvaní ke maʻu ʻa e tāpuaki ko ʻení. Naʻe tali e ngaahi lotu fakatōkilalo ʻa ʻAná ʻi heʻene maʻu ʻa e nongá, fiefiá, mo ha kiʻi tamasiʻi naʻá ne fakahingoa ko Samuela. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ʻe fanongo ʻa e Tamai Hēvaní ki heʻenau ngaahi lotu fakatōkilaló mo tāpuakiʻi kinautolu.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki ha aʻusia ʻi ha taimi ne nau maʻu ai pe ko ha taha ʻoku nau ʻilo ha tali ki he lotú. ʻE lava ke teuteu ʻa e kau akó ke vahevahe ʻa e aʻusia ko iá ko ha konga ʻo e ʻekitivitī akó.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
ʻI he taimi ʻoku ongoʻi taʻetali ai e ngaahi lotú
ʻE lava ke fakaafeʻi ʻe he mūsika ʻapasiá ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ki ho loki akó pea teuteuʻi e loto mo e ʻatamai ʻo e kau akó ki he aʻusia fakaakó. Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hano fakaafeʻi e kau akó ke fili ha himi manakoa ʻokú ne akoʻi e mālohi ʻo e lotu ki he Tamai Hēvaní. Kimuʻa ʻi he fua lotú, ʻe lava ke hivaʻi pe fanongo ʻa e kalasí ki he veesi ʻuluaki ʻo ha foʻi hiva hangē ko e “Lotu ʻa Ha Kiʻi Tamasiʻi,” (Tohi Hiva ʻa e Fānaú, 6) pe “Fai Haʻo Lotu,” (Ngaahi Himí, fika 70). ʻE lava foki ke mamataʻi ʻe he kau akó ha foʻi vitiō ʻoku feʻungá hangē ko e “Are You Really There?” (3:46) pe “Abide with Me,” (3:08) ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org.
ʻI ho kamata e lēsoní, fakaʻaliʻali e tūkunga ko ʻení pe ha meʻa meimei tatau ʻoku feʻunga mo e ngaahi fiemaʻu hoʻo kalasí. Fakakaukau ke hiki kinautolu ʻi he palakipoé.
Hili ha lēsoni semineli fekauʻaki mo e lotú, ʻoku haʻu haʻo kaungāmeʻa ʻo pehē atu, “ʻOku ou fai ʻeku lotú, ka ʻoku ʻikai ke u fakapapauʻi pe ʻoku tali kinautolu.” ʻI hoʻomo talanoá, ʻokú ne ʻeke atu ha fehuʻi ʻe tolu.
-
Te u lava fēfē ʻo tala pe ʻoku fanongo mo tali mai ʻe he Tamai Hēvaní ʻeku ngaahi lotú?
-
Ko e hā ha niʻihi ʻo e ngaahi founga ʻoku tali ai ʻe he Tamai Hēvaní e ngaahi lotú?
-
Ko e hā ha meʻa te u lava ʻo fai ke toe mahuʻingamālie ange ai ʻa ʻeku ngaahi lotu ki he Tamai Hēvaní?
Ko e ʻekitivitī ko ʻení ko ha sivi fakaekita ia. ʻOku fakaʻatā ʻe he ngaahi faingamālie ko ʻení ʻa e kau akó ke vakaiʻi ʻenau mahino lolotonga ki he ngaahi moʻoni te nau ako ʻi he kalasí. ʻE lava foki ke tokoni ia ke ʻilo ʻe he kau akó ʻa e meʻa te nau ala fiemaʻu pe fie akó.
ʻI ha meʻafua ʻo e 1 (maʻulalo) ki he 5 (māʻolunga), fakafuofuaʻi ʻa e tuʻunga falala ʻoku ke ongoʻi te ke lava ai ʻo tali ʻa e fehuʻi takitaha mei he tūkungá.
Fili ha fehuʻi ʻe taha ʻokú ke fie ako lahi ange ki ai ʻi he ʻahó ni. Hiki ʻa e fehuʻi ko iá ʻi hoʻo tohinoa akó. ʻI hoʻo akó, fekumi ki he fakahinohino ʻa e Laumālié ke tokoni ki hono tali e fehuʻi naʻá ke filí.
ʻOku fakaʻānaua ʻa ʻAna ki haʻane tama
ʻI he fonua ko ʻIfalemí, naʻe nofo ha tangata ʻIsileli angatonu ko ʻElikena mo hono ongo uaifí ko Penina mo ʻAna (naʻe ʻikai ko ha meʻa foʻou ʻa e mali tokolahí ʻi he taimi ko ʻení pea naʻe tali ia ʻe he ʻEikí).
Lau ʻa e 1 Samuela 1:1–8 ʻo kumi e ngaahi faingataʻa naʻe fehangahangai mo ʻAná. (Mahalo ko e “filí” ʻi he veesi 6 ko Penina.)
-
Ko e hā e meʻa naʻá ke maʻú?
-
Kapau naʻá ke fefaʻuhi mo ha ngaahi faingataʻa fakataautaha hangē ko ʻAná, ko e hā e meʻa te ke fakakaukau ki ai pe ongoʻí?
Neongo ʻoku kehekehe ʻaupito honau ngaahi tūkungá, ka te ke lava ʻo fehuʻi ange pe ʻe founga fēfē haʻanau felāveʻi mo ʻAna.
ʻI he ako ʻe he kau akó ʻa e potufolofola hokó, mahalo te nau fakatokangaʻi ʻi he kamataʻangá, naʻe maʻuhala ʻe ʻĪlai, ko e taulaʻeiki lahí, ʻa e lotu fakatōkilalo ʻa ʻAná. Tokoniʻi e kau akó ke nau tokanga taha kia ʻAna, founga ʻo ʻene tali kia ʻĪlaí, pea mo e tāpuaki ʻokú ne maʻu mei he ʻEikí (vakai, veesi 20). Kapau ʻe ʻaonga, fakamahinoʻi ange ʻi heʻena talanoa faitotonú, naʻe vave hono fakatonutonu ʻe ʻĪlai ʻene fehalaākí.
ʻE lava ke mamataʻi ʻe he kau akó ʻa e foʻi vitiō “Hannahʻs Faith” (3:08) ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org pea muimui ki ai ʻi heʻenau folofolá. Te ke lava ʻo kiʻi taʻofi ʻi he taimi 1:03 pea fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo e veesi 9–13 pea toe kiʻi mālōlō ʻi he taimi 1:30 ke fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo e veesi 14–20.
Lau ʻa e 1 Samuela 1:9–20 mo e 2:1–2 ʻo kumi e meʻa naʻe fai ʻe ʻAna ko e tali ki heʻene ngaahi faingataʻaʻiá.
-
Ko e hā e meʻa naʻá ke ʻiló?
-
Ko e hā ha meʻa te tau lava ʻo ako fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo e lotú mei he talanoa ko ʻení?
ʻE lava ke vahevahe ʻe he kau akó ha ngaahi fakakaukau kehekehe. Fakamālō ange pea fehuʻi ange pe ko e hā e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ke ʻiloʻi e meʻa ne nau ʻiló. Kapau he ʻikai talaatu ʻe he kau akó ʻa e moʻoni ko ʻení, hiki ia ʻi he palakipoé pea fehuʻi ange pe ʻoku hoko fēfē ʻa e talanoa ʻo ʻAná ko ha fakamoʻoni ki ai: ʻI heʻetau tautapa ki he Tamai Hēvaní ʻi he lotu fakatōkilaló, ʻokú Ne fanongo mo tāpuakiʻi kitautolu.
-
Ko e hā ha niʻihi ʻo e ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea ʻi he 1 Samuela 1:9–20 ʻokú ne fakahaaʻi naʻe loto-fakatōkilalo mo mahuʻingamālie ʻa e ngaahi lotu ʻa ʻAná?
-
Fakatatau ki he veesi 17–18, ko e hā e fakafiemālie naʻe foaki ʻe he ʻEikí kia ʻAna lolotonga ʻene tatali ke tāpuekina ʻaki ia ha kiʻi tamasiʻí?
ʻE ala tokoni ke fakamahinoʻi ange mahalo ʻe fiemaʻu ke tau hangē ko ʻAná, ke falala ki he ʻEikí mo tatali ʻi he faʻa kātaki ki Heʻene ngaahi tāpuakí. Mahalo he ʻikai ke Ne tali mai maʻu pē ʻi he founga te tau ʻamanaki ki aí, ka te tau lava ʻo falala ʻokú Ne tali e ngaahi lotú ʻo fakatatau ki Hono finangaló mo e meʻa ʻoku lelei taha maʻatautolú.
Te ke lava ʻo vahevahe ha sīpinga ʻo ha lotu ʻi he loto-fakatōkilalo mo mahuʻingamālie naʻe ʻikai tali ʻi he founga naʻe ʻamanaki ki aí, hangē ko e “How I #HearHim: Elder D. Todd Christofferson” (2:25) mei he ChurchofJesusChrist.org pe “One–on–One (Ministering with Love)” (taimi 7:24 ki he 9:00). Pe ko hoʻo vahevahe ha sīpinga mei hoʻo moʻuí.
ʻOku fanongo mai ʻa e Tamai Hēvaní ki heʻetau ngaahi lotú mo tāpuakiʻi kitautolu
Te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e ʻekitivitī ko ʻení ke fakaloloto ʻa e mahino ʻa e kau akó ki he moʻoni naʻa nau ʻiloʻi ʻi ʻolungá pea tali ʻa e ngaahi fehuʻi ʻe tolu mei he kamataʻanga ʻo e lēsoní. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko hono ʻomi pe fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino ʻi laló ki he fehuʻi takitaha (A, E, mo e F). Te ke lava ʻo tuku ke fili e kau akó pe te nau ako fakafoʻituitui pe ngāue ʻi ha kiʻi kulupu tokosiʻi mo e kau ako kehe naʻa nau fili ʻa e fehuʻi tataú. Te ke lava foki ʻo fakakulupu tautau toko tolu ʻa e kau akó, pea fili ʻe he tokotaha takitaha ha fehuʻi kehe ke ako. Te nau lava ‘o vahevahe ʻa e meʻa ʻoku nau ‘iló mo e kulupú.
Fehuʻi A: ʻE tokoni fēfē nai e talanoa ʻo ʻAná ki ha taha ke tui ʻoku fanongo ʻa e Tamai Hēvaní ki heʻenau ngaahi lotú mo tāpuakiʻi kinautolú?
Fakaʻaongaʻi e ngaahi meʻangāue ki he ako folofolá hangē ko e Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, pea mo e Gospel Library ke kumi ha ngaahi potufolofola pe fakamatala mei ha taki ʻo e Siasí ʻe lava ʻo tokoni ke mahino ki ha taha ʻoku tali ʻe he Tamai Hēvaní ʻa e ngaahi lotú (hangē ko ʻení, Sēmisi 1:5–6; ʻĪnosi 1:2–10; 3 Nīfai 18:20; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 90:24).
Fehuʻi E:ʻE tokoni fēfē nai ʻa e talanoa ʻo ʻAná ke mahino ki ha taha ha niʻihi ʻo e ngaahi founga ʻoku tali mai ai ʻe he Tamai Hēvaní ʻenau ngaahi lotú?
Fakaʻaongaʻi e ngaahi meʻangāue ki he ako folofolá hangē ko e Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, pea mo e Gospel Library ke kumi ha ngaahi fakamatala fakafolofola pe fakamatala mei ha takimuʻa ʻo e Siasí ʻe lava ʻo tokoni ke mahino ki ha taha ha niʻihi ʻo e ngaahi founga ʻoku tali ai ʻe he Tamai Hēvaní ʻa e ngaahi lotú (hangē ko ʻení, Luke 22:39–44; 2 Kolinitō 12:7–9; Mōsaia 24:10–16; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 6:22–23; 8:2–3).
Fehuʻi F:ʻE tokoni fēfē nai ʻa e talanoa ʻo ʻAná ki ha taha ke feinga ke toe loto-fakatōkilalo mo mahuʻingamālie ange ʻenau ngaahi lotú?
Fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi meʻangāue ki he ako folofolá hangē ko e Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, pea mo e Gospel Library ke kumi ha ngaahi potufolofola pe fakamatala mei ha taki ʻo e Siasí ʻe lava ʻo tokoni ki ha taha ʻokú ne fie ʻai ʻenau ngaahi lotú ke toe loto-fakatōkilalo mo mahuʻingamālie ange (hangē ko ʻení, ʻĪnosi 1:2–10; ʻAlamā 5:45–46; ʻEta 3:1–5; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 46:30).
Fakahaaʻi ʻa e mahinó
Ke tokoni ke vahevahe ʻe he kau akó ʻa e meʻa kuo nau ako mo ongoʻi ʻi he ʻaho ní, te nau lava ʻo hoa mo ha taha naʻá ne ako ha taha ʻo e ngaahi fehuʻi kehé pea nau feakoʻiʻaki. Te ke lava ʻo fakaloloto e fealeaʻakí ʻaki hono fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e kalasí pea poupouʻi e kau ako ne nau ako e ngaahi fehuʻi kehé ke tānaki atu ha ngaahi fakakaukau kehe.
ʻI hoʻo fakaʻosi e kalasí, fakapapauʻi ange ki he kau akó, hangē ko ʻAná, kuo pau ke tau tatali ʻi he taimi ʻe niʻihi ki he Tamai Hēvaní ke tali ʻetau ngaahi lotú. ʻI Heʻene foungá mo ʻEne taimí, ʻoku fanongo mai ʻa e Tamai Hēvaní ki heʻenau ngaahi lotú pea te Ne tāpuakiʻi kinautolu.